„Szalony krok w Nieznane”. Krzysztofa Kuczkowskiego droga ku nowej poezji (religijnej)
Abstrakt
Autor artykułu podejmuje próbę przyjrzenia się meandrom refleksji metapoetyckiej Krzysztofa Kuczkowskiego, jednego z najważniejszych współczesnych poetów religijnych, założyciela i długoletniego redaktora naczelnego dwumiesięcznika literackiego „Topos”. W licznych tekstach krytycznoliterackich (recenzjach, esejach, wystąpieniach programowych) Kuczkowski nie tylko reaguje na najważniejsze zjawiska w obrębie polskiej poezji metafizycznej czy otwarcie konfesyjnej, lecz także – przechodząc przez kolejne stadia twórczej świadomości – buduje zręby własnej poetyki. Rezultatem tego procesu jest sformułowana przez niego oryginalna teoria wiersza, odzwierciedlająca doświadczenia kolejnych etapów duchowego i artystycznego rozwoju tego pisarza.
Słowa kluczowe:
polska krytyka literacka XX wieku, poezja polska XX wieku, Krzysztof Kuczkowski, literatura a religia, literatura a teologiaBibliografia
Benedykt XVI – Joseph Ratzinger. Duch liturgii. Translated by Eliza Pieciul. Kraków: Wydawnictwo AA, 2019.
Biju-Duval, Denis. Wylanie Ducha Świętego: Jak otworzyć się na tęłaskę. Translated by Wiesław Szymona. Kraków: Esprit, 2010.
Brodski, Josif. “Przedmowa.” In Tomas Venclova, Rozmowa w zimie. Edited by Stanisław Barańczak. Paryż and Kraków: Zeszyty Literackie and Ofi cyna Literacka, 1991.
Evdokimov, Paul. Prawosławie. Translated by Jerzy Klinger. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1964.
Godlewska, Joanna, and Jarosław Ławski, eds. “Topos”: Pismo literackie, idee, środowisko. Kraków and Białystok: Collegium Columbinum SJ and Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku, 2021.
Heidegger, Martin. Znaki drogi. Translated by Seweryn Blandzi et al. Warszawa: Fundacja Aletheia, 1995.
Hoffman, Kazimierz. Drogą. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2004.
Hoffman, Kazimierz. Kos i inne wiersze. Bydgoszcz: Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, 2003.
Huxley, Aldous. “Drzwi percepcji”. In Huxley, Drzwi percepcji. Niebo i piekło. Translated by Piotr Kołyszko. Warszawa: Wydawnictwo Przedświt, 1991.
John Paul II. Encyclical Letter Centesimus annus. The Holy See, https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_01051991_centes-imus-annus.html.
Kornhauser, Julian. Było minęło.Warszawa: Nowy Świat, 2001.
Kornhauser, Julian. “Chwila.” In Kornhauser, Było minęło.Warszawa: Nowy Świat, 2001.
Kornhauser, Julian. “Nad rzeką.” In Kornhauser, Było minęło. Warszawa: Nowy Świat, 2001.
Kuczkowski, Krzysztof. “Było minęło trwa.” Topos, nos. 1–2 (2002): 197–8.
Kuczkowski, Krzysztof. Ciało, cień. Bydgoszcz: Galeria Autorska Jacka Solińskiego i Jana Kaji, 1989.
Kuczkowski, Krzysztof. “‘Ciemny mur’ wieczności.” Nowy Nurt, no. 6 (1994): 6.
Kuczkowski, Krzysztof. Głosolalia, PIW, Warszawa 2025.
Kuczkowski, Krzysztof. “Głód rzeczywistości.” Review of Czesław Miłosz. Spiżarnia literacka. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2004. Topos, no. 6 (2004): 197–8.
Kuczkowski, Krzysztof. “Jakby rodziło się kamień.” Topos, nos. 5–6 (2005): 7–8.
Kuczkowski, Krzysztof. “Jeszcze większa samotność poezji.” Topos, no. 6 (2003): 52–58.
Kuczkowski, Krzysztof. “Karasek i trucizny świata.” Topos, nos. 4–5 (2003): 5.
Kuczkowski, Krzysztof. “Kładka.” In Kuczkowski, Dajemy się jak dzieci prowadzić nicości. Pelplin and Sopot:Bernardinum and Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2007.
Kuczkowski, Krzysztof. “Kładka: Dwanaście notatek o poezji.” Topos, no. 5 (2012): 29–35.
Kuczkowski, Krzysztof. “Najmniejsze poruszenia: Zapiski.” In Kuczkowski, Widok z dachu. Gdańsk: Wydawnictwo Granit, 1994.
Kuczkowski, Krzysztof. “Niewysłuchani, nieprzeczytani.” Topos, no. 5 (2013): 81–85.
Kuczkowski, Krzysztof. “Poetka ‘faktów bezspornych.’” Topos, nos. 1–2 (2009): 221–2.
Kuczkowski, Krzysztof. “Poezja ‘nocy, nijak, bezgłosu, zadławi’ (o wierszach Krystyny Miłobędzkiej).” Nowy Nurt, no. 20 (1995): 10–11.
Kuczkowski, Krzysztof. Prognoza pogody. Warszawa: Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1980.Kuczkowski, Krzysztof.“Przylatują, odlatują.” In Kuczkowski, Widok z dachu. Gdańsk: Wydawnictwo Granit, 1994.
Kuczkowski, Krzysztof. “Rozmowy o przestrzeni.” Nowy Nurt, no. 11 (1995): 5.
Kuczkowski, Krzysztof. Ruchome święta. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2017.
Kuczkowski, Krzysztof. “‘Skrzydlata mowa’ wieczności: O poezji Adriany Szymańskiej.” Topos, no. 6 (2003): 125–9.
Kuczkowski, Krzysztof. “Strefa ciszy.” Nowa Okolica Poetów, no. 1 (15) (2004): 162–4.
Kuczkowski, Krzysztof. “Szczerze mówiąc...” Topos, no. 5 (2014): 106–10.
Kuczkowski, Krzysztof. “Śmierć Wielkiej Małpy.” In Kuczkowski, Wiersze [masowe] i inne. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2010.
Kuczkowski, Krzysztof. Tlen. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2003.
Kuczkowski, Krzysztof. “‘Traktat teologiczny’ i inne wspaniałości Drugiej przestrzeni Czesława Miłosza.” Topos, nos. 4–5 (2002): 47–51.
Kuczkowski, Krzysztof. Trawa na dachu. Sopot: Oficyna Sopocka, 1992.
Kuczkowski, Krzysztof. “Wiara i nadzieja.” Nowy Nurt, no. 6 (1994): 11.
Kuczkowski, Krzysztof. “Wiara w pamięć poezji.” Review of Czesław Miłosz. To. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2000. Topos, no. 1 (2001): 93–95.
Kuczkowski, Krzysztof. “WokółKosa i innych wierszy Kazimierza Hoffmana.” Topos, no. 5 (2004): 149–53.
Kuczkowski, Krzysztof. “Wygaśnięcie Absolutu?” Topos, no. 6 (2003): 7.
Maliszewski, Karol. “Słodycz bezprzedmiotowej miłości.” Nowy Nurt, no. 3 (1994): 12.
Márai, Sándor. Dziennik (fragmenty). Translated by Teresa Worowska. Warszawa: Czytelnik, 2013.
Maritain, Jacques. “Intuicja twórcza i poznanie poetyckie.” In Maritain, Pisma filo-zofi czne. Translated by Janina Fenrychowa. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1988.
Miłobędzka, Krystyna. “Taka mam być na skraju – już już a spadnę albo pofrunę.” In Miłobędzka, Dom, pokarmy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975.
Miłosz, Czesław. Druga przestrzeń. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2002.
Naumowicz, Zbigniew. Pierwsi apologeci greccy. Kraków: Wydawnictwo M, 2004.
Norwid, Cyprian. “Promethidion.” In Norwid, Pisma wybrane. Vol. 2. Poematy. Edited by Juliusz W. Gomulicki. Warszawa: PWN, 1980.
Pascal, Blaise. Myśli. Translated by Tadeusz Żeleński (Boy). Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1977.
Różewicz, Tadeusz. Płaskorzeźba. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1991.
Szymańska, Adriana. In terra. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003.
Szymborska, Wisława. “Nieczytanie.” In Szymborska, Tutaj. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2009.
Szymik, Jerzy. Akropol z hołdy czyli teologia Śląska. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 2002.
Szymik, Jerzy. Błękit. 50 wierszy z lat 2000-2002. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 2003.
Szymik, Jerzy. “Czy trzeba być wierzącym, aby być dobrym?” Gość Niedzielny 72, no. 7 (1995): 7.
Tarkowski, Andriej. Kompleks Tołstoja: Myśli o życiu, sztuce i filmie. Selected and edited by Seweryn Kuśmierczyk. Warszawa: Wydawnictwo Pelikan, 1989.
Weil, Simone. Świadomość nadprzyrodzona: Wybór myśli. Edited by Jan Nowak. Translated by Aleksandra Olędzka-Frybesowa. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1986.
Ziomek, Jerzy. “Symbol wśród tekstów kultury.” In Ziomek, Prace ostatnie: Literatura i nauka o literaturze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994.
