Archeologia wojny na wyniszczenie. Wojna galilejska Wespazjana i Tytusa (maj-listopad 67 roku naszej ery)

Ireneusz ŁUĆ

Abstrakt

Podjęte przez Rzymian działania wojenne w Galilei były pierwszym etapem operacji tłumienia buntu na obszarze całej Judei. Niniejszy tekst jest próbą omówienia przebiegu tej kampanii, którą – po nieudanej wcześniejszej akcji Rzymian mającej na celu odbicie Jerozolimy z rąk powstańców żydowskich – przekwalifikowano na „wojnę zewnętrzną” państwa rzymskiego, wypowiadając ją oficjalnie mieszkańcom ziem żydowskich. Analiza wzmianek źródłowych i dyskursu naukowego uchwytnego w literaturze przedmiotu pozwala nakreślić w sposób precyzyjny – również pod względem chronologicznym – poszczególne etapy ofensywy Rzymian na ośrodki i ziemie zajęte przez rebeliantów w Galilei. Dowództwo nad armią, która miała wziąć udział w inwazji, powierzono Wespazjanowi. Otrzymana nominacja wojskowa oraz namiestnictwo Judei i częściowo Syrii – choć udzielone w dość zagadkowych okolicznościach – spowodowało, że ród Flawiuszy do końca pozostał wierny cesarzowi Neronowi. W walkach w Galilei pomimo straceńczej wręcz odwagi bojowników żydowskich Rzymianie uzyskali miażdżącą wręcz przewagę. Podkomendni Wespazjana w sposób przemyślany i systematyczny rozpoczęli operacje osaczania rebeliantów, nie oszczędzając przy tym ludności cywilnej. Dzięki zastosowanej taktyce Rzymianie zajęli obszar całej Galilei, a działania wojenne, w których brali tam udział, stały się dla nich swego rodzaju poligonem, na którym zyskali tak ważne doświadczenie przed nowymi kampaniami, w tym przed planowanym atakiem na samą Jerozolimę.