Ks. Adolf Józef Bożeniec Jełowicki (1863-1937) – pierwszy Polak w jerozolimskiej szkole biblijnej

Jarosław Roman Marczewski

Instytut Historii Kościoła i Patrologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Polska

Abstrakt

The aim of this paper is to discuss and answer for the first time the question of the earliest Polish presence at the École biblique et archéologique française de Jérusalem. As an outcome of archival research carried out at St. Stephan’s Convent in Jerusalem following conclusions can be drawn. First of all, the attendance of Poles at the École biblique dates back to the very beginning of the school. As early as in 1892 that is only two years after its first commencement a Polish priest from the Archdiocese of Warsaw, Rev. Adolf Józef Bożeniec Jełowicki started his biblical studies there. He had an occasion to meet in person the founder of the school and the famous professor Fr. Marie-Joseph Lagrange. Rev. Jełowicki was also a witness to the creation of the important periodical “Revue Biblique”. Lectures at that time were few, and in the process of studying, the emphasis was put not only on theoretical knowledge, but also on discovering the Holy Land through practical classes in archeology and topography. Lastly, the stay of Rev. Jełowicki at the École biblique was only one year long nevertheless it resulted in the publication of a professional guide to Jerusalem and its surroundings, as well as several dozen encyclopedic entries on biblical topics. However, after returning to the homeland, Jełowicki could not pursue an academic career path, but the lessons learned at the École biblique became his important asset to future pastoral challenges as a rector in Warsaw, and then as an auxiliary bishop in Lublin.

Słowa kluczowe:

Adolf Józef Bożeniec Jełowicki, Francuska Szkoła Biblijna i Archeologiczna w Jerozolimie, duchowieństwo polskie

Źródła archiwalne

Akta osobowe bpa Adolfa Józefa Bożeńca Jełowickiego (Archiwum Archidiecezjalne Lubelskie, sygn. Rep 60 B IIb J31).

Couvent Saint-Etienne de Jérusalem, Registre 1882-1910 (Archives du Couvent Saint-Etienne de Jérusalem [=ACSEJ], sygn. 4C/D).

École biblique et archéologique française de Jérusalem, Conseils. Studium Sancti Stephani Hierosolymitani. Liber examinum et exercitiorum scolasticorum. Registres (Archives du Couvent Saint-Etienne de Jérusalem [=ACSEJ], sygn. 4E/A-1).

École biblique et archéologique française de Jérusalem, Registres et listes des étudiants. Liste des étudiants de l’École depuis la création. Liste alphabétique (Archives du Couvent Saint-Etienne de Jérusalem [=ACSEJ], sygn. 4E/C-2).

Dębiński, K., Z przeżytych chwil. Cz. 1 (maszynopis, Biblioteka Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Lublinie, bez sygn.).

Protocolli (Archivio Segreto Vaticano, Archivio Nunziatura Varsavia, sygn. 192).

Opracowania

Braun, F.-M., L’oeuvre du Père Lagrange. Étude et bibliographie (Fribourg: Imprimerie Saint-Paul 1943).

Faucher, X., „École pratique d’études bibliques”, Revue Biblique 1/1 (1892) 126-132.

Goral, W., „Śp. ks. Adolf Józef Bożeniec Jełowicki sufragan lubelski (1863-1937)”, Wiadomości Diecezjalne Lubelskie 19 (1937) 344-351.

„J.E. Ks. Biskup A. J. Bożeniec Jełowicki, biskup tytularny lorymejski, sufragan lubelski”, Wiadomości Diecezjalne Lubelskie 1 (1919) 185-189.

Jełowicki Bożeniec, A.J., „Przechadzki po Jerozolimie i bliższych jej okolicach”, Kronika Rodzinna 27 (1894) 6-10, 70-72, 100-102, 139-142, 168-170, 201-203, 239-241, 263-266, 301-302, 338-341, 368-370, 388-390, 422-424, 465-467, 495-497, 520-522, 553-555, 588-590, 620-623, 654-656, 691-693, 716-718, 758-759.

Jełowicki Bożeniec, A.J., Przechadzki po Jerozolimie i bliższych jej okolicach (Warszawa: Nakład M. Orgelbranda 1897).

Jełowicki Bożeniec, A.J., „Sześć dni w Kairze”, Kronika Rodzinna 26 (1893) 673-678, 705-710.

Lagrange, M.-J., „Chronique. Après vingt-cinq ans”, Revue Biblique 12 (1915) 248-261.

Montagnes, B., Marie-Joseph Lagrange. Une biographie critique (Paris: Cerf 2004). Le Père Lagrange au service de la Bible. Souvenirs personnels (Paris: Cerf 1967).

Séjourné, P.-M., „Chronique”, Revue Biblique 2 (1893) 119-145.

Stopniak, F., „Jełowicki Adolf Józef”, Słownik polskich teologów katolickich (red. L. Grzebień) (Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej 1983) V, 596-598.

Vincent, L.-H., „Le Père Lagrange”, Revue Biblique 47 (1938) 321-354.

Wodzianowska, I., Rzymskokatolicka Akademia Duchowna w Petersburgu 1842-1918 (Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL 2007).

Pobierz

Opublikowane
2019-03-21


Marczewski, J. R. (2019). Ks. Adolf Józef Bożeniec Jełowicki (1863-1937) – pierwszy Polak w jerozolimskiej szkole biblijnej. The Biblical Annals, 10(1), 115–127. https://doi.org/10.31743/biban.3977

Jarosław Roman Marczewski  jmarcz@kul.pl
Instytut Historii Kościoła i Patrologii, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II https://orcid.org/0000-0002-7021-6806



Licencja

1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma the Biblical Annals. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

  • W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową.
  • W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy.
  • W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 - Międzynarodowe (CC BY 4.0).