Ewolucja inteligencji i jej badanie. Oswajanie sztucznej inteligencji w perspektywie przemian kultury i komunikacji
Abstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie ewolucji inteligencji (od biologicznej, przez sztuczną, po rozszerzoną) i dotychczasowych interdyscyplinarnych badań nad sztuczną inteligencją, między innymi rozwoju sposobów rozumienia terminu „inteligencja” w interesującym obszarze. W tym celu wybrano kilka podstawowych koncepcji. Ukazano także różnorodne konteksty oswajania sztucznej inteligencji w perspektywie przemian kultury i komunikacji. Wskazano na przemiany komunikacji w obrębie relacji międzyludzkich, przestrzeni domowej i publicznej, a także popkulturowych i artystycznych wizji ciała z obszaru sztuki mediów, na które znaczny wpływ mają koncepcje transhumanizmu i cyborgizacji. Wykorzystano analizę dyskursu oraz wyniki wieloletniej obserwacji uczestniczącej prowadzonej w obszarze sztuki mediów i technologii informatycznych. Ewolucji sposobów rozumienia pojęcia „inteligencja” towarzyszy zmiana w obszarze projektowania sztucznej inteligencji i samej wyobraźni twórców. Protechnologiczny dyskurs zachęca użytkowników technologii do interakcji z agentami konwersacyjnymi AI i robotami, prowadząc do humanizacji technologii, a jednocześnie do pozytywnego wartościowania maszyny oraz postrzegania cyborgizacji jako naturalnego i dobroczynnego procesu. Badania te mogą być rozwijane w kierunku dalszej analizy przemian dyskursu dotyczącego sztucznej inteligencji, jej rozwoju i wzrastającej komplikacji relacji człowiek–technologia, na co wskazano, przedstawiając koncepcję samoudomowienia i interpretację memetyczną ewolucji.
Słowa kluczowe:
sztuczna inteligencja, cyborgizacja, robotyzacja, interfejs konwersacyjny, zmiany zachowań komunikacyjnychBibliografia
Abid, Abubakar, Maheen Farooqi, and James Zou. “Large Language Models Associate Muslims with Violence.” Nature Machine Intelligence, no. 3 (2021): 461–63. https://www.nature.com/articles/s42256-021-00359-2.
Abid, Abubakar, Maheen Farooqi, and James Zou. Persistent Anti-Muslim Bias in Large Language Models, arXiv:2101.05783v2 [cs.CL]. January 18, 2021. https://arxiv.org/pdf/2101.05783.pdf.
Agraval, Ajay, et al. Prediction Machines: The Simple Economics of Artificial Intelligence. Boston: Harvard Busieness School Publishing, 2018.
Bell, Gordon, Tony Hey, and Alex Szalay. “Beyond the Data Deluge.” Science, 323 (5919) (2009). https://science.sciencemag.org/ content/323/5919/1297.
Beneteau, Erin, et al. “Parenting with Alexa: Exploring the Introduction of Smart Speakers on Family Dynamics.” In Proceedings of the 2020 CHI Conference on Human Factors in Computing Systems. New York: ACM, April 2020: 1–13. https://doi.org/10.1145/3313831.3376344.
Bielak, Tomasz, and Grzegorz Ptaszek. “Algorytmiczne doświadczanie kultury.” Kultura Współczesna, no. 1 (104) (2019): 10–14.
Bińczyk, Ewa. “Inżynieria klimatu a inżynieria człowieka. Dyskursy na temat środowiska w epoce antropocenu.” Ethos 28, no. 3 (11) (2015):153–75.
Biological Turn. Idee biologii w humanistyce współczesnej. Editedby Dobrosława Wężowicz-Ziółkowska and Emilia Wieczorkowska. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016.
Blackmore, Susan. Maszyna memowa. Translated by Norbert Radomski. Poznań: Rebis, 2002.
Bohannon, John, et al. “Artificial Intelligence ups its game.” In From AI to protein folding: Our Breakthrough runners-up, „Science”, 22.12.2016. https://www.sciencemag.org/news/2016/12/ai-protein-folding-our-breakthrough-runners.
Bostrom, Nick. Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford: Oxford University Press, 2014
———. Superinteligencja: Scenariusze, strategie, zagrożenia. Translated by Dorota Konowrocka-Sawa. Gliwice: Wydawnictwo Helion, 2016].
Brief Academic Biography of Marvin Minsky, MIT. https://web.media.mit.edu/~minsky/minskybiog.html.
Brockman, Greg, Ilya Sutskever, and Open AI. Introducing Open AI. https://openai.com/blog/introducing-openai/.
Chamorro-Premuzic, Tomas. “How ChatGPT Is Redefining Human Expertise: Or How To Be Smart When AI Is Smarter Than You.” Forbes, January 12, 2023. http://bit.ly/3Ef5PUm.
Dawkins, Richard. Samolubny gen. Translated by Marek Skoneczny. Warszawa: Prószyński i S-ka 1996.
A Duet of Human and Robot. Ars Electronica, Linz 2017. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=7moBSpAEkD4.
Ethos 28, no. 3 (111) (2015): Transhumanizm. https://czasopisma.kul.pl/index.php/ethos/issue/view/220.
Feigenbaum, Edward A. Knowledge Engineering: The Applied Side of Artificial Intelligence (1980). https://stacks.stanford.edu/file/druid:qy055zd8682/qy055zd8682.pdf.
Filo-Sofija 17, no. 39 (1) (2017). http://www.filo-sofija.pl/index.php/czasopismo/issue/view/47/showToc.
Fukuyama, Francis. “Transhumanism: A Special Report.” Foreign Policy, October 23, 2009. https:// foreignpolicy.com/2009/10/23/transhumanism/.
Garbowski, Marcin. “Transhumanizm: Geneza – założenia – krytyka.” Ethos 28, no. 3 (11) (2015): 23–41.
Good, Irving J. “Speculations Concerning the First Ultraintelligent Machine.” Advances in Computers 6 (1965): 31–88. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0065245808604180.
Gould, Stephen J. Niewczesny pogrzeb Darwina. Translated by Nina Kancewicz-Hoffman. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1991.
Gourley, Sean. Big Data and the Rise of Augmented Intelligence. TEDxAuckland, December 5, 2012. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=mKZCa_ejbfg.
Gpt Generative Pretrained Transformer, Almira Osmanovic Thunström, and Steinn Steingrimsson. “Can GPT-3 write an academic paper on itself, with minimal human input?” HAL: Open Science Archive. https://hal.science/hal-03701250.
Grudowska, Joanna, and Dominik Zieliński. “Społeczeństwo 5.0: Refleksja krytyczna.” Transformacje, no. 2 (113) (2022): 232–55.
Hare, Brian, and Vanessa Woods. Przetrwają najżyczliwsi: Jak ewolucja wyjaśnia istotę człowieczeństwa? Translated by Kasper Kalinowski. Kraków: Copernicus Center Press, 2022.
Hiniker, Alexis et al. “Can Conversational Agents Change the Way Children Talk to People?” In Interaction Design and Children, ACM, June 24, 2021: 338–49. https://dl.acm.org/doi/10.1145/3459990.3460695.
Humanity+. https://www.humanityplus.org/about.
H+pedia [wiki], s.v. “Transhumanist Declaration.” https://hpluspedia.org/wiki/Transhumanist_Declaration.
Infonomia. Cyborg Life: Kevin Warwick. YouTube. April 14, 2008. http://www.youtube.com/watch?v=RB_l7SY_ngI.
Irsak, Anna. “W obronie (tradycyjnej) medycyny.” Ethos 28, no. 3(111) (2015): 176–88.
Ishiguro, Hiroshi. Symbiotic Human-Robot Interaction Project. https://www.jst.go.jp/erato/ishiguro/en/index.html.
Janas, Agnieszka. Zastosowanie agentów konwersacyjnych w nauczaniu. „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, no. 22 (2011) 281–87.
Kleinman, Zoe. “Appleʼs Siri Calls Ambulance for Baby.” BBC News, June 7, 2016. https://www.bbc.com/news/technology-36471180.
Kobayashi, Kenji, and Ming Hsu. ”Common Neural Code for Reward and Information Value.” PNAS 116, no. 26 (2019): 13061-13066. https://doi.org/10.1073/pnas.1820145116.
Krzysztofek, Kazimierz. “Człowiek – społeczeństwo – technologie: Między humanizmem a transhumanizmem i posthumanizmem.” Ethos 28, no. 3 (111) (2015): 191–213.
Kurzweil, Raymond. The Singularity is Near: When Humans Transcend Biology. London: Duckworth, 2009 [wydanie polskie: Nadchodzi osobliwość. Kiedy człowiek przekroczy granice biologii. Translated by Eliza Chodkowska, Anna Nowosielska. Warszawa: Kurhaus Publishing, 2016].
Lemoine, Blake. “Is LaMDA Sentient? – an Interview.” Medium, June 11, 2022. https://cajundiscordian.medium.com/is-lamda-sentient-an-interview-ea64d916d917.
Lewis, Mike, et al. Deal or No Deal? End-to-End Learning for Negotiation Dialogues. https://s3.amazonaws.com/end-to-end-negotiator/end-to-end-negotiator.pdf.
Łaszczyca, Piotr. “Człowiek i jego maszyny: Operatorzy i protezy.” Filo-Sofija 17, no. 39 (1) (2017): 49–64.
Maj, Anna. Przemiany wiedzy w cyberkulturze: Badania nad kulturą, komunikacją, wiedzą i mediami. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2021.
Mechanical Love. Directed by Phie Ambo. Finland 2007.
Microsoft Learn. Co to są agenci sztucznej inteligencji? December 1, 2022. https://learn.microsoft.com/pl-pl/azure/cloud-adoption-framework/innovate/best-practices/conversational-ai.
Miczka, Tadeusz. “Specifics of Algorythmization in Data Culture.” Paper presented at the ICSRS 2019: Conference Proceedings, International Conference on Recent Social Studies and Research, CORIS Department Sapienza University, Rome, 25-26 October 2019.
Minsky, Marvin Lee. The Emotion Machine: Commonsense Thinking, Artificial Intelligence, and the Future of the Human Mind. New York, London, Toronto, and Sydney: Simon & Schuster, 2006.
———. The Society of Mind. New York, London, Toronto, and Sydney: Simon & Schuster, 1985.
Mintz, Steven. “ChatGPT: Threat or Menace?” Inside Higher Ed, January 16, 2023. https://bit.ly/412ObwI.
Mori, Masahiro. The Uncanny Valley (1970). Translated by Karl F. MacDorman and Norri Kageki. IEEE Spectrum, June 12, 2012. https://spectrum.ieee.org/the-uncanny-valley.
Musk, Elon. Twitter. August 3, 2014. https://twitter.com/elonmusk/status/495759307346952192.
Nelson, Ted. Computer Lib/Dream Machines. http://worrydream.com/refs/Nelson-ComputerLibDreamMachines1975.pdf.
Olzacka, Elżbieta. “Od Homo sapiens do Homo immortalis: Idea nieśmiertelności w rosyjskich projektach filozoficznych i społeczno-politycznych.” In Technokultura: transhumanizm i sztuka cyfrowa. Edited by Damian Gałuszka et al. Kraków: Wydawnictwo Libron, 2016.
Open AI. https://openai.com/about/.
Rheingold, Howard. Narzędzia ułatwiające myślenie: Historia i przyszłość metod poszerzania możliwości umysłu. Translated by Jacek B. Szporko. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne PWN-WNT, 2003.
Silver, David, et al. “Mastering the Game of Go with Deep Neural Networks and Tree Search.” Nature, no. 529 (2016): 484–89.
Stelarc. http://stelarc.org.
Stork, David G. “Scientist on the Set: An Interview with Marvin Minsky.” In HALʼs Legacy: 2001ʼs Computer as Dream and Reality. Edited by David G. Stork. Foreword by Arthur C. Clarke. Cambridge and London: MIT Press, 1998. http://mitpress.mit.edu/e-books/Hal/chap2/two1.html.
The Essential Turing: Seminal Writings in Computing, Logic, Philosophy, Artificial Intelligence, and Artificial Life; Plus The Secrets of Enigma. Edited by B. Jack Copeland, Oxford: Oxford University Press, Clarendon Press, 2004.
The Fourth Paradigm: Data‐intensive Scientific Discovery. Edited by Tony Hey, Stewart Tansley, and Kristin Tolle. Redmont and Washington: Microsoft Research, 2009.
The Encyclopedia of Computer Science and Engineering, s.v. “Expert Systems: Principles and Practice” (by Edward A. Feigenbaum). 1992. http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.34.9207&rep=rep1&type=pdf.
Thunström, Almira, Osmanovic. “We Asked GPT-3 to Write an Academic Paper about Itself – Then We Tried to Get It Published.” Scientific American, June30, 2022. http://bit.ly/3lDS4YM.
Tiku, Nitasha. “The Google Engineer Who Thinks the Company’s AI Has Come to Life.” The Washington Post, June 11, 2022. http://bit.ly/3YHwGk0.
Tomasello, Michael. Historia naturalna ludzkiego myślenia. Translated by Bartłomiej Kucharzyk and Rafał Ociepa. Kraków: Copernicus Center Press, 2015.
Traeger, Margaret L. et al. „Vulnerable Robots Positively Shape Human Conversational Dynamics in a Human–Robot Team.” PNAS 117, no. 12 (2020): 6370‐6375. https://www.pnas.org/content/117/12/6370.
Warnke, Martin. “Databases as Citadels in The Web 2.0.” In Un Like Us Reader: Social Media Monopolies and Their Alternatives. Edited by Geert Lovink and Miriam Rasch. Amsterdam: Institute of Network Cultures, 2013.
Warwick, Kevin. I, Cyborg. Urbana and Chicago: University of Illinois Press, 2004.
Weiser, Mark, and John Seely Brown. Designing Calm Technology. Xerox PARC, December 21, 1996. https://people.csail.mit.edu/rudolph/Teaching/weiser.pdf.
Weiser, Mark. “The Computer for the 21st Century.” Scientific American 265, no. 3 (1991): 94–104.
Wilson, Edward O. Konsiliencja: Jedność wiedzy. Translated by Jarosław Mikos. Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka 2002.
Zacher, Lech W. “Od społeczeństwa informacyjnego do społeczeństwa wiedzy (dylematy tranzycyjne: między informacją, wiedzą i wyobraźnią).” In Społeczeństwo informacyjne: Wizja czy rzeczywistość? Vol. 1. Edited by Lesław H. Haber. Kraków: Akademia Górniczo-Hutnicza, 2004.
