The Jewish Universe and the Reminiscences of the Holocaust in Maria Stepanova’s In Memory of Memory
Joanna TARKOWSKA
Maria Curie-Skłodowska University, Lublin , Polandhttps://orcid.org/0000-0002-7035-9997
Abstract
The article focuses on an analysis of cultural and literary elements which have shaped Maria Stepanova’s vision of her Jewish ancestors, incorporating motifs of the Holocaust, which—the writer claims—has affected also her own life. Thus she finds the category of postmemory as crucial to her narrative and to her perception of the world before the Holocaust as well as of the one that followed Shoah. In her novel, Stepanova refers to various texts culture, and the article aims at a possibly faithful reconstruction of her ideas by analyzing selected elements present in them which, on the one hand, reflect her attitude to her family and to the Holocaust and, on the other, point out to her rootedness in Marianne Hirsch’s research and in the accomplishments of various humanistic disciplines. Thus the considerations offer insights into nine selected categories recurring in Stepanova’s novel, i.e., (1) the memoir, (2) the family, (3) the things and the people, (4) the letters, (5) the postmemory and the Holocaust; (6) the cemetery, (7) the film, (8) the museum, and (9) the literature. An analysis of these categories makes it possible to approach Stepanova’s polyphonic narrative most comprehensively and to identify its rootedness in the ideas put forward by Susan Sontag, Marianne Hirsch, Hannah Arendt, Winifried G. Sebald, Rafael Goldchain, Francesca Woodman, and Joseph Cornell, among others.
Translated by Dorota Chabrajska
Keywords:
the Jews, the Holocaust, epic narrative, things, postmemoryReferences
Alpatov, Мaksim. “O knige Marii Stepanovoy Pamyati Pamyati i «umnoye penye» – obozrevatel’.” Rara Avis. http://rara-rara.ru/menu-texts/sekyuriti_fikshn.
Anders, Günther. “Staroświeckość człowieka.” In Kultura techniki: Studia i szkice. Edited by Erhard Schütz. Translated by Izabela and Sven Sellmer. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2001.
Belinfante, Judith C. E., and Evelyn Benesch. Charlotte Salomon: Life? or Theatre? Köln: Taschen, 2017.
Celan, Paul. “Piasek z urn.” In Celan dla początkujących i zaawansowanych: Wiersze wybrane z lat 1944-1969. Translated by Andrzej Lam. Warszawa: Aspra, 2022.
Fedorov, Nikolay. Muzey, yego smysl i naznacheniye. Moskva: Mysl’, 1995.
Foenkinos, David. Charlotte. Translated by Bożena Sęk. Katowice: Sonia Draga, 2015.
Hirsch, Marianne. “Żałoba i postpamięć.” Translated by Katarzyna Bojarska. In Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki. Edited by Ewa Domańska. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2010.
Hirsch, Marianne, and Leo Spitzer. Ghosts of Home: The Afterlife of Czernowitz in Jewish Memory. Berkeley, Los Angeles and London: University of California Press, 2010.
Krajewski, Marek. “Ludzie i przedmioty – relacje i motywy przewodnie.” In Rzeczy i ludzie: Humanistyka wobec materialności. Edited by Jacek Kowalewski, Wojciech Piasek, and Marta Śliwa. Olsztyn: Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, 2008.
Kristeva, Julia. “Ellipse sur la frayeur et la séduction spéculaire.” Communications 23 (1975): 73–78.
Lis, Renata. “A może zmarli są dyskryminowani i czas walczyć o ich godność tak jak o prawa kobiet czy LGBT?” wyborcza.pl, Książki. https://wyborcza.pl/ksiązki/7,154165,25662070,maria-stiepanowa-pamieci-pamieci-powszechna-deklaracja-praw.html.
Łazar, Anna. “Przepisana przeszłość.” Tygodnik Powszechny. https://tygodnikpow-szechny.pl/przepisana-przeszlosc-164876.
Mach, Anna. Świadkowie świadectw: Postpamięć zagłady w literaturze najnowszej. Warszawa and Toruń: Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, 2016.
Malcolm, Janet. Milcząca kobieta: Sylvia Plath i Ted Hughes. Translated by Mira Michałowska. Poznań: Zysk i S-ka, 1994.
Oborin, Lev. “Pamyati pamyati Marii Stepanovoy: O chem na samom dele odna iz vazhneyshikh knig v 2017 godu.” meduza. https://meduza.io/feature/2017/12/28/ pamyati-pamyati-marii-stepanovoy-o-chem-na-samom-dele-odna-iz-vazhneyshih-knig-napisannyh-v-2017-godu-na-russkom-yazyke.
Plath, Sylvia. “Tatuś.” In Plath, Liryki najpiękniejsze. Translated by Teresa Truszkowska. Toruń: Algo, 2008.
Sebald, Winfried G. Wyjechali. Translated by Małgorzata Łukasiewicz. Wrocław: Ossolineum, 2021.
Skwarczyńska, Stefania. Teoria listu. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, 2006.
Sobolewska, Justyna. “Powinowactwa pamięci (recenzja książki: Maria Stiepanowa, Pamięci pamięci).” Polityka. https://www.polityka.pl/kultura/ksiazki/1941524,1,recenzja-ksiazki-maria-stiepanowa-pamieci-pamieci.read.
Stiepanowa, Maria. Pamięci pamięci. Translated by Agnieszka Sowińska. Warszawa: Prószyński i S-ka, 2020.
Suskiewicz, Kamil. “Gry z pamięcią (1). Wokół Pamięci pamięci Marii Stiepanowej.” Kwartalnik Kulturalny Nowy Napis. https://nowynapis.eu//tygodnik/nr-96/arty-kul/gry-z-pamiecia-1-wokol-pamieci-pamieci-marii-stiepanowej.
Tarkowska, Joanna. “Memorabilia Marii Stiepanowej w eposie Pamyati pamyati – fotografia.” Slavia Orientalis 69, no. 2 (2020): 247–60.
Thom, Françoise. Beria: Oprawca bez skazy. Translated by Krystyna Antkowiak. Warszawa: Prószyński Media, 2016.
Trofimenkov, Mikhail. “Bitva za pamyat’.” Kommersant. https://kommersant.ru/do-c/4783737.
Ubertowska, Aleksandra. “Praktykowanie postpamięci: Marianne Hirsch i fotograficzne widma z Czernowitz.” Teksty Drugie, no. 4 (2013): 269–89.
Unterman, Alan. Encyklopedia tradycji i wierzeń żydowskich, s.v. “Cmentarz.” Translated by Olga Zienkiewicz. Warszawa: Książka i Wiedza, 1994.
Urbain, Jean-Didier. “Rzeźba/grób: przedmiot graniczny.” In Wymiary śmierci. Edited by Stanisław Rosiek. Translated by Marek Lucjan Kalinowski. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2002.
Wikipedia, s.v. “United States Holocaust Memorial Museum.” https://pl.wikipedia. org/wiki/United_States_Holocaust_Memorial_Museum.
Zykhovskaya, Natalya Lvovna, and Vera Pavlovna Topolskaya. “Pamyati Pamyati: romans Marii Stepanovoy: Komemorativnyye strategii vzaimodeystviya s chita-telem.” Chelabinskiy gumanitariy 5, no. 2 (55) (2021): 50–55.
