Life is Ruled by Chance: An Attempt at Reading Zuzanna Ginczanka’s Przypadek [Chance]
Abstract
The article is an attempt to propose a reading of the poem Przypadek [Chance] by Zuzanna Ginczanka. The piece was written in early 1934 by, at the time, a seventeen-year-old poet. The poem can be read as an instance of philosophical reflection on chance in human life. The fate of both protagonists is indeed determined by sheer chance, i.e., the respective place and time of their birth (one of the girls was born in a rich family, while the other in a poor one). The article focuses on the way the presented world is constructed. The basic compositional principle of the poem is symmetry—each quality of either character, or an event in her life, has its equivalent (an opposite) in the description of the other. The poem can serve as an ultimate proof of the author’s maturity of judgment, her thoroughness of observation and social sensitivity, as well as her poetic skills.
Keywords:
Zuzanna Ginczanka, chance, 20th-century Polish poetry, poeticsReferences
Araszkiewicz, Agata. Wypowiadam wam moje życie: Melancholia Zuzanny Ginczanki. Warszawa: Fundacja OŚKa, 2001.
Lidia Drabik, Aleksandra Kubiak-Sokół, Elżbieta Sobol, and Lidia Wiśniakowska, eds. Słownik języka polskiego PWN (s.v. „Przypadek). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007.
Ginczanka, Zuzanna. “Przypadek.” In Ginczanka, Poezje zebrane (1931-1944). Edited by Izolda Kiec. Warszawa: Wydawnictwo Marginesy, 2019.
———. “Przypadek.” In Ginczanka, Wiersze wybrane. Edited by Jan Śpiewak. Warszawa: Czytelnik 1953.
Kiec, Izolda. Zuzanna Ginczanka: Życie i twórczość. Poznań: Obserwator, 1994. ———. Szoszana znaczy Niewinna: O poezji i biografii Zuzanny Ginczanki. Poznań: Instytut Kultury Popularnej, 2019.
———. Ginczanka: Nie upilnuje mnie nikt. Warszawa: Marginesy, 2020.
Kobielus, Stanisław. Bestiarium chrześcijańskie: Zwierzęta w symbolice i interpretacji; Starożytność i średniowiecze. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 2002.
Koschany, Rafał. “Kulawy traf: O Przypadku Zuzanny Ginczanki.” In Ginczanka: Na stulecie Poetki. Edited by Katarzyna Kuczyńska-Koschany and Katarzyna Szymańska. Nowy Sącz: Pasaże, 2018.
———. Przypadek: Kategoria egzystencjalna i artystyczna w literaturze i filmie. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2016.
Łazicka, Agnieszka. “Umysł i ciało, słowo i rzecz: O twórczości Zuzanny Ginczanki.” In Kobiece dwudziestolecie 1918-1939. Edited by Radosław Sioma. Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2018.
Łotman, Jurij. Semiotyka filmu. Translated by Jerzy Faryno and Tadeusz Miczka. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1983.
Poliszczuk, Jarosław. “Przypadek Zuzanny Ginczanki.” Bibliotekarz Podlaski, no. 4 (2018): 63–74.
Skoczyńska, Maria. “Ironia Zuzanny Ginczanki.” Master’s thesis, Stockholms universitet, 2020. https://www.slav.su.se/polopoly_fs/1.498808.1589188392!/menu/standard/file/Ironia_Zuzanny_Ginczanki.pdf.
Stolarczyk, Aleksandra. “O miejscu człowieka w świecie Boga (boga): Przypadek Zuzanny Ginczanki.” Akcent, no. 2 (2012): 196–202.
Śpiewak, Jan. “Zuzanna, gawęda tragiczna.” In Śpiewak, Przyjaźnie i animozje. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1965.
Wojda, Dorota. “‘Sprawy korzenne’: Fenomenologia Zuzanny Ginczanki.” Przestrzenie Teorii, no. 28 (2017): 269–80.
