Sztuczna inteligencja jako utopia społeczna
Abstrakt
Celem artykułu była analiza problemu sztucznej inteligencji, która wpływa na funkcjonowanie instytucji społecznych. AI rozumiana jest jako logika myślenia maszynowego, która zakłada wprowadzenie optymalnych zasad działania w celu sprawnego funkcjonowania systemu. W tym kontekście autor analizuje logikę władzy w dwóch aspektach: (1) AI jako modelu sprawowania kontroli nad członkami instytucji, (2) możliwości sprawowania kontroli nad AI przez człowieka. W obu przypadkach mamy do czynienia z pewnym wariantem utopii społecznej, w której zakłada się, że taka kontrola przynosi pożądane efekty dla podniesienia sprawności działania systemu – ludzi i maszyn. W obu wypadkach musimy uporać się z zagrożeniami dotyczącymi wolności wyboru. Aby ukazać złożoność tego zagadnienia, autor analizuje koncepcje Shoshany Zuboff, Slavoja Žižka, Nicka Bostroma i Elizera Yudkowsky’ego. Teoretycy ci wskazują na zagrożenia i możliwości, jakie wiążą się z wykorzystaniem AI. Utopia oparta na AI oferuje nam cyfrowy raj, zapewniający bezpieczeństwo i nieograniczony dostęp do informacji, a jednocześnie odbiera prawo do wolnego decydowania o sobie. Działanie to jest na tyle subtelne, że fascynacja związana z możliwościami wykorzystania AI prowadzi do niedostrzegania skali zagrożenia. Autor artykułu chce sprawdzić słuszność dystopijnych zarzutów stawianych AI.
Słowa kluczowe:
techno-utopia, sztuczna inteligencja, etyka AI, Soshana Zuboff, Slavoj Žižek, Nick Bostrom, Elizer YudkowskyBibliografia
Argwal, Ajay, Joshua Gans, and Avi Goldfarb. Prediction Machines: The Simple Economics of Artificial Intelligence. Harvard: Harvard Business Review Press, 2018.
Bacon, Francis. Selected Writings of Sir Francis Bacon. New York: Franklin Library, 1982.
———. New Atlantis. Cambridge: Cambridge University Press, 2013.
Bostrom, Nick. Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford: Oxford University Press, 2014.
Cambridge Dictionary, Cambridge University Press & Assessment, s.v. „Domestication.” https://dictionary.cambridge.org/pl/dictionary/english/domestication.
Campanella, Tommaso. Civitas Solis. Translated by Daniel J. Donno. Berkeley and Los Angeles: University of California Press, 1981.
Dusek, Val. Philosophy of Technology: An Introduction. Oxford: Blackwell Publishing Ltd., 2006.
Fleischer, Michael. Kapitalizm i jego sztuczna inteligencja. Wrocław–Kraków: Wydawnictwo Libron, 2022.
Hegel Georg, Wilhelm Friedrich. Fenomenologia ducha. Translated by Światosław Florian Nowicki. (Warszawa: Fundacja Aletheia, 2002).
Kamińska, Joanna. Nowe wspaniałe światy: współczesne projekty doskonałego społeczeństwa. Kraków: Nomos, 2012.
Klain, Stephen J. “What is Technology?” Bulletin of Science, Technology & Society, no. 5 (1985): 215–218.
Kurzwail, Ray. The Singularity Is Near: When Humans Transcend Biology (London: Penguin Publishing Group, 2006).
Manuel, Frank E., and Fritzie P. Manuel. Utopian Thought in Western World. Cambridge: Belknap Press, 1979.
More, Thomas. Utopia. Translation and introduction Clarence H. Miller. New Haven and Yale: Yale University Press, 2001.
Pacey, Arnold. The Culture of Technology. Oxford: Blackwell Publishing Ltd., 1983. https://www.fulcrum.org/epubs/3x816q10j?locale=en#page=18.
Schneider, Susan. Artificial You: AI and the Future of Your Mind. Princton and Oxford: Princton University Press, 2019.
Skinner, Burrhus F. About Behaviorism. New York: Vintage Books, 1976.
———. Science and Human Behaviour. New York: The Free Press, 1965.
———. Walden Two: With a New Preface by Author. Cambridge: Hackett Publishing Company, INC, 2005.
Stephenson, David. Big Data Demystified: How to Use Big Data, Data Science and AI to Make Better Business Decisions and Gain Competitive Advantage. London: Pearson Education, 2011.
Szacki, Jerzy. Spotkania z utopią. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1980.
Walicki, Andrzej. Marksizm i skok do królestwa wolności. Dzieje komunistycznej utopii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996.
Wikipedia, s.v. “Technological Utopianism.” https://en.wikipedia.org/wiki/Technological_utopianism.
Yudkowsky, Eliezer. Complex Value Systems are Required to Realize Valuable Futures. San Francisco: Machine Intelligence Research Institute, 2011. https://intelligence.org/files/ ComplexValues.pdf.
Zuboff, Shoshana. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. New York: Perseus Books LLC, 2019.
Žižek, Slavoj. Hegel in a Wired Brain. London: Bloomsbury Publishing, 2020.
