„A mad step into the Unknown”: Krzysztof Kuczkowski’s Path towards a New (Religious) Poetry
Abstract
The author of the article attempts to examine the meanders of meta-poetic reflection developed by Krzysztof Kuczkowski, one of the most important contemporary religious poets, as well as the founder and long-standing editor-in-chief of the bimonthly literary magazine Topos. In his numerous critical and literary texts (reviews, essays, theoretical articles), not only does Kuczkowski react to the most important phenomena within Polish metaphysical or openly confessional poetry, but also—passing through successive stages of creative consciousness—builds the framework of his own poetics. The result of this process is an original theory of the poem formulated by Kuczkowski, reflecting the experiences of the consecutive phases of the writer’s spiritual and artistic development.
Keywords:
Polish literary criticism of the 20th century, Polish poetry of the 20th century, Krzysztof Kuczkowski, literature and religion, literature and theologyReferences
Benedykt XVI – Joseph Ratzinger. Duch liturgii. Translated by Eliza Pieciul. Kraków: Wydawnictwo AA, 2019.
Biju-Duval, Denis. Wylanie Ducha Świętego: Jak otworzyć się na tęłaskę. Translated by Wiesław Szymona. Kraków: Esprit, 2010.
Brodski, Josif. “Przedmowa.” In Tomas Venclova, Rozmowa w zimie. Edited by Stanisław Barańczak. Paryż and Kraków: Zeszyty Literackie and Ofi cyna Literacka, 1991.
Evdokimov, Paul. Prawosławie. Translated by Jerzy Klinger. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1964.
Godlewska, Joanna, and Jarosław Ławski, eds. “Topos”: Pismo literackie, idee, środowisko. Kraków and Białystok: Collegium Columbinum SJ and Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku, 2021.
Heidegger, Martin. Znaki drogi. Translated by Seweryn Blandzi et al. Warszawa: Fundacja Aletheia, 1995.
Hoffman, Kazimierz. Drogą. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2004.
Hoffman, Kazimierz. Kos i inne wiersze. Bydgoszcz: Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, 2003.
Huxley, Aldous. “Drzwi percepcji”. In Huxley, Drzwi percepcji. Niebo i piekło. Translated by Piotr Kołyszko. Warszawa: Wydawnictwo Przedświt, 1991.
John Paul II. Encyclical Letter Centesimus annus. The Holy See, https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_01051991_centes-imus-annus.html.
Kornhauser, Julian. Było minęło.Warszawa: Nowy Świat, 2001.
Kornhauser, Julian. “Chwila.” In Kornhauser, Było minęło.Warszawa: Nowy Świat, 2001.
Kornhauser, Julian. “Nad rzeką.” In Kornhauser, Było minęło. Warszawa: Nowy Świat, 2001.
Kuczkowski, Krzysztof. “Było minęło trwa.” Topos, nos. 1–2 (2002): 197–8.
Kuczkowski, Krzysztof. Ciało, cień. Bydgoszcz: Galeria Autorska Jacka Solińskiego i Jana Kaji, 1989.
Kuczkowski, Krzysztof. “‘Ciemny mur’ wieczności.” Nowy Nurt, no. 6 (1994): 6.
Kuczkowski, Krzysztof. Głosolalia, PIW, Warszawa 2025.
Kuczkowski, Krzysztof. “Głód rzeczywistości.” Review of Czesław Miłosz. Spiżarnia literacka. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2004. Topos, no. 6 (2004): 197–8.
Kuczkowski, Krzysztof. “Jakby rodziło się kamień.” Topos, nos. 5–6 (2005): 7–8.
Kuczkowski, Krzysztof. “Jeszcze większa samotność poezji.” Topos, no. 6 (2003): 52–58.
Kuczkowski, Krzysztof. “Karasek i trucizny świata.” Topos, nos. 4–5 (2003): 5.
Kuczkowski, Krzysztof. “Kładka.” In Kuczkowski, Dajemy się jak dzieci prowadzić nicości. Pelplin and Sopot:Bernardinum and Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2007.
Kuczkowski, Krzysztof. “Kładka: Dwanaście notatek o poezji.” Topos, no. 5 (2012): 29–35.
Kuczkowski, Krzysztof. “Najmniejsze poruszenia: Zapiski.” In Kuczkowski, Widok z dachu. Gdańsk: Wydawnictwo Granit, 1994.
Kuczkowski, Krzysztof. “Niewysłuchani, nieprzeczytani.” Topos, no. 5 (2013): 81–85.
Kuczkowski, Krzysztof. “Poetka ‘faktów bezspornych.’” Topos, nos. 1–2 (2009): 221–2.
Kuczkowski, Krzysztof. “Poezja ‘nocy, nijak, bezgłosu, zadławi’ (o wierszach Krystyny Miłobędzkiej).” Nowy Nurt, no. 20 (1995): 10–11.
Kuczkowski, Krzysztof. Prognoza pogody. Warszawa: Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1980.Kuczkowski, Krzysztof.“Przylatują, odlatują.” In Kuczkowski, Widok z dachu. Gdańsk: Wydawnictwo Granit, 1994.
Kuczkowski, Krzysztof. “Rozmowy o przestrzeni.” Nowy Nurt, no. 11 (1995): 5.
Kuczkowski, Krzysztof. Ruchome święta. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2017.
Kuczkowski, Krzysztof. “‘Skrzydlata mowa’ wieczności: O poezji Adriany Szymańskiej.” Topos, no. 6 (2003): 125–9.
Kuczkowski, Krzysztof. “Strefa ciszy.” Nowa Okolica Poetów, no. 1 (15) (2004): 162–4.
Kuczkowski, Krzysztof. “Szczerze mówiąc...” Topos, no. 5 (2014): 106–10.
Kuczkowski, Krzysztof. “Śmierć Wielkiej Małpy.” In Kuczkowski, Wiersze [masowe] i inne. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2010.
Kuczkowski, Krzysztof. Tlen. Sopot: Towarzystwo Przyjaciół Sopotu, 2003.
Kuczkowski, Krzysztof. “‘Traktat teologiczny’ i inne wspaniałości Drugiej przestrzeni Czesława Miłosza.” Topos, nos. 4–5 (2002): 47–51.
Kuczkowski, Krzysztof. Trawa na dachu. Sopot: Oficyna Sopocka, 1992.
Kuczkowski, Krzysztof. “Wiara i nadzieja.” Nowy Nurt, no. 6 (1994): 11.
Kuczkowski, Krzysztof. “Wiara w pamięć poezji.” Review of Czesław Miłosz. To. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2000. Topos, no. 1 (2001): 93–95.
Kuczkowski, Krzysztof. “WokółKosa i innych wierszy Kazimierza Hoffmana.” Topos, no. 5 (2004): 149–53.
Kuczkowski, Krzysztof. “Wygaśnięcie Absolutu?” Topos, no. 6 (2003): 7.
Maliszewski, Karol. “Słodycz bezprzedmiotowej miłości.” Nowy Nurt, no. 3 (1994): 12.
Márai, Sándor. Dziennik (fragmenty). Translated by Teresa Worowska. Warszawa: Czytelnik, 2013.
Maritain, Jacques. “Intuicja twórcza i poznanie poetyckie.” In Maritain, Pisma filo-zofi czne. Translated by Janina Fenrychowa. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1988.
Miłobędzka, Krystyna. “Taka mam być na skraju – już już a spadnę albo pofrunę.” In Miłobędzka, Dom, pokarmy. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1975.
Miłosz, Czesław. Druga przestrzeń. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2002.
Naumowicz, Zbigniew. Pierwsi apologeci greccy. Kraków: Wydawnictwo M, 2004.
Norwid, Cyprian. “Promethidion.” In Norwid, Pisma wybrane. Vol. 2. Poematy. Edited by Juliusz W. Gomulicki. Warszawa: PWN, 1980.
Pascal, Blaise. Myśli. Translated by Tadeusz Żeleński (Boy). Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1977.
Różewicz, Tadeusz. Płaskorzeźba. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 1991.
Szymańska, Adriana. In terra. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003.
Szymborska, Wisława. “Nieczytanie.” In Szymborska, Tutaj. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2009.
Szymik, Jerzy. Akropol z hołdy czyli teologia Śląska. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 2002.
Szymik, Jerzy. Błękit. 50 wierszy z lat 2000-2002. Katowice: Księgarnia św. Jacka, 2003.
Szymik, Jerzy. “Czy trzeba być wierzącym, aby być dobrym?” Gość Niedzielny 72, no. 7 (1995): 7.
Tarkowski, Andriej. Kompleks Tołstoja: Myśli o życiu, sztuce i filmie. Selected and edited by Seweryn Kuśmierczyk. Warszawa: Wydawnictwo Pelikan, 1989.
Weil, Simone. Świadomość nadprzyrodzona: Wybór myśli. Edited by Jan Nowak. Translated by Aleksandra Olędzka-Frybesowa. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1986.
Ziomek, Jerzy. “Symbol wśród tekstów kultury.” In Ziomek, Prace ostatnie: Literatura i nauka o literaturze. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994.
