Identity and Freedom: Psychological Explanation of the Mechanisms of Self-Determination
Henryk JAROSIEWICZ
University of Wrocław , Polandhttps://orcid.org/0000-0001-7057-362X
Jagoda STOMPÓR-ŚWIDERSKA
Pontifical University of John Paul II in Krakow , Polandhttps://orcid.org/0000-0003-0145-199X
Abstract
The aim of the article is to explain the phenomenon of identity, i.e., to determine the foundation of the unity and temporal stability of the self. The theoretical part of the paper presents a model of a personal subject. The model comprises four qualitatively different kinds of mental products. A lived experience of efficacy is reflected in the image of the person, i.e., of the self, included in the individual’s image of reality. The experience of reflecting is accompanied by the sense of both the continuity of the self in time (identity) and the unity of the self. Although the human will is affected by numerous motives, its acts, being free actions of the person, are expressions of self-determination. To justify the claim that identity plays a fundamental role in the individual’s life and professional development, the authors, in the empirical part of the article, present results of their research on secondary school children. The formation of a mature self-image is a psychological process specific to adolescence. This period is also characterized by the emergence of identity issues due to discrepancies between a self-image formed in childhood and self-images of mature men and women pursuing their life vocations and professional careers.
Keywords:
identity, self-determination, freedom, career, problems of adolescenceReferences
Achtnich, Martin. BBT Obrazkowy Test Zawodów: Projekcyjna metoda wyjaśniania skłonności zawodowych. Translated by Helena Gabiniewicz. Wrocław: Nowe Życie, 2010.
Adler, Alfred. Sens życia. Translated by Maria Kreczowska. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986.
Dąbrowski, Kazimierz. “Fazy i poziomy rozwoju psychicznego i trzy kształtujące go czynniki.” In Zdrowie psychiczne. Edited by Kazimierz Dąbrowski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985.
Erikson, Erik. Dzieciństwo i społeczeństwo. Translated by Przemysław Hejmej. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis, 2000.
—–—. Tożsamość a cykl życia. Translated by Mateusz Żywicki. Poznań: Zysk i S-ka, 2004.
Frankl, Viktor. “Homo patiens.” Translated by Józef Morawski. In Frankl, Homo patiens. Translated by Roman Czerniecki and Józef Morawski. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1984.
Hofstede, Geert, and Gert Jan Hofstede. Kultura i organizacje: Zaprogramowanie umysłu. Translated by Małgorzata Durska. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2007.
Izdebski, Zbigniew, Krzysztof Wąż, and Joanna Dec-Pietrowska. “Wychowanie seksualne.” In Psychologia wychowania. Edited by Hanna Liberska and Janusz Trempała. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2020.
James, William. Psychologia: Kurs skrócony. Translated by Michał Zagrodzki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002.
Jan Paweł II. Encyclical Veritatis splendor. https://www.vatican.va/content/john-paulii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_06081993_veritatis-splendor.html.
Jarosiewicz, Henryk. Psychologia dążeń i skłonności zawodowych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2012.
—–—. Świadomość organizacji: O znaczeniu klimatu dla rozwoju osoby i sukcesu przedsiębiorstwa. Wrocław: Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2022.
—–—. Typy aktywności zawodowej: O rozwoju zawodowym, czyli od Aktora do Autora i z powrotem. Wrocław: Atut, 2017.
—–—. “Uczestnictwo jako warunek rozwoju osobowego.” In Konteksty religijności i rodziny. Edited by Monika Borowska and Jolanta Kraśniewska. Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II, 2020.
Jung, Carl Gustav. Typy psychologiczne. Translated by Robert Reszke. Warszawa: Wydawnictwo KR, 2009.
Kołodziejczyk, Anna. “Późne dzieciństwo – młodszy wiek szkolny.” In Psychologia rozwoju człowieka. Edited by Janusz Trempała. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011.
Kozielecki, Józef. Koncepcja transgresyjna człowieka. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987.
Kreutz, Mieczysław. Rozwój psychiczny młodzieży. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej Tum, 2005.
Kulczycki, Marian. Psychologiczne warunki radzenia sobie w życiu. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1990.
Kunowski, Stefan. Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2000.
Lewicki, Andrzej. “Psychologia kliniczna w zarysie.” In Psychologia kliniczna. Edited by Andrzej Lewicki. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978.
Nuttin, Joseph. Struktura osobowości. Translated by Tamara Kołakowska. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1968.
Savickas, Mark. “Constructing Careers: Actor, Agent, and Author.” Journal of Employment Counselling 48, no. 4 (2011): 179–81.
Schaffer, Rudolpf H. Psychologia dziecka. Translated by Aleksander Wojciechowski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009.
Stein, Edyta. Budowa osoby ludzkiej: Wykład z antropologii filozoficznej. Translated by Grzegorz Sowinski. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2015.
Stompór-Świderska, Jagoda, and Stanisław Witkowski. “Proces podejmowania kluczowych decyzji zawodowych przez menedżerów.” In Człowiek w pracy i organizacji: Perspektywa psychologiczna. Edited by Bohdan Rożnowski and Mariola Łaguna. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2011.
Twardowski, Kazimierz. “O czynnościach i wytworach: Kilka uwag z pogranicza psychologii, gramatyki i logiki.” In Twardowski, Wybrane pisma filozoficzne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965.
—–—. “O pojęciu wychowania.” In Twardowski, Wybór pism psychologicznych i pedagogicznych. Edited by Ryszard Jadczak. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1992.
Wojtyła, Karol. Miłość i odpowiedzialność. Edited by Tadeusz Styczeń et al. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1982.
—–—. “Osoba i czyn.” In Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne. Edited by Tadeusz Styczeń et al. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1994.
—–—. Rozważania o istocie człowieka. Kraków: Wydawnictwo WAM, 1999.
—–—. “Zagadnienie woli w analizie aktu etycznego.” Roczniki Filozoficzne 5, no. 1 (1955-57): 111–35.
Pontifical University of John Paul II in Krakow https://orcid.org/0000-0003-0145-199X
