Jedzenie i cud sztuki: Identical Lunch Alison Knowles
Abstrakt
Ludwik Wittgenstein miał powiedzieć, że jest mu „wszystko jedno co je, jeśli tylko potrawa pozostaje zawsze ta sama”. Stwierdzenie to stanowi punkt wyjścia artykułu o performansie Alison Knowles. W latach 1967-1973 codziennie, mniej więcej o tej samej godzinie, jadła ona taką samą kanapkę w tej samej nowojorskiej restauracji. Nie był to zwykły posiłek, lecz działanie artystyczne, zatytułowane Identical Lunch. Z czasem do Knowles dołączyli inni artyści, którzy również jedli kanapkę z tuńczykiem i zapisywali okoliczności swoich posiłków – wrażenia, smakowe, ciekawych towarzyszy, rozmowy, ale też drobiazgi, na które nigdy wcześniej nie zwróciliby uwagi. Istotą tego performansu, jak też innych działań artystycznych Fluxusu, do którego należała artystka, było zacieranie granic między sztuką a życiem. Autorka artykułu, zadając pytanie o warunki przenikania kulinariów do sfery sztuki, odwołuje się do teorii estetycznych Johna Deweya, Nicoli Perulla i Yuriko Saito, wywodzących sztukę z doświadczenia codzienności.
Słowa kluczowe:
Alison Knowles, Identical Lunch, Ludwig Wittgenstein, sztuka, codziennośćBibliografia
Adrià, Ferran, Juli Soler, and Albert Adrià. A Day at El Bulli. New York: Phaidon, 2008.
Alexander, Thomas M. John Dewey’s Theory of Art, Experience and Nature: The Horizon of Feeling. Albany: State University of New York Press, 1987.
Arystoteles. Etyka nikomachejska. Translated by Daniela Gromska. Warszawa: PWN, 1982.
Barthes, Roland. “Czytanie Brillat-Savarina.” Translated by Ewa Wieleżyńska. In Barthes, Lektury. Translated by Krzysztof Kłosiński, Michał Paweł Markowski, and Ewa Wieleżyńska. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2001.
Boisvert, Raymond D., and Lisa Heldke. Philosophers at Table: On Food and Being Human. London: Reaktion Books, 2016.
Calasso, Roberto. Literatura i bogowie. Translated by Stanisław Kasprzysiak. Warszawa: Czuły Barbarzyńca, 2011.
Dewey, John. Sztuka jako doświadczenie. Translated by Andrzej Potocki. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975.
Drury, Maurice O’Connor. “Conversations with Wittgenstein.” In Recollections of Wittgenstein. Edited by Rush Rhees. Oxford: Oxford University Press, 1984.
Flowers III, F.A., and Ian Ground, eds. Portraits of Wittgenstein. London: Bloomsbury Publishing, 2018.
Gottlieb, Anthony. “A Nervous Splendor: The Wittgenstein Family Had a Genius for Misery.” The New Yorker, 6 April 2009. https://www.newyorker.com/magazine/2009/04/06/a-nervous-splendor.
Higgins, Hannah. Fluxus Experience. Berkeley: University of California Press, 2002.
Higgins, Hannah. “Food: The Raw and the Fluxed.” In Fluxus and the Essential Questions of Life. Edited by Jacquelynn Baas. Chicago and London: The University of Chicago Press, 2011.
[Hinkle, Vernon.] “Vernon Hinkle Performance.” In Alison Knowles, Journal of Identical Lunch. San Francisco: Nova Broadcast Press, 1971. https://monoskop.org/ images/1/1c/Knowles_Alison_Journal_of_the_Identical_Lunch_1971.pdf.
Irvin, Sherri. “Scratching an Itch.” The Journal of Aesthetics and Art Criticism 66, no. 1 (2008): 25–35.
Kant, Immanuel. Antropologia w ujęciu pragmatycznym. Translated by Ewa Drzazgowska and Paulina Sosnowska. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, 2005.
Knowles, Alison. Journal of Identical Lunch. San Francisco: Nova Broadcast Press, 1971. https://monoskop.org/images/1/1c/Knowles_Alison_Journal_of_the_Iden-tical_Lunch_1971.pdf.
Koczanowicz, Dorota. “John Dewey: Culinary Perspective.” Pragmatism Today 7, no. 2 (2016): 88–94.
Koczanowicz, Dorota. Pozycja smaku: Jedzenie w granicach sztuki. Warszawa: IBL PAN, 2018. Korsmeyer, Carolyn. Gender w estetyce. Translated by Anna Nacher. Kraków: Universitas, 2004.
Malcolm, Norman. Ludwig Wittgenstein: Wspomnienie. Translated by Michał Szczubiałka. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2000.
Maya, Jim. “Identical Lunch.” In Alison Knowles, Journal of Identical Lunch. San Francisco: Nova Broadcast Press, 1971. https://monoskop.org/images/1/1c/Know-les_Alison_Journal_of_the_Identical_Lunch_1971.pdf.
Onfray, Michel. Appetites for Thought: Philosophers and Food. Translated by Donald Barry and Stephen Muecke. London: Reaktion Books, 2015.
Perullo, Nicola. “Can Cuisine be Art? A Philosophical (and Heterodox) Proposal.” In The Taste of Art: Cooking, Food, and Counterculture in Contemporary Practices. Edited by Silvia Bottinelli and Margherita D’Ayala Valva. Fayetteville: University of Arkansas Pres, 2017.
Perullo, Nicola. Taste as Experience: The Philosophy and Aesthetics of Food. New York: Columbia University Press, 2016.
Reed, Marcia. Fluxus Means Change: Jean Brown’s Avant-Garde Archive. Los Angeles: Getty Publication, 2020.
Saito, Yuriko. Aesthetics of Familiar: Everyday Life and World-Making. New York: Oxford University Press, 2017.
Shapin, Steven. “The Philosopher and the Chicken: On the Dietetics of Disembodied Knowledge.” In Science Incarnate: Historical Embodiments of Natural Knowledge. Edited by Christopher Lawrence and Steven Shapin. Chicago: University of Chicago Press, 1998.
Tranøy, Knut Erik. “Wittgenstein in Cambridge 1949-1951: Some Personal Recollections.” In Portraits of Wittgenstein. Edited by F.A. Flowers III and Ian Ground. London: Bloomsbury Publishing, 2018.
Woods, Nicole L. “Provisional Objects: Alison Knowles’s Bean Rolls.” In The Taste of Art: Cooking, Food and Counterculture in Contemporary Practices. Edited by Silvia Bottinelli and Margherita D’Ayala Valva. Fayetteville: The University of Arkansas Press, 2017.
