“You are what you eat”: On the Power of the “Clean” Diet
Abstract
The article describes the so-called clean diet, which is among the most popular modern diets and which is considered as prohealth. The clean diet is based on eliminating processed foods which are believed to be unclean and thus harmful and dangerous to human health. The research was focused on selected blogs and websites dedicated to the theme of the clean diet, as well as on social media posts related to the topic. The text points out to the cultural contexts of the clean diet, scrutinizes the reasons for its popularity, its connection to the lifestyle, the axiological context of food consumption, and the possible consequences of adopting the clean diet.
Keywords:
clean diet, clean–dirty, nature–culture, lifestyle, alternative medicine, health, illness, pesticides, orthorexiaReferences
Bauman, Zygmunt. “Kultura jako spółdzielnia spożywców.” In Bauman, Ponowoczesność jako źródło cierpień. Warszawa: Sic!, 2000.
Bauman, Zygmunt. Płynne czasy. Życie w epoce niepewności. Warszawa: Sic!, 2007.
Bourdieu, Pierre. Dystynkcja: Społeczna krytyka władzy sądzenia. Translated by Piotr Biłos. Warszawa: Scholar, 2005.
Burszta, Wojciech Józef. Czytanie kultury: Pięć szkiców. Łódź: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UAM w Poznaniu and Wojciech J. Burszta, 1996.
Burszta, Wojciech Józef. Różnorodność i tożsamość: Antropologia jako kulturowa refleksyjność. Po-znań: Wydawnictwo Poznańskie, 2004.
Caillois, Roger. Człowiek i sacrum. Translated by Agnieszka Tatarkiewicz and Ewa Burska. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Volumen, 1995.
Ciborowska, Marlena. “Czysta dieta: Stawiaj na naturalne produkty, od których nie utyjesz.” MyFitness. https://myfitness.gazeta.pl/myfitness/56,166897,19885716,gmo-czysta-dieta.html.
Clean Eating. https://cleaneating.pl/filozofia.
Dietly Blog. “Czysta micha – czym jest i jakie korzyści zdrowotne przynosi to żywieniowe rozwiązanie.” https://dietly.pl/blog/czysta-micha.
Dobosz, Beata, and Henryk Jaskólecki. “Pozostałości pestycydów w żywności pochodzenia roślinnego.” Problemy Ekologii 11, no. 4 (2007): 187–90.
Douglas, Mary. Czystość i zmaza. Translated by Marta Bucholc. Warszawa: PIW, 2007.
The European Food Safety Authority. “The 2016 European Union Report on Pesticide Residues in Food.” EFSA Journal 16, no. 7 (2018): e05348, https://efsa.online-library.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2018.5348.
FitNow. “Czysta dieta...” https://fitnow.pl/zywienie/artykuly/czysta-dieta/.
Foucault, Michel. Nadzorować i karać: Narodziny więzienia. Translated by Tadeusz Komendant. Warszawa: Wydawnictwo Aletheia, 1998.
Giddens, Anthony. Nowoczesność i tożsamość: „Ja” i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności. Translated by Alina Szulżycka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002.
Gortat, Mateusz, Marzena Samardakiewicz, and Adam Perzyński. “Ortoreksja – wypaczone podejście do zdrowego odżywiania się.” Psychiatria Polska, no. 2 (55) (2021): 421–33.
Góralczyk, Katarzyna, et al. “The Survey of Pesticide Residues in Food of Plant Origin in Poland, 2004-2007.” Roczniki Państwowego Zakładu Higieny 60, no. 2 (2009): 113–19.
Hernik, Agnieszka, et al. “Characterising the Individual Health Risk in Infants Exposed to Organochlorine Pesticides via Breast Milk by Applying Appropriate Margins of Safety Derived from Estimated Daily Intakes.” Chemosphere, no. 94 (2014): 158–63.
I Love Grain, “Przeciwko bezsenności.” https://ilovegrain.com/pl/blog/25_przeciw-ko-bezsennosci.html.
Jacyno, Małgorzata. Kultura indywidualizmu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.
Jankowska, Magdalena, and Bożena Łozowicka, “Naturalne i syntetyczne substancje toksyczne występujące w roślinach rolniczych i ich produktach.” Progress in Plant Protection 61, no. 1 (2021): 24–30.
Kasztelaniec, Elżbieta. “Produkty nieprzetworzone.” Elżbieta Kasztelaniec. Mikrobiolog. Dietyk medycyny chińskiej. https://elzbietakasztelaniec.pl/konserwanty-i-dodatki-do-zywnosci/nieprzetworzone/.
Kędra, Edyta. “Zaburzenia odżywiania – znak naszych czasów.” Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne 1, no. 2 (2011): 169–75.
Kleśta-Nawrocka, Aleksandra, and Rafał Kleśta-Nawrocki. “Między lokalnym iwentem a turystycznym megaiwentem kulinarnym: Przygody Festiwalu Smaku w Grucznie.” Czas Kultury, no. 1 (192) (2017): 92–98.
Kostka, Grażyna, Katarzyna Urbanek-Olejnik, and Monika Liszewska. “Szacowanie ryzyka dla łącznego narażenia na pozostałości pestycydów w żywności.” Roczniki Państwowego Zakładu Higieny, no. 2 (62) (2011): 127–36.
Krajewski, Marek. Kultury kultury popularnej. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, 2003.
Kristeva, Julia. Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie. Translated by Maciej Falski. Kraków: Wydawnictwo UJ, 2007.
Kwiatek, Krzysztof. “Zadania Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO w systemie zapewnienia bezpieczeństwa i jakości żywności.” Życie Weterynaryjne 85, no. 10 (2010): 852–6.
Leach, Edmund. “Kultura i komunikowanie.” In Edmund Leach and Algidras Julien Greimas, Rytuał i narracja. Translated by Michał Buchowski, Anna Grzegorczyk, and Ewa Umińska-Plisenko. Warszawa: PWN, 1989.
Lendzion, Ewa, et al. “System RASFF a bezpieczeństwo żywności w zakresie mikotoksyn.” Bromatologia i Chemia Toksykologiczna 43, no. 4 (2010): 533–8.
Łeńska-Bąk, Katarzyna. “Kilka epizodów z historii postu i poszczenia.” In Pokarmy i jedzenie w kulturze: Tabu, dieta, symbol. Edited by Katarzyna Łeńska-Bąk. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2007.
Łeńska-Bąk, Katarzyna. “Kuracja głodowa, czyli o tym jak można odzyskać zdrowie przez powrót do natury.” Literatura Ludowa, no. 1 (2013): 11–20.
Łozowicka, Bożena, et al. “Narażenie dzieci na pozostałości pestycydów w jabłkach.” Bromatologia i Chemia Toksykologiczna 44, no. 4 (2011): 1079–86.
Mathews, Gordon. Supermarket kultury: Kultura globalna a tożsamość jednostki. Translated by Ewa Klekot. Warszawa: PIW, 2005.
McGregor, Renee. Ortoreksja: Zdrowe odżywianie – rozsądek czy już obsesja? Translated by Magda Witkowska. Warszawa: Wydawnictwo Laurum, 2018.
Michalska, Aneta, et al. “Niespecyficzne zaburzenia odżywiania się – subiektywny przegląd.” Psychiatria Polska, no. 3 (50) (2016): 497–507.
Młynarska, Justyna. “Mikotoksyny w artykułach spożywczych, pochodzenie i zagrożenia.” DOCPLAYER. https://docplayer.pl/24392896-Mikotoksyny-w-artyku-lach-spozywczych-pochodzenie-i-zagrozenia.html.
Mróz, Michalina Wiktoria, and Emilia Korek. “Przegląd niespecyficznych zaburzeń odżywiania.” Neuropsychiatria i Neuropsychologia 15, nos. 1–2 (2020): 42–50.
Nowak, Anna. “Jak produkty spożywcze wpływają na poziom estrogenów.” Mjakmama. https://www.mjakmama24.pl/mama/zdrowie-kobiety/jak-produkty-spozyw-
cze-wplywaja-na-poziom-estrogenow-aa-jdC1-yyu6-1S3F.html.
Ogińska-Bulik, Nina. Uzależnienie od czynności: Mit czy rzeczywistość? Warszawa: Engram, 2010.
Ogińska-Bulik, Nina. Wiem, co jem? Psychologia nadmiernego odchudzania się. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2016.
Orłowski, Dominik, and Magdalena Woźniczko. “Festiwale promujące żywność i napoje w turystyce kulinarnej.” In Festiwale, konkursy, przeglądy a ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Edited by Anna Weronika Brzezińska and Katarzyna Smyk. Lublin, Wrocław and Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2019.
Ossowski, Stanisław. O strukturze społecznej. Łódź: PWN, 1986.
Ostrowska, Antonina. Styl życia a zdrowie. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN, 1999.
poradnikzdrowie.pl. “Dieta czystego jedzenia: zasady i efekty.” https://fit.poradnikz-drowie.pl/diety-i-zywienie/odchudzanie/dieta-czystego-jedzenia-zasady-i-efekty-aa-2V85-PBa5-Rz7c.html.
Positive Power. “‘Czysta micha’ – czym jest i dlaczego warto stosować tę metodę.” https://www.positive-power.pl/czysta-micha-czym-jest-i-dlaczego-warto-stosowac-ta-metode/.
Robotycki, Czesław. Nie wszystko jest oczywiste. Kraków: Wydawnictwo UJ, 1998.
Rokicka-Żuk, Anna. “Jak szkodzi nam przetworzona żywność? Oszacowano jej wpływ na ryzyko przedwczesnej śmierci, rozwój nadciśnienia, zapalenia jelit i wagę.” strona Zdrowia. https://stronazdrowia.pl/jak-szkodzi-nam-przetworzo-na-zywnosc-oszacowano-jej-wplyw-na-ryzyko-przedwczesnej-smierci-rozwoj-nadcisnienia-zapalenia-jelit-i/ar/c14-16644035.
Siciński, Andrzej. Styl życia, kultura, wybór. Szkice. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii PAN, 2002.
Solarska, Ewa, Adam Kuzdraliński, and Eliza Potocka. “Mikotoksyny w zbożach z upraw ekologicznych.” Journal of Research and Applications in Agricultural Engineering 57, no. 2 (2012): 100–102.
Struciński, Paweł, et al. “Ocena ryzyka związana z narażeniem na pozostałości pestycydów w żywności pochodzenia roślinnego na etapie rejestracji środka ochrony roślin.” Roczniki Państwowego Zakładu Higieny 57, no. 4 (2006): 303–15.
Struciński, Paweł, et al. “Consumer Risk Assessment Associated with Intake of Pesticide Residues in Food of Plant Origin from the Retail Market in Poland.” Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal 21, no. 8 (2015): 2036–61.
Suchorzyńska, Michalina, and Anna Misiewicz. “Mikotoksynotwórcze grzyby fito-patogeniczne z rodzaju fusarium i ich wykrywanie technikami PCR.” Postępy Mikrobiologii 48, no. 3 (2009): 221–30.
Szczech, Magdalena, et al. Zdrowa żywność: Mikrobiologiczne bezpieczeństwo w produkcji rolniczej. Skierniewice: Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach, 2014.
Świtała-Trybek, Dorota. “Kulinarne rekordy jako element promocji kuchni regionalnych.” In Festiwale, konkursy, przeglądy a ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Edited by Anna Weronika Brzezińska and Katarzyna Smyk. Lublin, Wrocław and Warszawa: Wydawnictwo UMCS, 2019.
Wasilewski, Jerzy S. Tabu a paradygmaty etnologii. Warszawa: Wydawnictwo UW, 2010.
Weber, Max. Gospodarka i społeczeństwo: Zarys socjologii rozumiejącej. Translated by Dorota Lachowska. Warszawa: PIW, 2002.
Wojciechowska, Anita. “Styl życia a struktura społeczna”. Przegląd Socjologiczny 31, no. 1 (1979): 63–80.
Wyciskarki. Ranking. “Korzyści z detoksykacji.” https://wyciskarkiranking.pl/porad-nik/zmdf/korzysci-z-detoksykacji.html#.
Zadbaj o zdrowie. “Co to jest czyste jedzenie?” ForeverSmartPl: Dostrzegaj więcej! https://foreversmart.pl/blog/artykuly/czyste-jedzenie-zdrowa-zywnosc/.







