Przejedzenie, niestrawność, głód. Dysfunkcje jedzenia jako strategie narracyjne w powieści Buddenbrookowie Thomasa Manna
Abstrakt
Powieść Thomasa Manna Buddenbrookowie. Dzieje upadku rodziny (1901) zawiera wiele wątków dotyczących jedzenia oraz powiązanych z nim zjawisk społecznych, psychologicznych i kulturowych, które nie tylko dopełniają obraz rzeczywistości przedstawiony w utworze Manna, ale także stanowią element obranej przez pisarza strategii narracyjnej. Autorka artykułu koncentruje uwagę na antytetycznie powiązanych motywach przejedzenia (niestrawności) i głodu oraz na ich funkcji estetycznej. Nie są one rozumiane jako składowa świata przedstawionego, ale jako element konstrukcji powieści.
Słowa kluczowe:
Thomas Mann, Buddenbrookowie, jedzenie, powieść, SchopenhauerBibliografia
Adolphs, Dieter W. “Bedeutungen und Funktionen des Frühstücks im Werk Thomas Manns.” In Kulinaristik des Frühstücks: Analysen – Theorien – Perspektiven. Edited by Alois Wierlacher et al. München: Iudicium, 2018.
Brillat-Savarin, Jean Anthelme. Physiologie des Geschmacks oder Physiologische Anleitung zum Studium der Tafelgenüsse. Translated into German by Carl Vogt. Braunschweig: Friedrich Vieweg und Sohn, 1878.
Hanuschek, Sven. “Essen und Trinken.” In Buddenbrooks-Handbuch. Edited by Nicole Mattern and Stefan Neuhaus. Stuttgart: Metzler, 2018.
Köhler, Michael. Götterspeise: Mahlzeitenmotivik in der Prosa Thomas Manns und Genealogie des alimentären Opfers. Tübingen: Max Niemeyer Verlag, 1996.
Mann, Tomasz. Buddenbrookowie: Dzieje upadku rodziny. Translated by Ewa Librowiczowa. Warszawa: Świat Książki, 2005.
Michta, Ewelina. “Bardzo przyjemnie zasiąść po śniadaniu do pisania...”: Motyw jedzenia i picia w twórczości Tomasza Manna. Warszawa: Instytut Germanistyki Uniwersytetu Warszawskiego, 2010.
Reents, Edo. Zu Thomas Manns Schopenhauer-Rezeption. Würzburg: Königshausen & Neumann, 1998.
Rudtke, Tanja. “Essen und bürgerliche Dekadenz; Thomas Mann: Buddenbrooks, Der Zauberberg.” In Rudtke, Kulinarische Lektüren: Vom Essen und Trinken in der Literatur. Bielefeld: Transcript Verlag, 2014.
Von Rumohr, Carl Friedrich. Geist der Kochkunst von Joseph König. Stuttgart and Tübingen: Cotta’sche Buchhandlung, 1822.
Schopenhauer, Arthur. Świat jako wola i przedstawienie. Translated by Jan Garewicz.
Vol. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
Triendl, Dominica. Mahlzeiten in Thomas Manns Romanen: Eine Studie zu “Buddenbrooks”, “Der Zauberberg” und “Bekenntnisse des Hochstaplers Felix Krull.” Marburg: Tectum Verlag, 2016.
Vogt, Jochen. Aspekte erzählender Prosa: Eine Einführung in Erzähltechnik und Ro-mantheorie. Opladen and Wiesbaden: Westdeutscher Verlag GmbH, 1998.
Wierlacher, Alois. “Die allernächsten Dinge: Mahlzeitendarstellungen bei Thomas Mann, insbesondere in Buddenbrooks.” In Welt und Roman: Visegráder Beiträge zur deutschen Prosa zwischen 1900 und 1933. Edited by Antal Mádl and Miklós Salyámosy. Budapest: ELTE, 1983.
Wierlacher, Alois. Vom Essen in der deutschen Literatur: Mahlzeiten in Erzähltexten von Goethe bis Grass. Stuttgart: Kohlhammer, 1987.
Wulf, Christoph. “Essen und das Glück der Familie: Festrituale und die Erzeugung familiärer Kohärenz.” In Essen – Bildung – Konsum: Pädagogisch-anthropologische Perspektiven. Edited by Birgit Althans and Johannes Bilstein. Wiesbaden: Springer, 2016.
