Przywództwo i proces decyzyjny. Interdyscyplinarne wprowadzenie do analizy pontyfikatu Jana Pawła II
Dominika Żukowska-Gardzińska
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego , Polskahttps://orcid.org/0000-0002-9335-7927
Abstrakt
Problemem badawczym artykułu jest ustalenie, jaki model przywództwa najlepiej opisuje Jana Pawła II. Cel badań stanowi udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy analiza procesu decyzyjnego Papieża pozwala odtworzyć jego sposób działania w obliczu dylematów i wyborów, a następnie wykorzystać go jako narzędzie rozwojowe dla współczesnych liderów. Pod względem specyfiki przywództwa postać Jana Pawła II wpisuje się w kilka znanych i zdefiniowanych modeli: służebnego, charyzmatycznego, transformacyjnego, autentycznego i opartego na wartościach. Dla lepszego zdiagnozowania modelu przywództwa Jana Pawła II autorka wprowadza pojęcie integralności, uwzględniające całą złożoność badanej jednostki. Ponieważ nie można dokonać analizy przywództwa Karola Wojtyły – Jana Pawła II bez włączenia do refleksji wszystkich poziomów składających się na integralność jego osoby, rozważania mają charakter interdyscyplinarny, prowadzone są w oparciu o literaturę z obszarów zarządzania, politologii, komunikacji, ale także teologii. Aby opisać charakter przywództwa Papieża, należy – zdaniem autorki – prowadzić badania w szerokim kontekście, biorąc pod uwagę relacje między faktami z jego życia, ówczesną oraz aktualną sytuacją polityczną i kulturową, a także wypracować język adekwatny do opisu rzeczywistości zarówno w aspekcie teologicznym, jak i z punktu widzenia zarządzania czy politologii.
Słowa kluczowe:
przywództwo, decyzja, osoba, podmiotowość, Jan Paweł IIBibliografia
Berry, John W. “Context of acculturation.” In The Cambridge Handbook of Acculturation Psychology. Edited by David L. Sam and John W. Berry. Cambridge: Cambridge University Press, 2006.
Bombała, Bronisław. “Fenomenologia przywództwa: Być kimś, czynić coś.” Prakseologia 151 (2011): 11–32.
Ciulla, Joanne B. The Ethics of Leadership. Belmont: Wadsworth Publishing, 2003.
Ciulla, Joanne B. “Leadership Ethics: Mapping the Territory.” Business Ethics Quarterly 5, no. 1 (1995): 5–28.
Ciulla, Joanne B. “Remembering and Forgetting: Leadership in a Transitional World.” In Transition Redesigned: A Practical Philosophy Perspective. Edited by Wojciech W. Gasparski and Boleslow Rok. London: Routledge, 2013.
Collins, Jim. Od dobrego do wielkiego: Czynniki trwałego rozwoju i zwycięstwa firm. Translated by Marcin Wąsiel. Warszawa: MT Biznes, 2018.
Cziomer, Erhard, and Ziemowit Jacek Pietraś. Teoria i praktyka decydowania w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych i Republiki Federalnej Niemiec. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1986.
Dylus, Aniela. “Przywódca religijny jako autorytet.” In Etyka przywództwa: Ujęcie interdyscyplinarne. Edited by Iwona Kuraszko. Warszawa: Difin, 2014.
Dziewiecki, Marek. Osoba i wychowanie: Pedagogika personalistyczna w praktyce. Kraków: Rubikon, 2003.
Greenleaf, Robert K. Servant Leadership: A Journey into the Nature of Legitimate Power and Greatness. Mahwah: Paulist Press, 2012.
Grygiel, Stanisław. “Mistrz – uczeń.” In Jan Paweł II – miara wielkości człowieka. Edited by Dominika Żukowska-Gardzińska. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2020.
Hubert, Jerzy Z. “Elementy synergetyki społecznej.” In Z zagadnień socjologii polityki. Vol. 1. Klasyczne i nowe obszary badawcze: Pogranicza dyscyplin i dziedzin; Kwestie teorii i praktyki. Edited by Lech W. Zacher. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996.
Jan Paweł II. Medytacja na temat bezinteresownego daru. Opoka, https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/inne/medytacja_08021994.
Jan Paweł II. “Otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi (Przemówienie na rozpoczęcie pontyfikatu, Watykan, 22 X 1978).” In Nauczanie papieskie. Vol. 1. 1978. Edited by Eugeniusz Weron and Antoni Jaroch. Poznań and Warszawa: Pallottinum, 1987.
Jan Paweł II. “Tylko z Chrystusem można zbudować nowy dom dla Europy (Homilia podczas Mszy św. z okazji 1000-lecia śmierci św. Wojciecha, 3 VI 1997, Gniezno).” L’Osservatore Romano: The Polish Edition 18, no. 7 (194) (1997): 27–29.
Kuraszko, Iwona. “Etyka przywództwa: Dlaczego, jak i gdzie idziemy?” In Etyka przywództwa: Ujęcie interdyscyplinarne. Edited by Iwona Kuraszko. Warszawa: Difin, 2014.
Maxwell, John C. Bądź liderem! 2.0. Translated by Anita Doroba. Warszawa: MT Biznes, 2019.
Michałowski, Stanisław Czesław. “Inteligencja duchowa i jej rozwój: Myślenie jednoczące a medytacja psychagogiczna.” Prace naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie: Pedagogika 23 (2014): 49–75.
Pietraś, Ziemowit Jacek. Decydowanie polityczne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2012.
Rydlewski, Grzegorz. Decydowanie polityczne: Droga do sukcesów i porażek w teorii i praktyce. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa, 2025.
Schermerhorn, John R. Jr. Zarządzanie: Kluczowe koncepcje. Translated by Andrzej Ehrlich. Warszawa: PWE, 2008.
Sipiński, Bartłomiej. “Różnica między podmiotowością a świadomością w refleksji personalistycznej Karola Wojtyły.” In Osoba – Wspólnota – Wartości: Personalizm Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Edited by Agnieszka Lekka-Kowalik et al. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2021.
Szlachta, Bogdan, Piotr Mazurkiewicz, and Janusz Balicki, eds. Słownik społeczny, s.v. “Autorytet” (by Bogdan Szlachta). Kraków: Wydawnictwo WAM, 2004.
Walumbwa, Fred O., Bruce J. Avolio, William L. Gardner, Tara S. Wernising, and Suzanne J. Peterson. “Authentic Leadership: Development and Validation of Theory Based Measure.” Journal of Management 34, no. 1 (2008): 89–126.
Weigel, George. Jan Paweł II i odnowa katolicyzmu (Wystąpienie podczas konferencji “Papież światu. 45-lecie pontyfikatu Jana Pawła II,” 2003 r.). Mt 5,4 / Muzeum Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego. https://mt514.pl/aktualnosci/jan-pawel-ii-i-odnowa-katolicyzmu/.
Węgrzecki, Janusz. Wpływ, autorytet, dominacja: Teorie władzy i ich struktura. Warszawa: Wydawnictwo UKSW, 2011.
Wicińska, Katarzyna. “Istota zarządzania zasobami ludzkimi.” In Zarządzanie zasobami ludzkimi: Istota, uwarunkowania, komponenty, specyfika. Edited by Ireneusz Żuchowski. Ostrołęka: Ostrołęckie Towarzystwo Naukowe, 2021.
Wojtyła, Karol. Miłość i odpowiedzialność. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, 1982.
Wojtyła, Karol. “Osoba i czyn.” In Wojtyła, “Osoba i czyn” oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2000.
Wojtyła, Karol. “Podmiotowość i ‘to, co nieredukowalne w człowieku.’” In Wojtyła, “Osoba i czyn” oraz inne studia antropologiczne. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2000.
Żukowska-Gardzińska, Dominika. “Dialog ocalenia w myśli Karola Wojtyły.” In Jan Paweł II – miara wielkości człowieka. Edited by Dominika Żukowska-Gardzińska. Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, 2020.
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego https://orcid.org/0000-0002-9335-7927
