Kiedy Narcyz staje się Pasterzem. Metamorfozy i świetlistość świata w twórczości Karola Wojtyły

Agata SKAŁA

Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej , Polska
https://orcid.org/0000-0002-0427-0652


Abstrakt

W artykule podjęto próbę opisu poetyckich medytacji Karola Wojtyły, kierując uwagę na doświadczenie mistyczne w połączeniu z uniwersalnym obrazem spoglądania w głębię (sięgania dna), wywiedzionym z greckiego mitu o Narcyzie i wzmocnionym wykładnią psychologiczną „narcyzmu”. Sensy filozoficznych refleksji w twórczości autora Tryptyku rzymskiego zostały wyeksponowane na tle metaforyki akwatycznej i solarnej.

Słowa kluczowe:

Karol Wojtyła, mit, Narcyz, mistycyzm, medytacja poetycka



A.J. [Karol Wojtyła]. “Rozważania o ojcostwie.” Znak 16, no. 5 (119) (1964): 610–13.

Buttiglione, Rocco. Myśl Karola Wojtyły. Translated by Jarosław Merecki. Lublin: Instytut Jana Pawła II KUL and Towarzystwo Naukowe KUL, 1996.

Chojnowski, Zbigniew. “Geopoetyka chrześcijańska: Zarys pojęcia na podstawie poezji Karola Wojtyły.” In Karol Wojtyła – Jan Paweł II artysta słowa. Edited by Mirosława Ołdakowska-Kuflowa and Wojciech Kaczmarek. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2015.

Chudy, Wojciech. “Sensy widzenia.” In Wokół “Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II. Edited by Alfred Marek Wierzbicki. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2003.

Dybciak, Krzysztof. “Poetycka fenomenologia człowieka religijnego (O literackiej twórczości Karola Wojtyły).” Roczniki Humanistyczne 28, no. 1 (1980): 149–66.

Dziugieł-Łaguna, Magdalena. “Motyw oczu ‘widzących’ i ‘wiedzących’ w poezji Karola Wojtyły.” In Karol Wojtyła – poeta. Edited by Jacek Głażewski and Witold Sadowski. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006.

Garbol, Tomasz. Polskośćłacińska: O twórczości literackiej Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Kraków: Instytut Literatury, 2023.

Hawryluk, Dorota. “O kategoriach biblijnych w poemacie Karola Wojtyły ‘Pieśńo blasku wody.’” Zeszyty Naukowe KUL 60, no. 2 (238) (2017): 351–72.

Jan od Krzyża. “Noc ciemna.” Jan od Krzyża, Dzieła. Vol. 1. Translated by Bernard Smyrak. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2004.

—–—. “Żywy płomień miłości.” Jan od Krzyża, Dzieła. Vol. 2. Translated by Bernard Smyrak. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2004.

Kaczmarek, Wojciech. “Spotkać Boga w człowieku. Jeszcze o ‘trylogii dramatycznej’ Karola Wojtyły,” In Karol Wojtyła – Jan Paweł II artysta słowa. Edited by Mi-rosława Ołdakowska-Kuflowa and Wojciech Kaczmarek. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2015.

Karoń-Ostrowska, Anna. “Wizja miłości w odnalezionym młodzieńczym utworze Karola Wojtyły ‘Wciąż jestem na tym samym brzegu.’” Roczniki Humanistyczne68, no. 1 (2020): 65–78.

Kisiel, Marian. Kairos: Szkice o poematach Karola Wojtyły. Kraków: Instytut Lite-ratury, 2022.Kobus-Zalewska, Hanna. “Rola prefiguracji mitycznych w epigramach Antologii Palatyńskiej.” Collectanea Philologica, no. 1 (1995): 119–30.

Kociuba, Maciej T. “Fotokompozycje Ryszarda Horowitza: Obraz jako struktura ho-listyczna.” Ethos 32, no. 2 (126) (2019): 148–64.

Kubiak, Zygmunt. “Wędrówka Andrzeja Jawienia.” In Kubiak, Jak w zwierciadle. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej, 1985.

Kuczera-Chachulska, Bernadetta. “Pierwszy Widzący: O części II Tryptyku rzymskie-go – rozpoznania wstępne.” Roczniki Humanistyczne 68, no. 1 (2020): 95–104.

Kupczak, Jarosław. “Od poznania do spotkania: O ‘Pieśni o Bogu ukrytym’ Karola Wojtyły.” Ethos 30, no. 3 (119) (2017): 333–54.

Ołdakowska-Kufl owa, Mirosława. “‘Stopy szukają w trawie – jest ziemia:” Ziemia w twórczości poetyckiej Karola Wojtyły – Jana Pawła II.” Roczniki Humanistycz-ne 68, no. 1 (2020): 33–49.

Pauzaniasz. Wędrówka po Helladzie: U stóp boga Apollona. Edited by Henryk Pod-bielski. Translated by Janina Niemirska-Pliszczyńska and Henryk Podbielski.Wrocław and Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich and De Agostini, 2005.

Przybylska, Agata. Samotność możliwa w człowieku: Mistyczny aspekt “Poezji i dra-matów” Karola Wojtyły. Kraków: Arcana, 2002.

Reale, Giovanni. Karol Wojtyła: Pielgrzym Absolutu. Translated by Małgorzata Gajda. Warszawa: Centrum Myśli Jana Pawła II, 2008.

—–—. “Teologia ludzkiego losu: Komentarz krytycznoliteracki.” Ethos 16, (2003) no. 1–2 (61–62): 401–7.

Sawicki, Stefan. “Sacrum w literaturze.” In Sawicki, Poetyka, interpretacja, sacrum. Warszawa: PWN, 1981.

Stabryła, Stanisław. Hellada i Roma w Polsce Ludowej: Recepcja antyku w literaturze polskiej w latach 1945–1975. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1983.

Święch, Jerzy. “Przekroczyć sens.” In Wokół “Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II. Edited by Alfred Marek Wierzbicki. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2003.

Taborski, Bolesław. “‘Tryptyk rzymski’ – wspaniały dar dla nas.” In Wokół “Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II. Edited by Alfred Marek Wierzbicki. Lublin: Towa-rzystwo Naukowe KUL, 2003.

Tebień Joanna. Taka milcząca wzajemność: “Pieśń o Bogu ukrytym” Karola Wojtyły w świetle doktryny św. Jana od Krzyża. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, 2011.

Teresa od Jezusa. Księga mojego życia: Autobiografia. Edited by Tomás Álvarez and Dariusz Wandzioch. Translated by Dariusz Wandzioch and Wojciech Ciak. Poznań: Flos Carmeli, 2015.

Wierzbicki, Alfred Marek. “Antropologia Karola Wojtyły odczytana w jego poezji.” Ethos 19, no. 4 (76) (2006): 103–13.

—–—. “Karola Wojtyły ‘Promieniowanie ojcostwa’ jako dzieło otwarte.” Ethos 28, no. 4 (112) (2015): 291–310.

Wojtyła, Karol. Miłość i odpowiedzialność. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, 1982.

Wojtyła, Karol, and Jan Paweł II. “[Ciągle jestem na tym samym brzegu].” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 1. Juwenilia (1938–1946). Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019.

—–—. “Kamieniołom.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Kościół.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofi a Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.—–—. “Listy do Mieczysława Kotlarczyka z okresu wojny i okupacji.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 1. Juwenilia (1938–1946). Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019.

—–—. “Matka.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Medytacja o sakramencie chrztu.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 3. Dramaty. Szkice. Edited by Jacek Popiel et al. Kra-ków: Społeczny Wydawniczy Znak, 2022.

—–—. “Myśl jest przestrzenią dziwną.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Narodziny wyznawców.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Odkupienie szuka twego kształtu, by wejść w niepokój wszystkich ludzi.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Pieśń o blasku wody.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Pieśń o Bogu ukrytym.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 1. Juwenilia (1938–1946). Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019

—–—. “Profile Cyrenejczyka.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofi a Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Promieniowanie ojcostwa: Misterium.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 3. Dramaty. Szkice. Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2022.

—–—. “Przed sklepem jubilera: Medytacja o sakramencie małżeństwa przechodząca chwilami w dramat.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 3. Dramaty. Szkice. Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Wydawniczy Znak, 2022.

—–—. “Rozważanie o śmierci.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofi a Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Tryptyk rzymski: Medytacje.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Wędrówka do miejsc świętych.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

—–—. “Wigilia wielkanocna 1966.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.

Wyspiański, Stanisław. Wyzwolenie. Kraków: Księgarnia Gebethnera, 1903.

Zarębianka, Zofia. “Adam w poszukiwaniu tożsamości.” Ethos 16, nos. 3–4 (63–64) (2003): 458–65.

—–—. “Tradycje mistyczne w twórczości literackiej Karola Wojtyły.” In Zarębianka, Gdzie jesteś, źródło? Zagadnienia tradycji w twórczości literackiej Karola Wojtyły. Kraków: Wydawnictwo Unum, 2022.

Zawistowska, Kazimiera. “Mniszki.” In Zawistowska, Utwory zebrane. Edited by Lucyna Kazikowska-Kowalik, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1982.

Pobierz

Opublikowane
2024-09-29


SKAŁA, A. . (2024). Kiedy Narcyz staje się Pasterzem. Metamorfozy i świetlistość świata w twórczości Karola Wojtyły. Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL, 37(3), 225–247. https://doi.org/10.12887/37-2024-3-147-14

Agata SKAŁA 
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej https://orcid.org/0000-0002-0427-0652



Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.