Between the Vistula and the Bug: Remarks on the History of the Musical Culture in the Polish Territory during the Period of the Partitions of Poland
Mieczysława DEMSKA-TRĘBACZ
Chopin University of Music, Warsaw , PolandAbstract
The musical culture of the Lublin region owes its richness and multilayeredness to social, ethnic, political and geographical factors. The study discusses musical life in selected manorial centers (Puławy, Radzyń, Gościeradów, and Opole) in the region in the first half of the 19th century, the period when the Polish state did not exist and the Polish lands were divided among the Austrian monarchy, the Kingdom of Prussia, and the Russian Empire. The promoters of music in the manor houses in question ensured that the musicians they hired and invited were excellent performers. Thus, it was primarily the aristocratic milieu of the region that fostered its musical culture. However, during the twilight years of magnates’ residences, Lublin became the leading center of the musical life in the region. The study scrutinizes the relevant parts of the biographies of three eminent musicians from Lublin: the singer Antonina Miklaszewicz-Campi, an outstanding prima donna of the Vienna Court Opera during the reign of Stanisław August Poniatowski and later, during the times of the Grand Duchy of Warsaw, as well as two violinists, Stanisław Serwaczyński and Henryk Wieniawski, virtuosos whose performances were widely appreciated throughout Europe. Serwaczyński was also a highly valued teacher of music, and Wieniawski, a composer active in the period between the November and the January Insurrections, was among his students. The study focuses, among others, on the style of Wieniawski’s compositions, among which were ones written “for himself,” as well as those intended for larger audiences.
Keywords:
music, performers and artists, courts, Lublin, Antonina Campi, Stanisław Serwaczyński, Henryk WieniawskiReferences
Baranowski, Ignacy. Dzienniki pisane w Lublinie przez rok 1815 i 1816. Edited by Bartłomiej Szyndler. Poznań: A. Wrzosek, 1995.
[—–—]. Pamiętniki Ignacego Baranowskiego (1840-1862). Edited by Adam Wrzosek. Poznań: Księgarnia Gebethnera i Wolffa, 1923.
[Czartoryski, Adam]. “Muzyka na flecik Adama Czartoryskiego w Sieniawie.” Manuscript in Biblioteka Książąt Czartoryskich w Krakowie, reference number 1000332/1.
[—–—]. Słowniczek wyrazów polskich znaczących narzędzia muzyczne niegdyśw woyskowem i pokoiowem używaniu będące z rękopisma Adama Książęcia Czartoryskiego Marszałka polnego C.R. woysk Austryi. Lwów: Ossolineum, 1828.
Demska-Trębacz, Mieczysława. “Arabsko-muzułmańskie inspiracje w polskiej twórczości muzycznej: Przyczynek do dziejów polsko-orientalnych kontaktów muzycznych.” In Wpływy arabskie w polskiej kulturze niematerialnej: Nauka, literatura, język. Vol. 4. Transfer kultury arabskiej w dziejach Polski. Edited by Agata S. Nalborczyk and Mustafa Switat. Warszawa: Dialog, 2020.
—–—. “Ćwiczone w talentach: Muzykalne damy z dworków i pałaców Lubelszczyzny.”In Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie III. Vol. 2, Edited by Hubert Łaszkiewicz. Lublin: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, 2007.
—–—.“Lubelska Królowa Nocy.” In Ars omnia vincit: Studia z dziejów sztuki i kultury artystycznej, dedykowane Profesor Jadwidze Kuczyńskiej. Edited by Agnieszka Bender and Małgorzata Kierciuk-Maciaszek. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2012.
—–—.“Między epokami: Muzyka w dobie Księstwa Warszawskiego.” Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska: Sectio F 62 (2007): 123–9.
—–—. Muzyczny pejzaż Lubelszczyzny: Dworki i dwory. Lublin: Polihymnia, 2005.
—–—.“Wirtuozi skrzypiec i ich uczniowie.” In Demska-Trębacz, Czyś nie zatęsknił do swych stron? Szkice o muzykach Lubelszczyzny drugie. Lublin: Polihymnia, 2012.
Ekielska-Mardal, Anna. “Rezydencja oświeceniowa: Pałac wilanowski w czasach Stanisława Kostki Potockiego.” In Muzea – rezydencje w Polsce. Edited by Krzysztof Kornacki. Kozłówka: Muzeum Zamoyskich, 2004.
—–—.“‘Ta pani jest najbieglejszą znawczynią [sztuki] jaką tu kiedy widziałem’: Aleksandra z Lubomirskich hrabina Potocka.” In: Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie III. Vol. 2. Edited by Hubert Łaszkiewicz. Lublin: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, 2007.
Gawroński, Ludwik. Słownik biografi czny miasta Lublina. Vol. 2, s.v. “Barcicki Jan.”Edited by Tadeusz Radzik, Adam Witusik, and Jan Ziółka. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996.
—–—. Słownik biograficzny miasta Lublina. Vol. 2, s.v. “Campi Miklasiewicz Anoni-na.”Edited by Tadeusz Radzik, Adam Witusik, and Jan Ziółka. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996.
—–—. Słownik biograficzny miasta Lublina. Vol. 2, s.v. “Levitte Józef.” Edited by Tadeusz Radzik, Adam Witusik, and Jan Ziółka. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996.
—–—. Słownik biograficzny miasta Lublina. Vol. 2, s.v. “Miklasiewicz Józef.” Edited by Tadeusz Radzik, Adam Witusik, and Jan Ziółka. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996.
—–—. Słownik biograficzny miasta Lublina. Vol. 2, s.v. “Romm Ludwik.” Edited by Tadeusz Radzik, Adam Witusik, and Jan Ziółka. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996.
—–—. Słownik biograficzny miasta Lublina. Vol. 2, s.v. “Synek Franciszek.” Edited by Tadeusz Radzik, Adam Witusik, and Jan Ziółka. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996.
Gombin, Krzysztof. “Eustachy Potocki i Ludwik Markiewicz: Rola kolatora i proboszcza przy budowie kościoła pałacowego p.w. św. Marii Magdaleny w Sernikach.”In Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie II. Edited Róża Maliszewska. Kozłówka: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, 2003.
Grochala, Anna.“Laura Potocka.” In Artystki polskie. Exhibition Catalog. Edited by Agnieszka Morawińska. Warszawa: Muzeum Narodowe, 1991.
Jankowski, Władysław. “Geneza Śpiewów historycznych Niemcewicza.” Pamiętnik Literacki 9, nos. 1–4 (1910): 52–71.
Jaxa Bykowski, Piotr. “Mirza Tadż-el-Faher.” In Jaxa Bykowski, Trzy epizody z dawnego życia szlacheckiego. Warszawa: Drukarnia Jana Noskowskiego, 1879.
Jordan [Julian Wieniawski]. Kartki z mego pamiętnika. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1911.
Kołłątaj, Hugo. Stan oświecenia w Polsce w ostatnich latach panowania Augusta III (1750–1764). Edited by Jan Hulewicz. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1953.
Kowalik, Joanna. “Dobra ziemskie Radzyń w rękach Anny z Zamoyskich Sapieżyny.” In Ziemiaństwo na Lubelszczyźnie II. Edited Róża Maliszewska. Kozłówka: Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, 2003.
Koźmian, Andrzej E. Wspomnienia o Kalikście z Rzewuskich Księżnie Teano. Warszawa: Drukarnia Stanisława Strąbskiego, 1843.
Koźmian, Kajetan. Pamiętniki.Vol. 1. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1972.
[Krasiński, Adam]. “Franciszek hrabia Suchodolski.” Ruch Muzyczny, no. 40 (1860): 642–6.
[—–—].“Franciszek hrabia Suchodolski.” Ruch Muzyczny, no. 41 (1860): 658–60.
[—–—].“Korespondencye. Lublin d. 22 czerwca 1857 r.” Ruch Muzyczny, no 15 (1857): 114–5.
[—–—]. “Lublin literacki, muzykalny i dramatyczny.” Ruch Muzyczny, no 22 (1857): 171–5.
Krones, Hartmut. “Recepcja Karola Lipińskiego w Wiedniu w pierwszej połowie XIX wieku.” Translated by Agata Czarkowska. In Karol Lipiński: Życie, działalność, epoka. Vol. 5. Edited by Anna Granat-Janki et al. Wrocław: Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego, 2013.
Kurpiński, Karol. “O pieśniach w ogólności.” Tygodnik Muzyczny pod Redakcją Karola Kurpińskiego, no. 8 (1820): 29.
—–—. “O pieśniach w ogólności.” Tygodnik Muzyczny pod Redakcją Karola Kurpińskiego, no. 9 (1820): 33–34.
Makowska, Urszula, ed. Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających (zmarłych przed 1966 r.): Malarze, rzeźbiarze, graficy. Vol. 7, s.v. “Potocka Laura” (by Piotr Bernatowicz). Warszawa: PAN, 2003.
Małachowski-Łempicki, Stanisław. Wolnomularstwo polskie a muzyka. Edited by Edward Wrocki. Warszawa:Biblioteka “Wiadomości Muzycznych,” 1926.
[Niemcewicz, Julian Ursyn]. Śpiewy historyczne z muzyką i rycinami przez Jul. Urs. Niemcewicza S.S. Członka T. K. W. P. N., Akad: Wileń, To: Nauk. w Krakowie, Tow: Filoz. w Filadelfi i, i Tow. Woysk. w West Point w Ameryce. Warszawa: Drukarnia Nro 646, 1816.
—–—. Śpiewy historyczne z Muzyką i Rycinami przez Jul. Urs. Niemcewicza Do których przydane są dodatki prozą, zawierające krótki zbiór Historyi Polskiej.Warszawa: Drukarnia J. C. K. Mości Rządowej, 1819.
[Noskowski, Zygmunt]. “Z Filharmonii.” Kurier Poranny 25, no. 329 (1901): 2.
Nowak-Romanowicz, Alina. “Muzyka fortepianowa Franciszka Lessla.” In Franciszek Lessel: W 200 rocznicę urodzin kompozytora. Gdańsk: PWSM, 1980.
[Paderewski, Ignacy Jan]. “Mowa Ignacego Jana Paderewskiego wygłoszona dnia 23 X 1910 na obchodzie stuletniej rocznicy urodzin Fryderyka Chopina.” In Obchód setnej rocznicy urodzin Chopina i pierwszy Zjazd Muzyków Polskich we Lwowie. Lwów: Komitet Obchodu Setnej Rocznicy Urodzin Fryderyka Chopina, 1912.
“Pierwszy Koncert Pani Campi.” Gazeta Warszawska, nr 109 (1820): 1818–19.
Powroźniak, Józef. Karol Lipiński.Kraków: PWM, 1970.
Rudnicka-Kruszewska, Hanna. Wincenty Lessel. Kraków: PWM, 1968.
Sapieha, Aleksander. Podróże w krajach słowiańskich odbywane. Edited by Tadeusz Jabłoński. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1983.
[Sikorski, Józef]. “Stanisław Serwaczyński.” Tygodnik Ilustrowany 9, no. 231 (1864): 73–75.
Sowiński, Albert. Słownik muzyków polskich, dawnych i nowoczesnych kompozytorów, wirtuozów, śpiewaków, instrumencistów, lutników, organmistrzów, poetów lirycznych i miłośników sztuki muzycznej zawierający krótki rys historyczny muzyki w Polsce, s.v. “Barcicki Jan.” Paryż: Skład Główny Księgarni Luksemburskiej, 1874.
—–—. Słownik muzyków polskich, dawnych i nowoczesnych kompozytorów, wirtuozów, śpiewaków, instrumencistów, lutników, organmistrzów, poetów lirycznych i miłośników sztuki muzycznej zawierający krótki rys historyczny muzyki w Polsce, s.v. “Campi Antonia.” Paryż: Skład Główny Księgarni Luksemburskiej, 1874.
Stevich, Franciszek L. “Wędrówki po dziedzinach sztuki.” Ruch Muzyczny 5, no. 11 (1861): 164–8.
Szlezer, Mieczysław. George Polgreen Bridgetower: Afropolak, który zdenerwował Beethovena. Kraków: Akademia Muzyczna, 2016.
Szwarc, Andrzej.“Resursy w Królestwie Polskim 1820–1869.” Przegląd Historycz-ny 71, no. 1 (1980): 23–49.
Tomaszewski, Wojciech. Między salonem a jarmarkiem: Życie muzyczne na prowincji królestwa Polskiego w latach 1815–1862. Warszawa: Biblioteka Narodowa, 2002.
von Würzbach, Constant. Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich. Vol. 15, s.v. “Karl Joseph Lipinski.” Viena: K. K. Hof- und Staatsdruckerie, 1866.
Wróbel, Anna. Kobiety w muzyce polskiej. Lublin: Polihymnia, 2024.
Zduniak, Maria. Muzyka i muzycy w Polsce w dziewiętnastowiecznym Wrocławiu. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984.
Żórawska-Witkowska, Alina. Muzyka na dworze i w teatrzeStanisława Augusta. Warszawa: Arx Regia, 1995.
Chopin University of Music, Warsaw
