Medycyna i ethos robotów
Zbigniew NAWRAT
Śląski Uniwersytet Medyczny, Katowice , Polskahttps://orcid.org/0000-0003-0638-3789
Abstrakt
W artykule autor analizuje zagadnienie medycyny innowacyjnej opartej na inteligentnych urządzeniach oraz relacjach między głównymi bohaterami tych (r)ewolucyjnych zmian: sztucznej inteligencji i robotyce. Do tej pory urządzenia i narzędzia medycyny były zorientowane na wykonawców usług. Obecnie urządzenia są elementem bezpośredniej relacji między lekarzem i pacjentem. W przyszłości będzie to relacja między pacjentem a robotem. Robot (w tym sztuczna inteligencja) jest narzędziem, które jest ważnym osiągnięciem ludzkiej pracy. Ryzyko związane z jego działaniem wiąże się z tym, że może on wykonywać pracę samodzielnie. Wykorzystanie robotów medycznych daje szansę na spełnienie (w niedalekiej przyszłości) szerokiego, demokratycznego dostępu do dobrej jakości usług w zakresie terapii i szybkiego powrotu do zdrowia. We współczesnej medycynie w coraz większym stopniu docenia się rolę robotów. Roboty poszerzają zakres ludzkiej wolności.
Słowa kluczowe:
sztuczna inteligencja (AI), uczenie maszynowe (ML), roboty, roboty medyczne (MR)Bibliografia
Čapek, Karel. R.U.R.: Rossum’s Universal Robots. Translated by Martyna M. Lemańczyk. Warszawa: Fundacja Nowoczesna Polska, 2021.
Jan Paweł II. Encyklika Laborem exercens. https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_14091981_laborem-exercens.html.
Kant, Immanuel. Uzasadnienie metafizyki moralności. Translated by Mścisław Wartenberg. Warszawa: PWN, 1953.
Kaku, Michio. Wizje czyli jak nauka zmieni świat w XXI w. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2000.
Nawrat, Zbigniew. “Dlaczego rzeczy naprawdę wielkie robimy z ciekawości, a rzeczy naprawdę ważne z potrzeby pomocy drugiemu człowiekowi?” In: Wystąpienia i wykłady inaugurujące: rok akademicki 2020/2021. Warszawa: Instytut Problemów Współczesnej Cywilizacji im. Marka Dietricha, 2021.
———. “Etyka ery sztucznych narządów.” In: Etyka wobec współczesnych wyzwań. Edited by Aleksander Bobko. Rzeszów: Uniwersytet Rzeszowski, 2013.
———. “Roboty medyczne w systemach teleinformatycznych.” In Informatyka w medycynie. Edited by Marek Kurzyński, et al. [Warszawa:] Akademicka Oficyna Wydawnicza EXIT, 2019.
———. “The Ethics of Artificial Organs.” In Implant Expert. Edited by Zbigniew Nawrat. Zabrze: M-Studio 2011.
Nawrat, Zbigniew, and Marcin Kawalski. “Ethics – Challenges and Questions in Personal and Medical Robotics.” In Etyka wobec współczesnych wyzwań. Edited by Aleksander Bobko. Rzeszów: UniwersytetRzeszowski, 2013.
———. “Questions about a New Ethics – Ethics of Medical Robots Era.” Medical Robotics Report 2(2013): 22–25.
Organisation for Economic Cooperation and Development, Recommendation of the Council on Artificial Intelligence, OECD Legal Instruments, https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/oecd-legal-0449.
„Praca, s.v.” Encyklopedia Polskiego Wydawnictwa Naukowego. https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/praca;3961600.html.
Raporty OECD. https://www.oecd-ilibrary.org/, Etyczna-Sztuczna-Inteligencja-rekomendacje-OECD.pdf.
Sant’Anna, Roberto T., et al. Robotic Systems in Cardiovascular Surgery. “Revista Brasileira de Cirurgia Cardiovascular” 19, no. 2 (2004): 171–8. https://www.scielo.br/j/rbccv/a/GDNJJkcTGxDZVcfj8cxhxgR/?lang=en.
Marcus du Sautoy, Marcus. Kod kreatywności. Sztuka i innowacje w epoce sztucznej inteligencji. Kraków: Copernicus Center Press, 2020.
Satava, Richard M. “Future Direction in Robotic Surgery.” In Surgical Robotics. System application and Visions. Edited by Jacob Rosen, Blake Hannaford, Richard M. Satava, New York, Dordrecht, Heidelberg, London: Springer, 2011.
Sejnowski, Terence J. Deep Learning. Głęboka rewolucja. Translated by Piotr Cypryański. Warszawa: Wydawnictwo Poltext, 2019.
Topol, Eric. Medycyna głęboka. Jak sztuczna inteligencja może ponownie uczynić opiekę zdrowotną ludzką. [Editor Polish translation Adrian Horzyk, Tomasz Stompór], translated by Anna Boniszewska, Warszawa: ITEM Publishing. 2020.
Warwick, Kevin. “The Diminishing Human-Machine Interface.” Medical Robotics Reports 2(2013): 4–11.
[Wykonywanie zawodu lekarza] – Zawody lekarza i lekarza dentysty. Dz.U.2021.790 Art. 2. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/zawody-lekarza-i-lekarza-dentysty-16798282/art-2.
