Utopie współczesnej prozy fantastyczno-naukowej
Aleksandra CHOMIUK
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin , PolskaAbstrakt
Artykuł jest opisem związków myśli utopijnej z trzema nurtami polskiej powojennej prozy fantastyczno-naukowej: fantastyką okresu socrealizmu, fantastyką społeczną oraz historiami alternatywnymi. Wszystkie one wyrastają z aktualnych w czasie ich powstania problemów społeczno-politycznych, a jednocześnie każdy z nich aktywizuje inny aspekt naukowości fantastyki literackiej. Dla nurtu socrealistycznego wiodąca w kreowaniu świata przedstawionego jest technika wspierana przez dokonania fizyki i astrofizyki. Dla modeli świata zawartych w powieściach nurtu społecznego punkt odniesienia stanowi socjologia, a także socjoinżynieria i bioinżynieria, jako odmiany praktycznej wiedzy o społecznym melioryzmie. Natomiast kontekstem opowieści o alternatywnych nurtach dziejów, stawiających pytania o determinanty procesu historycznego i demaskujących mechanizmy dziejotwórcze, jest filozofia historii.
Słowa kluczowe:
utopia, socrealizm, fantastyka socjologiczna, historia alternatywnaUniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin
