Upadki sztuki dwudziestego wieku a metafizyka. O wybranych teoriach filozoficznych i działaniach artystycznych potencjalnie z nimi związanych
Rafał SOLEWSKI
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków , Polskahttps://orcid.org/0000-0001-9631-9275
Abstrakt
Artykuł przedstawia metaforycznie rozumiane upadki sztuki dwudziestego wieku opisywane z użyciem takich terminów, jak „zamilknięcie obrazu”, „absorbcja brzydoty”, „poniechanie sztuki”, „koniec sztuki”, „utrata obrazu”, „utrata doświadczenia,” „anestetyka”. Filozoficzne poglądy Hansa-Georga Gadamera, Theodora W. Adorno, Arthura C. Danto, Jacquesa Ranciere’a i Wolfganga Welsha zestawione zostają z interpretacjami dzieł takich artystów, jak Mark Rothko, Marcel Duchamp, Artur Żmijewski, Andy Warhol, Robert Rauschenberg i Janusz Orbitowski. Zestawienia prowadzą do odkrycia tęsknoty za metafizyką, która towarzyszy opisywanym „upadkom”. Cisza i umiar, „pożądliwość istnienia”, paradoks, poezja i jej piękno, słowo interpretujące sztukę czy wzniosłość nieskończoności to różne sposoby otwierania się na metafizykę, w artystycznym działaniu odsłaniane dzięki teoretycznie opisanym „upadkom”. Wniosek płynący z rozważań wskazuje, że od metafizyki nie ma ucieczki.
Słowa kluczowe:
sztuka, upadek sztuki, zamilknięcie obrazu, absorpcja brzydoty, poniechanie sztuki, koniec sztuki, utrata obrazuUniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej, Kraków https://orcid.org/0000-0001-9631-9275
