Lwa Tołstoja Krytyka chrześcijaństwa kościelnego
Maksymilian ROSZYK
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Polskahttps://orcid.org/0000-0002-1497-2471
Abstrakt
Celem tekstu jest rekonstrukcja i analiza sformułowanej przez Lwa Tołstoja krytyki chrześcijaństwa kościelnego. Na początku zarysowana zostaje ogólna koncepcja religii jako relacji czy nastawienia jednostki do świata sformułowana przez rosyjskiego myśliciela, która stanowi podstawę do przeprowadzonej przez niego krytyki. Następnie omówione są główne zarzuty, jakie Tołstoj wysuwa pod adresem chrześcijaństwa kościelnego: (1) marginalizacja autentycznego nauczania Chrystusa i zastąpienie go obcą mu metafi zyczną doktryną; (2) we-wnętrzne i zewnętrzne problemy z tą doktryną; (3) zafałszowanie kluczowych pojęć, jakich używa Chrystus w swym nauczaniu; (4) otwarte zanegowanie kluczowych punktów autentycznego nauczania Chrystusa; (5) redukcja chrze-ścijaństwa do wypowiadania słów niemających znaczenia w praktyce. W części końcowej przedstawione są uwagi dotyczące natury i zasięgu Tołstojowskiej krytyki.
Słowa kluczowe:
Tołstoj, chrześcijaństwo, religia, krytyka chrześcijaństwaBibliografia
Christoyannopoulos, Alexandre. “Leo Tolstoy’s Anticlericalism in Its Context and Beyond: A Case against Churches and Clerics, Religious and Secular.” Religions 7, no. 5 (2016): 1–22.
Crossan, John D. The Historical Jesus: The Life of a Mediterranean Jewish Peasant. New York: Harper Collins, 1991.
Kolstø, Pål. “Leo Tolstoy, a Church Critic Infl uenced by Orthodox Thought.” In Church, Nation and State in Russia and Ukraine. Edited by Geoffrey A. Hosking. Toronto: Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, 1991.
Medzhibovskaya, Inessa. Tolstoy and the Religious Culture of His Time: A Biography of a Long Conversion; 1845-1887.
Plymouth: Lexington Books, 2008.Renan, Ernest. The Life of Jesus. Translated by William G. Hutchinson. Whitefi sh, Montana: Kessinger Publishing, 2010.
Roszyk, Maksymilian. “Problem jedności Tołstojowskiej koncepcji religii.” Roczniki Filozofi czne 65, no. 4 (2017): 177–99.
Roszyk, Maksymilian. Religia jako praktyka: Ludwiga Wittgensteina koncepcja religii w kontekście fi lozofi i Lwa Tołstoja i Sørena Kierkegaarda. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2020.
Strauss, David F. The Life of Jesus. Translated by George Eliot. Miffl intown, Pennsylvania: Sigler Press, 1994.
Tolstoy, Leo. “A Confession.” Translated by Jane Kentish. In Tolstoy, “A Confession” and Other Religious Writings. London: Penguin Books, 1987.
Tolstoy, Leo. The Kingdom of God is Within You: Christianity Not as a Mystic Religion but as a New Theory of Life. Translated by Constance Garnett. N.p.: Watchmaker Publishing, 1951.
Tolstoy, Leo. “Religion and Morality.” Translated by Jane Kentish. In Tolstoy. “A Confession” and Other Religious Writings. London: Penguin Books, 1987: 129–50.
Tolstoy, Leo. What I Believe. Translated by Constatine Popoff. London: Elliot Stock, 1885.
Tolstoy, Leo. “What Is Religion and of What Does Its Essence Consist?” Translated by Jane Kentish. In Tolstoy, “A Confession” and Other Religious Writings. London: Penguin Books, 1987.
Weisbein, Nicolas. L’évolution religieuse de Tolstoi. Paris: Librairie des Cinq Continents, 1960.
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II https://orcid.org/0000-0002-1497-2471
