Towards the Reconstruction of a Presence: On the Intellectual Traces Karol Wojtyła—John Paul II Left in Lublin and the Inspiration He Found There
Andrzej Derdziuk
John Paul II Catholic University of Lublin , Polandhttps://orcid.org/0000-0003-4678-726X
Abstract
The article reconstructs the intellectual traces of Karol Wojtyła’s presence in Lublin, as well as the ways in which the milieu of the Catholic University of Lublin inspired his research work. The author discusses the reasons why Wojtyła frequently visited Lublin and characterizes the places where he would stay on those occasions, among them the clergy house in the campus, the Ursuline Convent House, and the Dominican Monastery. Simultaneously, his encounters with persons who then remained important to him throughout his life are described. An outline of Wojtyła’s twenty-four-year-long academic work at the Catholic University of Lublin follows, including the range of themes and issues he addressed in his lectures and classes, as well as the spiritual impact of his presence among the academic community. Based on his exchange of letters with Fr. Stanisław Olejnik, the circumstances in which Wojtyła began writing his primary philosophical works, i.e., Love and Responsibility and The Acting Person, are described with a focus on the intellectual influence of the Lublin School of Philosophy thinkers on the ultimate shape of those studies. The author also discusses the ways in which the Catholic University of Lublin has responded to the spiritual legacy of Karol Wojtyła: the works and actions undertaken to commemorate his academic as well as pastoral activity are recounted, and the contribution of particular scholars is evidenced.
Keywords:
John Paul II, Catholic University of Lublin, Lublin, apostolic visitReferences
Banaszak, Ewa. Ewangeliczna postawa Jacka Krawczyka wobec cierpienia. Rzeszów: Bonus Liber, 2025.
Bartnik, Czesław S. Personalizm. Lublin: Czas, 1995.
Bartnik, Czesław S. “Personalizm i duchowość Karola Wojtyły – Jana Pawła II.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Bartnik, Czesław S. Teologia pracy ludzkiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1977.
Borkowska,Urszula. “Papież przemiany.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Byzdra-Kusz, Paulina, Edward Gigilewicz, Grzegorz Misiura, and Irena Wodzianowska. Katalog czasopism Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II 1918-2018. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2023.
Chudy, Wojciech. “Karola Wojtyły wykłady z etyki.” Zeszyty Naukowe KUL 31, no. 1 (1988): 89–97.
Chudy, Wojciech. “Nauczyciel.” In Obecność: Karol Wojtyła – Jan Paweł II w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim; Dar i odpowiedzialność. Edited by Maria Filipiak and Andrzej Szostek. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2008.
Derdziuk, Andrzej. “Ksiądz Janusz Nagórny świadek teologii nadziei.” In Świadek nadziei: Ks. prof. Janusz Nagórny twórca i nauczyciel teologii moralnej. Edited by Andrzej Derdziuk. Lublin and Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne, 2008.
Derdziuk, Andrzej. “Moja więź z Janem Pawłem II”. In Jan Paweł II w Lublinie 9 czerwca 1987. Edited by Zbigniew Nestorowicz. Lublin: Gaudium 2007.
Derdziuk, Andrzej. “Wyobraźnia miłosierdzia.” Ethos: Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL 17, nos. 1–2 (2004): 381–95.
Filipiak, Maria, and Andrzej Szostek, eds. Obecność: Karol Wojtyła w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL, 1987.
Filipiak, Maria, and Andrzej Szostek, eds. Obecność: Karol Wojtyła – Jan Paweł II w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim; Dar i odpowiedzialność. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2008.
Gałkowski, Jerzy. “Działanie, które prowadzi do spełnienia człowieka i wspólnoty.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Górniak, Marek “Wspomnienie.” In Janusz Nagórny and Piotr Kieniewicz, W pół drogi. Lublin: Gaudium, 2007.
Góźdź, Krzysztof. “Personalistyczny charakter pracy ludzkiej.” Studia Gnesnensia 29 (2015): 25–33.
Guzowski, Krzysztof. “Z dziennika duszy.” In Jan Paweł II w Lublinie 9 czerwca 1987. Edited by Zbigniew Nestorowicz. Lublin: Gaudium 2007.
Jan Paweł II. “Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła.” Address delivered in Zamość on June 12, 1999, during an apostolic journey to Poland. Opoka. https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/przemowienia/zamosc_12061999.html.
Jan Paweł II. Encyklika Centesimus annus w setną rocznicę encykliki Rerum novarum. The Holy See. https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_01051991_centesimus-annus.html.
Jan Paweł II. Encyklika o Bożym miłosierdziu Dives in misericordia. The Holy See. https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_30111980_dives-in-misericordia.html.
Jan Paweł II. Encyklika o niektórych podstawowych problemach nauczania moralnego Kościoła Veritatis splendor. The Holy See. https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_06081993_veritatis-splendor.html.
Jan Paweł II. List o chrześcijańskim sensie ludzkiego cierpienia Salvifici doloris. Opoka. https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/jan_pawel_ii/listy/salvifici.html.
Jeżyna, Krzysztof. “Wstęp.” In Janusz Nagórny and Piotr Kieniewicz, W pół drogi. Lublin: Gaudium, 2007.
Jan Paweł II. “Przemówienie do przedstawicieli świata nauki w Auli KUL.” In Jan Paweł II w Lublinie 9 czerwca 1987. Edited by Zbigniew Nestorowicz. Lublin: Gaudium 2007.
John Paul II. John Paul II to Abp Józef Życiński, July 10, 2022. In Jan Paweł II: „Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
John Paul II. John Paul II to Fr. Tadeusz Styczeń, Vatican, November 4, 2000. In Codzienne pytania Antygony: Księga pamiątkowa ku czci Księdza profesora Tadeusza Stycznia z okazji 70. urodzin. Edited by Andrzej Szostek and Alfred M. Wierzbicki. Lublin: Instytut Jana Pawła II, 2001.
John Paul II. John Paul II to Zofia J. Zdybicka, USJK, Vatican, December 8, 1995. In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Kalinowski, Mirosław. “Wspominając tamten dzień.” In Jan Paweł II w Lublinie 9 czerwca 1987. Edited by Zbigniew Nestorowicz. Lublin: Gaudium 2007.
Kornas-Biela, Dorota. Wokół początku życia ludzkiego. Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 2004.
Koźla, Krystyna. “Pamiętam...” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Krawczyk, Jacek. Z Chrystusem możemy więcej: Pisma zebrane. Rzeszów: Bonus Liber, 2020.
Merecki, Jarosław. “Tomizm Karola Wojtyły.” In Merecki, Osoba i dobro: Szkice o filozofii i teologii osoby Karola Wojtyły – Jana Pawła II. Lublin: Instytut Jana Pawła II KUL and Wydawnictwo KUL, 2019.
Majdański, Stanisław. “Okolicznościom się nie kłaniał: Jan Bardan (1933-2015) – etyk, uczeń Feliksa Bednarskiego i Karola J. Wojtyły.” Summarium 44, no. 64 (2015): 27–38.
Michalik, Józef. To były lekcje życia: Wspomnienia ze spotkań ze św. Janem Pawłem II... i nie tylko. Przemyśl: Wydawnictwo Archidiecezji Przemyskiej, 2022.
Miczyński, Jan Krzysztof, ed. Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Lublin: Gaudium, 2012.
Nagy, Stanisław. “Ćwierćwiecze pontyfikatu Jana Pawła II – Papieża przełomu tysiącleci.” Ethos: Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL 16 nos. 3–4 (63–64) (2003): 19–32.
Nagórny, Janusz, and Piotr Kieniewicz. W pół drogi. Lublin: Gaudium, 2007.
Olejnik, Stanisław. “Ks. bp Karol Wojtyła: Miłość i odpowiedzialność: Studium etyczne (Kraków 1962, ss. 326).” Ateneum Kapłańskie 66 (1963): 84–92.
Olejnik, Stanisław. Takie to były czasy, tacy to byli ludzie: Karty dziennika. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, 2009.
Pylak, Bolesław. “Jan Paweł II w Lublinie: Wspomnienia.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Ritter, Cezary. “Instytut papieski w Lublinie – miejsce swoistego pogranicza.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Rolska, Irena, ed. Alma Mater Lublinensis noszę w sobie wciąż żywą… Związki Jana Pawła II z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim w dokumencie i fotografii. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2014.
Słomka, Marek. “Wdzięczność powołanych.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Sobczak, Jan. “Sacrosong – Lublin 1976.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Styczeń, Tadeusz. “Karol kardynał Wojtyła: filozof spraw ludzkich (w 25-lecie objęcia wykładów etyki na KUL).” Summarium 27, no. 7 (1978): 17–23.
Swieżawski, Stefan. “Geneza lubelskiej szkoły filozoficznej.” In Obecność: Karol Wojtyła – Jan Paweł II w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim; Dar i odpowiedzialność. Edited by Maria Filipiak and Andrzej Szostek. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2008.
Szostek, Andrzej. “Karol Wojtyła – mistrz i kierownik Katedry Etyki.” Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. https://www.kul.pl/karol-wojtyla-mistrz-i-kierownik-katedry-etyki,art_47949.html.
Szostek, Andrzej. “Karol Wojtyła na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Szostek, Andrzej. “Katolicki Uniwersytet Lubelski i Uniwersytet Laterański: Dwa uniwersytety Jana Pawła II.” Ethos: Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL 16, nos. 3–4 (63–64) (2003): 309–18.
Szostek, Andrzej. “Związek Jana Pawła II z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim.” In Jan Paweł II w Lublinie 9 czerwca 1987. Edited by Zbigniew Nestorowicz. Lublin: Gaudium 2007.
Wierzbicki, Alfred M. “Lubelskim szlakiem Karola Wojtyły.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Witek, Stanisław. “Ks. Bp K. Wojtyła, Miłość i odpowiedzialność.” Ateneum Kapłańskie 53, no. 63 (1961): 284–88.
Wojnar, Grzegorz. “Homilia wygłoszona w kościele św. Mikołaja w Połomi 29 października 1995.” In Drogami świętości Jacka Krawczyka. Edited by Andrzej Derdziuk and Adam Zadroga. Lublin and Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne w Sandomierzu, 2018.
Wojtyła, Karol. Karol Wojtyła to the Dean of the Faculty of Philosophy at the Catholic University of Lublin, January 25, 1964. In Jan Paweł II: „Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Wojtyła, Karol. Karol Wojtyła to Fr. Stanisław Olejnik, April 24, 1956. In Stanisław Olejnik, Takie to były czasy, tacy to byli ludzie: Karty dziennika. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, 2009.
Wojtyła, Karol. Karol Wojtyła to Fr. Stanisław Olejnik, March 1957. In Stanisław Olejnik, Takie to były czasy, tacy to byli ludzie: Karty dziennika. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, 2009.
Wojtyła, Karol. Karol Wojtyła to Fr. Stanisław Olejnik, September 1957. In Stanisław Olejnik, Takie to były czasy, tacy to byli ludzie: Karty dziennika. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, 2009.
Wojtyła, Karol. Karol Wojtyła to Fr. Stanisław Olejnik, December 1957. In Stanisław Olejnik, Takie to były czasy, tacy to byli ludzie: Karty dziennika. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, 2009.
Wojtyła, Karol. Karol Wojtyła to Fr. Stanisław Olejnik, 1962. In Stanisław Olejnik, Takie to były czasy, tacy to byli ludzie: Karty dziennika. Wrocław: Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej, 2009.
Wojtyła, Karol. Miłość i odpowiedzialność. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1960.
Wojtyła, Karol. Miłość i odpowiedzialność, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, Kraków 1962.
Wojtyła, Karol. Ocena możliwości zbudowania etyki chrześcijańskiej przy założeniach systemu Maksa Schelera. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1959.
Wojtyła, Karol. Osoba i czyn. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne, 1969.
Wojtyła, Karol. Osoba i czyn. Kraków: Polskie Towarzystwo Teologiczne, 1985.
Wojtyła, Karol. “Questio de fide apud s. Joannem a Cruce.” Collectanea Theologica 21, no. 4 (1950): 418–68.
Wojtyła, Karol. “Uniwersytet katolicki: Koncepcja i zadania; Na pięćdziesięciolecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.” Ethos: Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL 22 nos. 1–2 (85–86) (2009): 201–5.
Wojtyła, Karol. Wykłady lubelskie. Edited by Tadeusz Styczeń et al. Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, 1986.
Wojtyła, Karol. “Zagadnienie katolickiej etyki seksualnej: Refleksje i postulaty.” Roczniki Filozoficzne 13, no. 2 (1965): 5–25.
Wojtyła, Karol. “Zagadnienie wiary w dziełach św. Jana od Krzyża.” Ateneum Kapłańskie 42, no. 52 (1950): 24–42 and 103–14.
Wojtyła, Karol. “Żywotne tradycje uniwersytetu.” Ethos: Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL 22, nos. 1–2 (85–86) (2009): 206–10.
“Wprowadzenie.” In Karol Wojtyła, Zagadnienie podmiotu moralności. Edited by Tadeusz Styczeń, Jerzy W. Gałkowski, Adam Rodziński, and Andrzej Szostek. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2001.
“Wyciąg z kroniki parafialnej.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
Zdybicka, Zofia. “Uniwersytecie, służ Prawdzie.” In Jan Paweł II: “Wyrażam radość, że Lublin żyje...” Edited by Jan Krzysztof Miczyński. Lublin: Gaudium, 2012.
John Paul II Catholic University of Lublin https://orcid.org/0000-0003-4678-726X







