Podmiotowość człowieka i wiara chrześcijańska w myśli Karola Wojtyły
Abstrakt
Idea wewnętrzności w dużym stopniu straciła na znaczeniu w dwudziestowiecznej teologii chrześcijańskiej. Zostało to spowodowane wieloma przyczynami, między innymi ponownym odkryciem eschatologicznego charakteru nauczania Jezusa i coraz rzadszym we współczesnym świecie łączeniem wewnętrzności z religią. Język wewnętrzności zaczął się w tym kontekście wydawać niestosowny, a niekiedy nawet mylący. Mało znany tekst Karola Wojtyły, napisany w roku 1974, wykorzystany został w ponownego postawienia kwestii wewnętrzności. W artykule Wojtyły wewnętrzność uznawana jest za szczególne miejsce Bożej obecności. W tym sensie stanowi ona podstawowy probierz ewangelizacji, zwłaszcza wobec wyzwań świata współczesnego, w którym życie wewnętrzne człowieka bywa zagrożone. Chociaż podobne idee nie pojawiają się często w znanych dziełach filozoficznych i teologicznych Karola Wojtyły, obecne są w sposób wyrazisty w jego wczesnych utworach poetyckich. W czasach, w których zagrożenia dla tożsamości człowieka stają się subtelne i wszechobecne, zrozumienie związku między wiarą chrześcijańską a wewnętrznością nabiera coraz większej wagi.
Słowa kluczowe:
podmiotowość, wewnętrzność, chrześcijaństwo, ewangelizacja, Karol WojtyłaBibliografia
Aurelius Augustinus. “De vera religione.” In Patrologiae cursus completus, series Latina. Edited by Jacques-Paul Migne. Vol 34 (1861).
La Bible, trans. Jean Calvin and Théodore de Bèze. Geneva: n.d., 1588.
Bonhoeffer, Dietrich. Dietrich Bonhoeffer to Eberhard Bethge, April 30, 1944. In Bonhoeffer, Letters and Papers from Prison: The Enlarged Edition. Translated by Reginald Fuller. New York: Collier Books, 1971.
Bonhoeffer, Dietrich. Dietrich Bonhoeffer to Eberhard Bethge, July 8, 1944. In Bonhoeffer, Letters and Papers from Prison: The Enlarged Edition. Translated by Reginald Fuller. New York: Collier Books, 1971.
Bouveresse, Jacques. Le mythe de l’intériorité: Experience, signification et langage privé chez Wittgenstein, Éditions de Minuit, Paris 1976.
Congar, Yves M. J. Lay People and the Church: A Study for a Theology of Laity. Translated by Donald Attwater. London: Geoffrey Chapman, 1957.
Cox, Harvey. “Introduction to the New Edition.” In Cox, The Secular City: Secularization and Urbanization in Theological Perspective. Princeton and Oxford: Princeton University Press, 2013.
Cox, Harvey. The Secular City: Secularization and Urbanization in Theological Perspective, MacMillan, New York 1965.
Cox, Harvey. The Secular City: Secularization and Urbanization in Theological Perspective. Princeton and Oxford: Princeton University Press, 2013.
Durkheim, Émile. The Elementary Forms of Religious Life. Translated by Joseph Ward Swain. London: George Allen & Unwin Ltd, 1916.
Fitzmyer, Jospeh. The Gospel according to Luke. Vol. 2. Garden City: New York, 1985.
Gutierrez, Gustavo. A Theology of Liberation: History, Politics, and Salvation. Translated by Caridad Inda and John Eagleson. Maryknoll: Orbis, 1973.
Jeremias, Joachim. New Testament Theology: The Proclamation of Jesus. New York: Charles Scribner’s Sons, 1971.
King James Version. Bible Gateway, https://www.biblegateway.com/passage/?search=Lukas%2017&version=KJV.
Luther Bibel 1545. BibleGateway, https://www.biblegateway.com/passage/?search=Lukas%2017&version=LUTH1545.
Paul Ricœur, The Conflict of Interpretations: Essays in Hermeneutics. Translated Kathleen McLaughlin et al. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1974.
Marcel, Gabriel. “Being and Nothingness.” In Marcel, Homo Viator: Introduction to a Metaphysic of Hope. Translated by Emma Craufurd and Paul Seaton. Chicago: Henry Regnery Company, 1951.
Metz, Johann Baptist. Theology of the World. Translated by William Glen–Doepel. New York: Seabury, 1969.
Mounier, Emmanuel. Feu la chrétienté. Paris: Éditions du Seuil, 1950.
Parish Sanders, Ed. Paul and Palestinian Judaism. London: SCM Press, 1977.
Paul VI. Apostolic Exhortation Evangelii Nuntiandi. The Holy See, https://www.vatican.va/content/paul-vi/en/apost_exhortations/documents/hf_p-vi_exh_19751208_evangelii-nuntiandi.html.
Rakocy, Waldemar. “Entos hymon (Łk 17,21): królestwo Boże ‘w was’ czy ‘pośród was’”? Collectanea Theologica 71, no. 1 (2001): 31–40.
Ramelli, Ilaria. “Luke 17:21: ‘The Kingdom of God is inside You.’ The Ancient Syriac Versions in Support of the Correct Translation.” Hugoye: Journal of Syriac Studies 12, no. 2 (2009): 259–86.
Ricœur, Paul. The Conflict of Interpretations: Essays in Hermeneutics. Evanston, Illinois: Northwestern University Press, 1974.
Sartre, Jean-Paul. Being and Nothingness: A Phenomenological Essay on Ontology. Translated by Hazel E. Barnes. New York: Washington Square Press, 1956.
Schweitzer, Albert. The Mysticism of Paul the Apostle. Baltimore, Maryland: Johns Hopkins University Press, 1931.
The Second Vatican Council. Dogmatic Constitution on the Church Lumen Gentium. November 21, 1964. The Holy See, https://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19641121_lumen-gentium_en.html.
The Second Vatican Council. Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et Spes. The Holy See, https://www.vatican.va/archive/hist_councils/ii_vatican_council/documents/vat-ii_const_19651207_gaudium-et-spes_en.html.
Teilhard de Chardin, Pierre. The Phenomenon of Man. Translated by Bernard Wall. New York: Harper and Row, 1965.
Thomas Aquinas. Summa Theologiae. Translated by Alfred J. Freddoso. https://www.freddoso.com/summa-translation/TOC.htm.
Wojtyła, Karol. “Ewangelizacja a człowiek wewnętrzny.” In Karol Wojtyła, Człowiek drogą Kościoła. N.p.: Fundacja Jana Pawła II, 1992.
Wojtyła, Karol. “L’evangelizzazione e l’uomo interiore.” Scripta Theologica 7, no. 1 (1975): 335–52
Wojtyła, Karol. “L’evangelizzazione e l’uomo interiore.” CRIS Documenti 4, no. 19 (1977): 5–22.
Wojtyła, Karol. Osoba i czyn. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne, 1969.
Wojtyła, Karol. “Person and Act.” In Wojtyła, “Person and Act” and Related Essays. Translated by Grzegorz Ignatik. Washington, D.C.: The Catholic University of America Press, 2021.
Wojtyła, Karol. “Thought—Strange Space.” Translated by Jerzy Peterkiewicz. In Wojtyła, Collected Poems. New York: Random House, 1982.
Woznicki, Andrew N. Karol Wojtyła’s Existential Personalism. New Britain: Mariel Publications, 1980.
Uniwersytet Tor Vergata, Rzym https://orcid.org/0000-0002-5026-0391
