„Wszystko się zmieniło, a wszystko jest jak było”. Russów w snach Marii Dąbrowskiej
Adam FITAS
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Polskahttps://orcid.org/0000-0002-2523-0924
Abstrakt
W artykule podjęta zostaje próba opisania i zinterpretowania podstawowych znaczeń Russowa w opisach wizji sennych Marii Dąbrowskiej zamieszczonych w jej dzienniku. Wnioski płynące z konstatacji, że sny poświęcone miejscu urodzenia i dorastania pisarki układają się w swoistą konstelację oniryczną, uzupełniają dotychczasowe rozważania badaczy na temat mitycznych funkcji Russowa w życiu i twórczości autorki Nocy i dni jako między innymi źródła tożsamości czy obrazu sygnalizującego intensywne doświadczanie, a nawet przekraczanie świata zmysłowego.
Słowa kluczowe:
sen, oniryzm, dziennik, intymistyka, Maria Dąbrowska, przestrzeń, RussówBibliografia
Agatstein-Gierowski, Stanisław. “Problematyka religijna w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej.” Człowiek i Światopogląd, no. 6 (1989): 23–38.
Bang, Herman. Biały dwór. Translated by Jadwiga Przybyszewska. Lwów: Księgarnia H. Altenberga, 1907.
Borkowska, Grażyna. Maria Dąbrowska i Stanisław Stempowski. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1999.
Dąbrowska, Maria. “Drzewa na wiosnę.” In Dąbrowska, Opowiadania. Edited by Ewa Korzeniewska. Warszawa: Czytelnik, 1967.
Dąbrowska, Maria. Dzienniki 1914–1965. Vol. 1. 1914–1925. Edited by Tadeusz Drewnowski. Warszawa: PAN, 2009.
Dąbrowska, Maria. Dzienniki 1914–1965. Vol. 2. 1926–1934. Edited by Tadeusz Drewnowski. Warszawa: PAN, 2009.
Dąbrowska, Maria. Dzienniki 1914–1965. Vol. 3. 1935–1936. Edited by Tadeusz Drewnowski. Warszawa: PAN, 2009.
Dąbrowska, Maria. Dzienniki 1914–1965. Vol. 5. 1942–1947. Edited by Tadeusz Drewnowski. Warszawa: PAN, 2009.
Dąbrowska, Maria. Dzienniki 1914–1965. Vol. 11. 1958–1959. Edited by Tadeusz Drewnowski. Warszawa: PAN, 2009.
Dąbrowska, Maria. Dzienniki 1914–1965. Vol. 12. 1960–1961. Edited by Tadeusz Drewnowski. Warszawa: PAN, 2009.
Dąbrowska, Maria. Dzienniki 1914–1965. Vol. 13. 1962–1965. Edited by Tadeusz Drewnowski. Warszawa: PAN, 2009.
Dąbrowska, Maria. “Ludzie stamtąd.” In Dąbrowska, Opowiadania. Edited by Ewa Korzeniewska. Warszawa: Czytelnik, 1967.
Dąbrowska, Maria. Noce i dnie. Vols. 1–2 and 3–4. Edited by Ewa Głębicka. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2021.
Dąbrowska, Maria. “Odjazd.” In Dąbrowska, Opowiadania. Edited by Ewa Korzeniewska. Warszawa: Czytelnik, 1967.
Dąbrowska, Maria. “Pies.” In Dąbrowska, Opowiadania. Edited by Ewa Korzeniewska. Warszawa: Czytelnik, 1967.
Dąbrowska, Maria. “Przygody człowieka myślącego.” Edited by Ewa Korzeniewska. Warszawa: Czytelnik, 1970.
Dąbrowska, Maria. “Uśmiech dzieciństwa.” In Dąbrowska, Opowiadania. Edited by Ewa Korzeniewska. Warszawa: Czytelnik, 1967.
Drewnowski, Tadeusz. Rzecz russowska: O pisarstwie Marii Dąbrowskiej. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2000.
Drewnowski, Tadeusz. “Sny Marii Dąbrowskiej (z dziennika).” Teksty, no. 2 (8) (1973): 157–70.
Freud, Sigmund. Objaśnianie marzeń sennych. Edited by Robert Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2015.
Freud, Sigmund. Die Traumdeutung. Leipzig and Wien: Franz Deuticke, 1900.
Lechoń, Jan. Dziennik. Vols. 1–3. Edited by Roman Loth. Warszawa: PIW, 1992–93.
Mencwel, Andrzej. “Rdzeń: Rzecz o postawie Marii Dąbrowskiej.” In Mencwel, Przedwiośnie czy potop: Studium postaw polskich w XX wieku. Warszawa: Czytelnik, 1997.
Nałkowska, Zofia. Dom nad łąkami. Warszawa: Czytelnik, 1986.
Nawrocka, Ewa. Osoba w podróży: Podróże Marii Dąbrowskiej. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2002.
Owczarski, Wojciech. Sennik polski: Literatura, wyobraźnia i pamięć. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2014.
Sakowicz, Krystyna. Księga ocalonych snów. Szczecin: Wydawnictwo Forma, 2008.
Silvester [Zofia Landy]. Rzeczywistość ludzka i pozaludzka w Nocach dniach Dąbrowskiej.” Verbum, no. 4 (1934): 540–82.
Starowieyska-Morstinowa, Zofia. “Poprzez nasze dnie i noce.” In Starowieyska-Morstinowa, Kalejdoskop literacki. Warszawa: Czytelnik, 1955.
