When Narcissus becomes the Shepherd: Metamorphoses and Luminosity of the World, as Seen in Karol Wojtyła’s works
Agata SKAŁA
Maria Curie-Skłodowska University, Lublin , Polandhttps://orcid.org/0000-0002-0427-0652
Abstract
The article is an attempt at describing the poetic meditations of Karol Wojtyła. The author focuses her attention on mystical experience combined with the universal image of looking into the depth (reaching the bottom), drawn from the Greek myth of Narcissus and reinforced by the psychological explanation of „narcissism.” The meanings of philosophical reflections contained in the works of the author of The Roman Triptych were highlighted against the background of aquatic and solar metaphors.
Keywords:
Karol Wojtyła, myth, Narcissus, mysticism, the poetic meditationReferences
A.J. [Karol Wojtyła]. “Rozważania o ojcostwie.” Znak 16, no. 5 (119) (1964): 610–13.
Buttiglione, Rocco. Myśl Karola Wojtyły. Translated by Jarosław Merecki. Lublin: Instytut Jana Pawła II KUL and Towarzystwo Naukowe KUL, 1996.
Chojnowski, Zbigniew. “Geopoetyka chrześcijańska: Zarys pojęcia na podstawie poezji Karola Wojtyły.” In Karol Wojtyła – Jan Paweł II artysta słowa. Edited by Mirosława Ołdakowska-Kuflowa and Wojciech Kaczmarek. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2015.
Chudy, Wojciech. “Sensy widzenia.” In Wokół “Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II. Edited by Alfred Marek Wierzbicki. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2003.
Dybciak, Krzysztof. “Poetycka fenomenologia człowieka religijnego (O literackiej twórczości Karola Wojtyły).” Roczniki Humanistyczne 28, no. 1 (1980): 149–66.
Dziugieł-Łaguna, Magdalena. “Motyw oczu ‘widzących’ i ‘wiedzących’ w poezji Karola Wojtyły.” In Karol Wojtyła – poeta. Edited by Jacek Głażewski and Witold Sadowski. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2006.
Garbol, Tomasz. Polskośćłacińska: O twórczości literackiej Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Kraków: Instytut Literatury, 2023.
Hawryluk, Dorota. “O kategoriach biblijnych w poemacie Karola Wojtyły ‘Pieśńo blasku wody.’” Zeszyty Naukowe KUL 60, no. 2 (238) (2017): 351–72.
Jan od Krzyża. “Noc ciemna.” Jan od Krzyża, Dzieła. Vol. 1. Translated by Bernard Smyrak. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2004.
—–—. “Żywy płomień miłości.” Jan od Krzyża, Dzieła. Vol. 2. Translated by Bernard Smyrak. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2004.
Kaczmarek, Wojciech. “Spotkać Boga w człowieku. Jeszcze o ‘trylogii dramatycznej’ Karola Wojtyły,” In Karol Wojtyła – Jan Paweł II artysta słowa. Edited by Mi-rosława Ołdakowska-Kuflowa and Wojciech Kaczmarek. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2015.
Karoń-Ostrowska, Anna. “Wizja miłości w odnalezionym młodzieńczym utworze Karola Wojtyły ‘Wciąż jestem na tym samym brzegu.’” Roczniki Humanistyczne68, no. 1 (2020): 65–78.
Kisiel, Marian. Kairos: Szkice o poematach Karola Wojtyły. Kraków: Instytut Lite-ratury, 2022.Kobus-Zalewska, Hanna. “Rola prefiguracji mitycznych w epigramach Antologii Palatyńskiej.” Collectanea Philologica, no. 1 (1995): 119–30.
Kociuba, Maciej T. “Fotokompozycje Ryszarda Horowitza: Obraz jako struktura ho-listyczna.” Ethos 32, no. 2 (126) (2019): 148–64.
Kubiak, Zygmunt. “Wędrówka Andrzeja Jawienia.” In Kubiak, Jak w zwierciadle. Warszawa: Akademia Teologii Katolickiej, 1985.
Kuczera-Chachulska, Bernadetta. “Pierwszy Widzący: O części II Tryptyku rzymskie-go – rozpoznania wstępne.” Roczniki Humanistyczne 68, no. 1 (2020): 95–104.
Kupczak, Jarosław. “Od poznania do spotkania: O ‘Pieśni o Bogu ukrytym’ Karola Wojtyły.” Ethos 30, no. 3 (119) (2017): 333–54.
Ołdakowska-Kufl owa, Mirosława. “‘Stopy szukają w trawie – jest ziemia:” Ziemia w twórczości poetyckiej Karola Wojtyły – Jana Pawła II.” Roczniki Humanistycz-ne 68, no. 1 (2020): 33–49.
Pauzaniasz. Wędrówka po Helladzie: U stóp boga Apollona. Edited by Henryk Pod-bielski. Translated by Janina Niemirska-Pliszczyńska and Henryk Podbielski.Wrocław and Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich and De Agostini, 2005.
Przybylska, Agata. Samotność możliwa w człowieku: Mistyczny aspekt “Poezji i dra-matów” Karola Wojtyły. Kraków: Arcana, 2002.
Reale, Giovanni. Karol Wojtyła: Pielgrzym Absolutu. Translated by Małgorzata Gajda. Warszawa: Centrum Myśli Jana Pawła II, 2008.
—–—. “Teologia ludzkiego losu: Komentarz krytycznoliteracki.” Ethos 16, (2003) no. 1–2 (61–62): 401–7.
Sawicki, Stefan. “Sacrum w literaturze.” In Sawicki, Poetyka, interpretacja, sacrum. Warszawa: PWN, 1981.
Stabryła, Stanisław. Hellada i Roma w Polsce Ludowej: Recepcja antyku w literaturze polskiej w latach 1945–1975. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1983.
Święch, Jerzy. “Przekroczyć sens.” In Wokół “Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II. Edited by Alfred Marek Wierzbicki. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2003.
Taborski, Bolesław. “‘Tryptyk rzymski’ – wspaniały dar dla nas.” In Wokół “Tryptyku rzymskiego” Jana Pawła II. Edited by Alfred Marek Wierzbicki. Lublin: Towa-rzystwo Naukowe KUL, 2003.
Tebień Joanna. Taka milcząca wzajemność: “Pieśń o Bogu ukrytym” Karola Wojtyły w świetle doktryny św. Jana od Krzyża. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II, 2011.
Teresa od Jezusa. Księga mojego życia: Autobiografia. Edited by Tomás Álvarez and Dariusz Wandzioch. Translated by Dariusz Wandzioch and Wojciech Ciak. Poznań: Flos Carmeli, 2015.
Wierzbicki, Alfred Marek. “Antropologia Karola Wojtyły odczytana w jego poezji.” Ethos 19, no. 4 (76) (2006): 103–13.
—–—. “Karola Wojtyły ‘Promieniowanie ojcostwa’ jako dzieło otwarte.” Ethos 28, no. 4 (112) (2015): 291–310.
Wojtyła, Karol. Miłość i odpowiedzialność. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, 1982.
Wojtyła, Karol, and Jan Paweł II. “[Ciągle jestem na tym samym brzegu].” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 1. Juwenilia (1938–1946). Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019.
—–—. “Kamieniołom.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Kościół.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofi a Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.—–—. “Listy do Mieczysława Kotlarczyka z okresu wojny i okupacji.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 1. Juwenilia (1938–1946). Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019.
—–—. “Matka.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Medytacja o sakramencie chrztu.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 3. Dramaty. Szkice. Edited by Jacek Popiel et al. Kra-ków: Społeczny Wydawniczy Znak, 2022.
—–—. “Myśl jest przestrzenią dziwną.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Narodziny wyznawców.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Odkupienie szuka twego kształtu, by wejść w niepokój wszystkich ludzi.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Pieśń o blasku wody.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Pieśń o Bogu ukrytym.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 1. Juwenilia (1938–1946). Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2019
—–—. “Profile Cyrenejczyka.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofi a Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Promieniowanie ojcostwa: Misterium.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 3. Dramaty. Szkice. Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2022.
—–—. “Przed sklepem jubilera: Medytacja o sakramencie małżeństwa przechodząca chwilami w dramat.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 3. Dramaty. Szkice. Edited by Jacek Popiel et al. Kraków: Społeczny Wydawniczy Znak, 2022.
—–—. “Rozważanie o śmierci.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofi a Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Tryptyk rzymski: Medytacje.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Wędrówka do miejsc świętych.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie (1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
—–—. “Wigilia wielkanocna 1966.” In Karol Wojtyła and Jan Paweł II, Dzieła literackie i teatralne. Vol. 2. Utwory poetyckie(1946–2003). Edited by Zofia Zarębianka et al. Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2020.
Wyspiański, Stanisław. Wyzwolenie. Kraków: Księgarnia Gebethnera, 1903.
Zarębianka, Zofia. “Adam w poszukiwaniu tożsamości.” Ethos 16, nos. 3–4 (63–64) (2003): 458–65.
—–—. “Tradycje mistyczne w twórczości literackiej Karola Wojtyły.” In Zarębianka, Gdzie jesteś, źródło? Zagadnienia tradycji w twórczości literackiej Karola Wojtyły. Kraków: Wydawnictwo Unum, 2022.
Zawistowska, Kazimiera. “Mniszki.” In Zawistowska, Utwory zebrane. Edited by Lucyna Kazikowska-Kowalik, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1982.







