Między zranieniem a pojednaniem. Refleksje o krzywdzie i przebaczeniu

Romuald Jaworski

Abstrakt

Prezentowana w artykule analiza zjawiska krzywdy dotyczy jej doświadczenia psychicznego w sferze emocjonalnej, intelektualnej i decyzyjnej, a także związku poczucia krzywdy z duchową kwestią celu i sensu życia oraz cierpienia. Dominujące w doświadczeniu krzywdy jest poczucie niesprawiedliwości. Należy jednak odróżnić faktyczną krzywdę od poczucia krzywdy. Nie zawsze osobiste przeżywanie zranienia jest adekwatne do faktycznie doznanej krzywdy. W omówieniu zróżnicowanych przejawów krzywdy i ukazaniu złożonej symptomatologii tego zjawiska uwzględnione zostały charakterystyczne przeżycia i cechy psychologiczne krzywdzicieli i osób pokrzywdzonych. Przedstawione przy tym zostały nie tylko charakterystyczne aspekty psychologiczne doznawanej i przeżywanej krzywdy, wyeksponowano bowiem także ich związek ze sferą duchową obejmującą rozumienie celu i sensu cierpienia oraz jego religijnych znaczeń. W dalszej części rozważań omówione zostały strategie radzenia sobie z krzywdą z uwzględnieniem uwarunkowań i przyczyn oraz faz przeżywanego doświadczenia krzywdy. Na tym tle ukazana została szczególna rola przebaczenia i pojednania jako skutecznych strategii leczenia zranienia, jakim jest doświadczenie krzywdy. W końcowej części rozważań zawarto szereg wskazań, jak w sposób właściwy radzić sobie z doznawaną krzywdą.