Bewilderments and Bafflements: Some Remarks on the Polish Translation of Anne Bernet’s Les Chrétiens dans l’empire romain: Des persécutions à la conversion, Ier-IVème siècle
Janusz GULA
Independent scholar , PolandAbstract
The author offers his criticisms of the Polish translation of Anne Bernet’s Les Chrétiens dans l’empire romain: Des persécutions à la conversion, Ier-IVe siècle and of the article by its translator Piotr Tylus, who discusses and advertises the book in a Polish weekly magazine Do Rzeczy. The paper addresses the rendition by Bernet of certain historical issues, such as the (1) Great Fire of Rome, (2) the position of women in the Roman Empire, (3) the alleged authoritarian attitude and impunity of the father of the family (pater familias), resulting in the practices of infanticide and abandonment of children by their parents, and (4) the so-called ban of being a Christian imposed by the Roman Empire. The author underscores the fact that despite the substantial financial support the publication received, it is not free from linguistic errors of various kinds. Moreover, the work does not include sections such as bibliography or indexes, which are essential from the vantage point of a researcher.
Keywords:
Anne Bernet, the Roman Empire, the Roman law, persecution of Christians, translation of scholarly textsReferences
Amielańczyk, Krzysztof. “Reskrypt cesarza Hadriana o zakazie sprzedaży niewolnic stręczycielom i niewolników właścicielom szkół gladiatorskich.” In Contra leges et bonos mores: Przestępstwa obyczajowe w starożytnej Grecji i Rzymie. Edited by Henryk Kowalski and Marek Kuryłowicz. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2005.
Bańkowski, Andrzej. Etymologiczny słownik języka polskiego. Vol. 2, s.v. “policja.” Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000.
Baslez, Marie-Françoise. Prześladowania w starożytności: Ofiary; Bohaterowie; Męczennicy. Translated by Ewa Łukaszyk. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2009.
Bejda, Henryk. Księga 100 wielkich cudów. Kraków: Rafael, 2005.
Bernet, Anne. Chrześcijanie w Cesarstwie Rzymskim: Od prześladowań po nawrócenie, I-IV wiek. Translated by Piotr Tylus. Kraków: Andegavenum, 2022.
Błaszczyk, Ilona. “Niewierność, rozpusta oraz obłuda kobiet jako element rzymskiej rzeczywistości według epigramów Marcjalisa.” In Contra leges et bonos mores: Przestępstwa obyczajowe w starożytnej Grecji i Rzymie. Edited by Henryk Kowalski and Marek Kuryłowicz. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2005.
Bouflet, Joachim. Historia cudów: Od średniowiecza do dziś. Translated by Krzysztof Żaboklicki. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2011.
Carcopino, Jérôme. Życie codzienne w Rzymie w okresie rozkwitu cesarstwa. Translated by Maria Pąkcińska. Warszawa: PIW, 1966.
Charlier, Philippe. Czego uczą nas umarli. Patolog na tropie zagadek historii. Translated by Anna Kocot. Kraków: Wydawnictwo Esprit, 2015.
Franzero, Carlo Maria. La vita e i tempi di Nerone. Milano: Edizioni Corticelli, 1954.
Glare, Peter G.W., ed. Oxford Latin Dictionary. Vol. 2, s.v. “paedicator.” Oxford: Oxford University Press, 2012.
———. Oxford Latin Dictionary. Vol. 2, s.v. “pedicus.” Oxford: Oxford University Press, 2012.
Holland, Richard. Neron: Okrutny zbrodniarz rozgrzeszony. Translated by Jacek Hołówka. Warszawa: Amber, 2007.
von Jagow, Bettina, and Florian Steger. Literatur und Medizin: Ein Lexikon, s.v. “Homosexualität.” Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, 2005.
Jońca, Maciej. Prawo rzymskie: Marginalia. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2015.
Jundziłł, Juliusz. “Strach i uwielbienie – mężczyźni a kobiety w okresie rozkwitu cesarstwa rzymskiego.” In Partnerka, matka, opiekunka: Status kobiety w starożytności i średniowieczu. Edited by Juliusz Jundziłł. Bydgoszcz: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, 1999.
Jurewicz, Oktawiusz, and Lidia Winniczuk. Starożytni Grecy i Rzymianie w życiu prywatnym i państwowym. Warszawa: PWN, 1970.
Knütel, Rolf, et al., eds. Corpus Iuris Civilis. Vol. 4, Digesten: 21–27. Heidelberg: C.F. Müller Verlag, 2005.
Krawczuk, Aleksander. Neron. Warszawa: Czytelnik, 1969.
Kupiszewski, Henryk. Prawo rzymskie a współczesność. Warszawa: PWN, 1988.
Kuryłowicz, Marek. Prawa antyczne: Wykłady z historii najstarszych praw świata. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2006.
Łapicki, Borys. Władza ojcowska w starożytnym Rzymie. Part 1. Czasy królewskie. Part 2. Czasy republikańskie. Warszawa: nakładem autora, 1933.
———. Władza ojcowska w starożytnym Rzymie: Okres klasyczny. Warszawa: Skład Główny Gebethner i Wolff, 1937.
Musiał, Danuta. “Zakaz picia wina przez rzymskie kobiety: Przyczynek do dziejów religii i obyczajów.” In Crimina et mores: Prawo karne i obyczaje w starożytnym Rzymie. Edited by Marek Kuryłowicz. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2001.
In het Panhuis, Erwin. “Vor 150 Jahren wurde die ‘Homosexualität’ erfunden.” Queer.de, https://www.queer.de/detail. php?article_id=34715.
Ruggiero, Fabio. Szaleństwo chrześcijan: Poganie wobec chrześcijaństwa w pierwszych pięciu wiekach. Translated by Ewa Łukaszyk. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2007.
Simon, Marcel. Cywilizacja wczesnego chrześcijaństwa I-IV w. Translated by Eligia Bąkowska. Warszawa: PIW, 1979.
Skarga, Barbara. Renan. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2002.
Słapek, Dariusz. “Natura horret vacuum: Rzymianki na arenach amfiteatrów.” In Partnerka, matka, opiekunka: Status kobiety w starożytności i średniowieczu. Edited by Juliusz Jundziłł. Bydgoszcz: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, 1999.
Sondel, Janusz. Słownik łacińsko-polski dla prawników i historyków, s.v. “pedicator.” Universitas, Kraków 2009.
Starowieyski, Marek. “Przedmowa.” In Męczennicy pierwszych wieków chrześcijaństwa. Edited by Marek Starowieyski. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2021.
Starowieyski, Marek, ed. Męczennicy pierwszych wieków chrześcijaństwa. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2021.
Swetoniusz. Żywoty cezarów. Translated by Janina Niemirska-Pliszczyńska. Wrocław, Warszawa and Kraków: Zakład Narodowy im Ossolińskich, 1969.
Tacyt. “Roczniki.” In Tacyt, Dzieła. Vol. 1. Translated by Seweryn Hammer. Warszawa: Czytelnik, 1957.
Tertulian, Quintus Septimius Florens. Apologetyk. Translated by Jan Sajdak. Poznań: Księgarnia Akademicka, 1947.
Tylus, Piotr. “Historia prześladowania: Życie za wiarę.” Do Rzeczy, no. 5 (2023): 58–60.
Warmington, Brian H. Nero: Reality and Legend. London: Chatto & Windus, 1969.
Wierzbowski, Błażej. “Porzucenie dziecka w rzymskim prawie poklasycznym.” Acta Universitatis Nicolai Copernici 14, no. 75 (1976): 161–74.
———. Treść władzy ojcowskiej w rzymskim prawie poklasycznym: Władza nad osobami dzieci. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1977.
Winniczuk, Lidia. Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu. Warszawa: PWN, 1983.
Wipszycka, Ewa. “Prześladowania w państwie rzymskim.” In Męczennicy. Edited by Ewa Wipszycka and Marek Starowieyski. Kraków: Znak, 1991.
Wipszycka, Ewa, and Marek Starowieyski, eds. Męczennicy. Kraków: Znak, 1991.
Żak, Elżbieta. “Elementy sakralne i karne w uregulowaniach prawa rzymskiego dotyczących porzucenia dziecka.” In Religia i prawo karne w starożytnym Rzymie. Edited by Antoni Dębiński and Marek Kuryłowicz. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1998.
Żyromski, Marek. “Pozycja kobiety w rzymskiej rodzinie senatorskiej.” In Partnerka, matka, opiekunka: Status kobiety w starożytności i średniowieczu. Edited by Juliusz Jundziłł. Bydgoszcz: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej, 1999.
Independent scholar
