Witold Lutosławski wobec powojennej awangardy. Z perspektywy sześciu dekad
Krzysztof MEYER
Badacz niezależny , PolskaAbstrakt
Artykuł przedstawia strategie, jakie przyjął Witold Lutosławski po 1956 roku, by zapewnić sobie możliwość zaistnienia w krajowym i międzynarodowym życiu muzycznym. Wymagało to związania się z ówczesną awangardą i eksperymentowania z technikami kompozytorskimi oraz uczestnictwa w dyskursie na temat stanu i przyszłości muzyki. Poza kilkoma utworami z lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, zwłaszcza skomponowanymi z wykorzystaniem techniki tak zwanego aleatoryzmu kontrolowanego, muzyka Lutosławskiego wydaje się bliższa tradycji niż ówczesnej twórczości awangardowej. Przesłaniały to jego deklaracje w wywiadach i wykładach, w których opowiadał się za nieomal permanentną rewolucją w muzyce, robiąc to bardzo sugestywnie, o czym świadczą teksty cytowane w artykule.
Słowa kluczowe:
awangarda, dodekafonia, serializm, klaster, gra ad libitum, aleaoryzm, muzyka konkretna, kolaż, minimal musicBibliografia
Cegiełła, Janusz. Szkice do autoportretu polskiej muzyki współczesnej. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1976.
Craft, Robert. Conversations with Igor Stravinsky. Garden City: Dubleday&Company, 1959.
Erhardt, Ludwik. “Przykręcam śrubę.” Ruch Muzyczny 4, no. 24 (1960): 8.
Jamroziak, Wojciech. “Rozmowa z Witoldem Lutosławskim.” Nurt, no. 1. (1976): 1.
Jarociński, Stefan. “Lutosławski.” Kultura 17, no. 8 (819) (1979): 7-10.
Kaczyński, Tadeusz. “Wywiad drugi z Paolo Emilio Carapezza.” Ruch Muzyczny 13, no. 4 (1969): 6.
—–—. Rozmowy z Witoldem Lutosławskim. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1973.
Kempiński, Janusz, ed. “Obecność tradycji we współczesności: Dyskusja.” In Spotkania muzyczne w Baranowie 1: Muzyka w kontekście kultury. Edited by Leszek Polony. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1978.
Laskowski, Aleksander. Lutosławski: Skrywany wulkan. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 2013.
Lutosławski, Witold. “Czy to jest muzyka?” In Witold Lutosławski:Materiały do monografii. Edited by Stefan Jarociński. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1967.
—–—. “Nowy utwór na orkiestrę symfoniczną.” Res facta, no. 4 (1970): s. 13.
—–—. “O muzyce dzisiaj: O własnych utworach.” In Witold Lutosławski: Wybór materiałów z Sesji naukowej; Kraków 24–25 kwietnia 1980. Edited by Leszek Polony. Kraków: PWSM, 1985.
—–—. “O roli elementu przypadku w technice komponowania.” Res Facta, no. 1 (1966): 34-38.
—–—. “Teoria a praktyka w pracy kompozytora” In Witold Lutosławski:Materiały do monografii. Edited by Stefan Jarociński. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1967.
—–—. “Zagajenie dyskusji na walnym zjeździe ZKP.” Ruch Muzyczny 1, no. 1 (1957): 2–3.
—–—. Zapiski. Edited by Zbigniew Skowron. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego and Towarzystwo im. Witolda Lutosławskiego, 2008.
Mycielski, Zygmunt. “Walne Zgromadzenie Związku Kompozytorów Polskich.” Ruch Muzyczny 5, no. 1 (1961): 1–2.
—–—. “Z Nowym Rokiem.” Ruch Muzyczny 5, no. 1 (1961): 3.
Oberc, Anna, ed. “Eksperyment w twórczości muzycznej: Dyskusja.” In Spotkania muzyczne w Baranowie 1: Muzyka w kontekście kultury. Edited by Leszek Polony. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1978.
Pilarski, Bohdan. “Moja muzyka jest grą: Rozmowa z Witoldem Lutosławskim.” Współczesność, no. 20 (1961): 15.
Pociej, Bohdan. ‘“Gry weneckie’: Nowy utwór Witolda Lutosławskiego.” Ruch Muzyczny 5, no. 10 (1961): 41.
Polony, Leszek, ed. Spotkania muzyczne w Baranowie 1: Muzyka w kontekście kultury. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1978.
“Warszawskia Jesień” 1973. Festival Program. Warszawa: 1973.
Strawiński, Igor. “Odpowiedzi na pytania Roberta Crafta.” Translated by Janina Wierzbicka. Ruch Muzyczny 1, no. 14 (1957): 2–9.
Taruskin, Richard. The Oxford History of Western Music. Vol. 5. Music in the Late Twentieth Century. Oxford: Oxford University Press, 2010.
Tomaszewski, Mieczysław, ed. Nasze muzyczne dwudziestolecie: Reportaż fotograficzny 1944–1964. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1965.
Vallery-Radot, Pasteur, ed. Lettres de Claude Debussy à sa femme Emma. Paris: Flam-marion, 1957.
Witold Lutosławski:Materiały do monografi i. Edited by Stefan Jarociński. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1967.
Zieliński, Tadeusz Andrzej. “Perspektywy piękna wyrazu i formy.” Ruch Muzyczny17, no. 18 (1973): 4–6.
Badacz niezależny
