Between the Freedom of Will and Determinism: On Contingency in the Relationship between Anne Catherine Emmerich and Clemens Brentano, as Seen in the Light of Odo Marquard’s In Defense of the Accidental
Abstract
The article explores the theme of the accidental in the relationship between Anne Catherine Emmerich, a German mystic living at the turn of the 19th century, and Clemens Brentano, a German Romantic poet who was almost her contemporary. As a result of their encounter, Brentano became Emmerich’s “secretary” and wrote down the contents of her visions. The contingency of the relationship in question is scrutinized against the background of the apology of the accidental worked out by philosopher Odo Marquard. The initial hypothesis assumes that while Emmerich and Brentano’s encounter itself may be considered as accidental, or contingent, its accidentality (contingency) was marked by asymmetry and, as a series of unpredetermined events, is visible in Brentano’s rather than in Emmerich’s biography. The mystic had seen the arrival of the Pilgrim (as she would later call Brentano) in her visions, although she had not been familiar with the details of his coming. Once Brentano visited her, she began to meticulously describe her visions to him, and their cooperation lasted until her death in 1824. The hypothesis assumed in the paper was tested against the resources and the existing research on Emmerich and Brentano, and then analyzed in the light of selected works by Odo Marquard. The scrutiny made it possible to extract the meaning of the accidental in the relationship between Emmerich and Brentano. Further research on the subject might include an analysis of the contents of Emmerich’s visions Brentano wrote down, as well as an overall appreciation of their work.
Keywords:
accidentality, contingency, determinism, Christian mysticism, the program of absolutizing humanityReferences
Adam, Joseph. “Das Emmerick-Erlebnis Clemens Brentanos.” In “Clemens Brentano und Anna Katharina Emmerick: Begegnung dichterischen Genies und religiöser Größe Dülmener Heimatblätter,” special issue, Dülmener Heimatblätter (1985): 17–30.
Babiński, Jarosław. “Wolność w ujęciu Odo Marquarda.” Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie, no. 16 (2011): 5–17.
Brentano, Clemens. “An Dieselbe.” Clemens Brentano to Luise Hensel, September 22, 1818. In Brentano, Gesammelte Schriften. Vol. 8. Gesammelte Briefe von 1795 bis 1842. Frankfurt am Main: Sauerländer Verlag, 1855.
——. Gesammelte Schriften. Vol. 8. Gesammelte Briefe von 1795 bis 1842. Frankfurt am Main: Sauerländer Verlag, 1855.
Castelli, Myriam, and Marcello Stanzione. Aniołowie w wizjach wielkich mistyczek: Podróż ze świętymi prowadzonymi przez niebieskie duchy. Translated by Barbara Żurowska. Kraków: Wydawnictwo AA, 2016.
Emmerich, Anna Katharina. Das bittere Leiden unseres Herrn Jesu Christi: Nach den Betrachtungen der Gottseligen. n.p.: Fine Books & Collections, 2018.
Emmerich, Anna Katarzyna. Tajemnice czasów ostatecznych: Wizje nieba, piekła, czyśćca, aniołów, szatana i ostatniej walki Kościoła. Translated by Wiesław Szymona. Kraków: Wydawnictwo AA, 2011.
———. Żywot i bolesna męka Pana naszego Jezusa Chrystusa i Najświętszej Matki Jego Marji wraz z tajemnicami Starego Przymierza według widzeń świątobliwej Anny Katarzyny Emmerich: Z zapisków Klemensa Brentano. Translated by Władysław Rakowski. Mikołów: Spółdzielnia wydawnicza Karola Miarki, 1927.
Frühwald, Wolfgang. “Von der Macht der Phantasie – Zu Leben und Werk Clemens Brentanos.” In “Clemens Brentano und Anna Katharina Emmerick: Begegnung dichterischen Genies und religiöser Größe Dülmener Heimatblätter,” special issue, Dülmener Heimatblätter (1985): 4–16.
Gordon, Dane Rex. Filozofia i wizja. Translated by Tadeusz Buksiński and Liliana Sikorska. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM, 1995.
Hegel, Georg Wilhelm Friedrich. Die Vernunft in der Geschichte. Edited by Georg Lasson. Hamburg: Felix Meiner Verlag, 1955.
———. Die Vernunft in der Geschichte. Edited by Johannes Hoffmeister. Hamburg: Felix Meiner Verlag, 1994.
Hümpfner, Winfried. Tagebuch des Dr. med. Franz Wilhelm Wesener über die Augustinerin Anna Katharina Emmerick. Regensburg and Aschaffenburg: Paul Pattloch Verlag, 1973.
Marquard, Odo. “Apologia przypadkowości: Dociekania filozoficzne na temat człowieka.” In Marquard, Apologia przypadkowości: Studia filozoficzne. Translated by Krystyna Krzemieniowa. Warszawa: Oficyna Naukowa, 1994.
———. Apologie des Zufälligen. Stuttgart: Reclam Verlag, 1986.
———. “Koniec mocy przeznaczenia? Kilka uwag o nieuchronności tego, czym nie da się rozporządzać.” In Marquard, Rozstanie z filozofią pierwszych zasad: Studia filozoficzne. Translated by Krystyna Krzemieniowa. Warszawa: Oficyna Naukowa, 1994.
———. “Sceptyk: Mowa dziękczynna.” In Marquard, Apologia przypadkowości:
Studia filozoficzne. Translated by Krystyna Krzemieniowa. Warszawa: Oficyna Naukowa, 1994.
———. “Śmiech jest małą teodyceą: Odo Marquard w rozmowie ze Steffenem Dietzschem.” In Marquard, Apologia przypadkowości: Studia filozoficzne. Translated by Krystyna Krzemieniowa. Warszawa: Oficyna Naukowa, 1994.
Misiurek, Jerzy. Wielkie mistyczki Kościoła. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1996.
Pattloch, Bernard. “Posłowie.” In Anna Katarzyna Emmerich, Tajemnice czasów ostatecznych: Wizje nieba, piekła, czyśćca, aniołów, szatana i ostatniej walki Kościoła. Translated by Wiesław Szymona. Kraków: Wydawnictwo AA, 2011.
Schmöger, Karl E. Das Leben der gottseligen Anna Katharina Emmerich. Freiburg im Breisgau: Herdersche Verlagsbuchhandlung, 1907.
Scholz, Günter. Anna Katarzyna Emmerich: Mistyczne życie. Translated by Joanna Kubaszczyk. Kraków: Wydawnictwo Dębogóra, 2013.
Stanzione, Marcello. Aniołowie i mistycy: Niebiańskie duchy w wizjach świętych Kościoła. Translated by Agnieszka Zielińska. Kraków: Wydawnictwo Esprit, 2022.
Tomasz z Akwinu. Traktat o Bogu. Summa teologii, kwestie 1-26. Translated by Gabriela Kurylewicz, Zbigniew Nerczuk, and Mikołaj Olszewski. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1999.
Wegener, Thomas. Bł. Anna Katarzyna Emmerich: Stygmaty i wizje. Translated by Wiesław Szymona. Kraków: Wydawnictwo AA, 2012.
Zajdler-Janiszewska, Anna. “O pożytku z filozoficznego kaskaderstwa: Szkic do portretu Odo Marquarda.” In Odo Marquard, Rozstanie z filozofią pierwszych zasad: Studia filozoficzne. Translated by Krystyna Krzemieniowa. Warszawa: Oficyna Naukowa, 1994.
