Alienacja: problem wciąż aktualny. W nawiązaniu do myśli Karola Wojtyły–Jana Pawła II
Abstrakt
Autor przedstawia najpierw krótki zarys Karola Marksa koncepcji alienacji ekonomicznej oraz jego koncepcji rewolucji socjalistycznej jako drogi do emancypacji człowieka, by w części zasadniczej zaprezentować Karola Wojtyły teorię uczestnictwa. Kulminuje ona w uznaniu, iż to kategoria „bliźni” i związane z nią przykazanie „będziesz miłował” stanowi najgłębsze źródło uczestnictwa, a nie stosunki ekonomiczne, jak chciał tego Marks. Dlatego Wojtyła podkreśla, że marksistowska teoria alienacji stanowi wręcz antytezę uczestnictwa, a stanowiąca jej konsekwencję propozycja rewolucji, bazująca na walce klasowej, raczej tę alienację pogłębia, niż ją przezwycięża. W części ostatniej artykułu autor przypomina, że Wojtyła jako papież Jan Paweł II bynajmniej nie uznał, że zapoczątkowane w roku 1989 przezwyciężenie tak zwanego ustroju socjalistycznego oznacza koniec walki z alienacją. Przeciwnie, problem alienacji jest nadal aktualny, ponieważ jej podłoże stanowi materialistyczny konsumpcjonizm, podważający możliwość realizacji uczestnictwa. Owa, ugruntowana zwłaszcza w społeczeństwach zachodnich mentalność konsumpcjonistyczna, sprawia nawet – w przekonaniu autora – że wyalienowani członkowie tych społeczeństw nie dostrzegają swojej alienacji i nie dążą do jej przezwyciężenia.
