“Poetry summons us to life”: The Philosophy of Life and the Philosophy of Creativity, as seen in Adam Zagajewski’s Late Poems; Selected Examples
Abstract
The aim of the article is to reconstruct the world-feeling expressed in Adam Zagajewski’s late poems in terms of the subject’s attitude to life. The analyses reveal close connections between the philosophy of life inherent in Zagajewski’s works and the philosophy of creativity, the understanding of the creative act as such and, above all, the understanding of the mission of poetry in the modern world. Truth was indicated as the basic category related to the lyrical self’s attitude both to life and to the creative process and the poet’s calling. The article also indicates a possibility of interpreting Zagajewski’s poetry in metaphysical terms, as well as through the lens of religious meanings, discreetly present in his late works.
Keywords:
poetry, philosophy, spirituality, truthReferences
Bodzioch-Bryła, Bogusława. Kapłan biblioteki: O poetyckiej i eseistycznej twórczości Adama Zagajewskiego. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2009.
Boecjusz, O pocieszeniu, jakie daje filozofia. Edited and translated by Gabriela Kurylewicz and Mikołaj Antczak. Kęty: Wydawnictwo Marek Derewiecki, 2006.
Bogalecki, Piotr. “‘Z kronik współczesnej mistyki’: Adam Zagajewski i Nowa Fala; Opowieść postsekularna.” Konteksty kultury 15, no. 3 (2018): 321–41.
Cavanagh, Clare. “‘Spróbuj opiewać okaleczony świat’: Adam Zagajewski i poezja 11 września.” Translated by Tomasz Bilczewski. Ruch Literacki 61, no. 6 (363) (2020): 653–62.
Chojnacki, Roman. Od “mówienia wprost” do “nowej prywatności”: O poezji lat siedemdziesiątych. Warszawa: Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1984.
Czabanowska-Wróbel, Anna. Poszukiwanie blasku: O poezji Adama Zagajewskiego. Kraków: Universitas, 2005.
Czabanowska-Wróbel, Anna, ed. I cień i światło... O twórczości Adama Zagajewskiego. Kraków: Wydawnictwo a5, 2015.
Jarosiński, Zbigniew. “Nowa Fala.” In Jarosiński, Postacie poezji. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1985.
Klejnocki, Jarosław. Bez utopii? Rzecz o poezji Adama Zagajewskiego. Wałbrzych: Ruta, 2002.
Kornhauser, Julian, and Adam Zagajewski. Świat nieprzedstawiony. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1974.
Leibniz, Gottfried Wilhelm. Teodycea: O dobroci Boga, wolności człowieka i pochodzeniu zła. Edited and translated by Małgorzata Frankiewicz and Jerzy Kopania. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001.
Miłosz, Czesław. “W Warszawie.” In: Miłosz, Poezje. Warszawa: Czytelnik, 1981.
Nyczek, Tadeusz. Kos: O Adamie Zagajewskim. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2002.
—–—, ed. Określona epoka: Nowa Fala 1968–1993; Wiersze i komentarze. Kraków: Oficyna Literacka, 1994.
Próchniak, Paweł. “Zagajewski: Reszta, żal.” In Próchniak, Zamiar ze słów (szkice, notatki). Kraków: Pasaże, 2011.
Stróżewski, Władysław. “Wartości estetyczne i nadestetyczne.” In Stróżewski, Wokół piękna: Szkice z estetyki. Kraków: Universitas, 2002.
Szaruga, Leszek. Walka o godność: Poezja polska w latach 1939–1988. Berlin: Veronika Körner Verlag, 1990.
Szulc-Packalén, Małgorzata Anna. Pokolenie 68: Studium o poezji polskiej lat siedemdziesiątych; Na przykładzie poezji S. Barańczaka, J. Kornhausera, R. Krynickiego i A. Zagajewskiego. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN and Fundacja Centrum Międzynarodowych Badań Polonistycznych, 1997.
Zagajewski, Adam. Anteny. Kraków: Wydawnictwo A5, 2005.
—–—. “Autoportret.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Autoportret, nie wolny od wątpliwości.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Houston, szósta po południu.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. Jechać do Lwowa. Londyn: Aneks, 1985.
—–—. Komunikat. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1972.
—–—. List. Poznań: Od Nowa, 1978.
—–—. List: Oda do wielości. Paryż: Instytut Literacki, 1983.
—–—. “Muzyka słuchana z tobą.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Obrona poezji, etc.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Opus pośmiertne.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Podwodne miasto.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Poezja jest poszukiwaniem blasku.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. Pragnienie. Kraków: Wydawnictwo a5, 1999.
—–—. “Prawda.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. Prawdziwe życie. Kraków: Wydawnictwo a5, 2019.
—–—. “Skarga młodzieńca z dawnych lat.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. Solidarność i samotność. Kraków: Margines, 1986.
—–—. “Spróbuj opiewać okaleczony świat.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Vita contemplativa.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Wielkie statki.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Zawieja.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
—–—. “Zwyczajne życie.” In Zagajewski, Wiersze wybrane. Kraków: Wydawnictwo a5, 2010.
Zarębianka, Zofia. “W stronę metafizyki: Ewolucje poezji pokolenia Nowej Fali (Stanisław Barańczak, Adam Zagajewski, Stanisław Stabro, Leszek Aleksander Moczulski, Julian Kornhauser).” In Obrazy Boga w literaturze polskiej XX i XXI wieku: Od pokolenia wojennego do Nowej Fali. Edited by Dorota Siworand Józef Maria Ruszar. Bielsko-Biała and Kraków: Wydawnictwo Naukowe ATH and Instytut Myśli Józefa Tischnera, 2019.
