„Strażnicy prawdy”. Opór dziennikarzy przed algorytmizacją dziennikarstwa
Jan KREFT
Politechnika Gdańska , Polskahttps://orcid.org/0000-0002-9294-7175
Monika BOUSZEWICZ-KREFT
Uniwersytet WSB Merito, Gdańsk , Polskahttps://orcid.org/0000-0003-4129-8424
Mariana FYDRYCH
Uniwersytet Jagielloński, Kraków , Polskahttps://orcid.org/0000-0001-7706-9792
Abstrakt
Bez względu na użyte terminy – od „dziennikarstwa zrobotyzowanego” (robot journalism), „zautomatyzowanego” (automated journalism), „algorytmicznego” (algorithmic journalism) i „pisanego maszynowo” (machine-written journalism) – w redakcjach postępuje proces automatycznego tworzenia i dystrybucji treści. Tymczasem sprawowanie kontroli nad tworzeniem i dystrybucją wiadomości jest uznawane za podstawowy element tożsamości zawodowej dziennikarzy. W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących postrzegania przez dziennikarzy algorytmicznego tworzenia treści w kontekście wartości zawodowych oraz własnej tożsamości. Badania przeprowadzono metodą jakościową wykorzystując technikę częściowo ustrukturyzowanych wywiadów z 18 dziennikarzami zatrudnionymi w czołowych polskich mediach. Jak wynika z badania, dziennikarstwo algorytmiczne jest odbierane przez dziennikarzy przede wszystkim w kontekście zagrożeń dotyczących fundamentalnej zasady dziennikarskiej, jaką jest przekazywanie prawdziwych informacji, ponieważ na pierwszy plan jest wysuwany potencjał tworzenia i dystrybucji fake news. Badani, broniąc dziennikarskiej tożsamości zawodowej, konfrontowali wady dziennikarstwa algorytmicznego z unikatowymi kompetencjami „ludzkich” dziennikarzy, postrzegając ich jako orędowników dbałości o standardy jakości dyskursu społecznego i „strażników prawdy”.
