Filozofia pieniądza a utopie
Waldemar CZAJKOWSKI
Politechnika Śląska, Gliwice , PolskaAbstrakt
Nie ulega wątpliwości, że pieniądz odgrywa ważną rolę w historii ludzkości. Kwestia, czy była to (głównie) rola pozytywna, czy też negatywna, stanowi przedmiot gorących debat. Jest tak między innymi dlatego, że na rzecz obu stanowisk można sformułować poważne argumenty. Trzeba zauważyć, że problem oceny roli pieniądza w historii ludzkości nie ma wyłącznie charakteru akademickiego. Powszechne przekonanie głosi, że żyjemy dziś w epoce finansjalizacji – w epoce, w której pieniądz jakoby odgrywa zdecydowanie zbyt dużą rolę. Zakładając, że opinia ta nie jest pozbawiona podstaw, trzeba uznać, że pytanie o to, jaką rolę (dziś i jutro) powinien odgrywać pieniądz, ma dużą doniosłość praktyczną. Odpowiedź na nie powinna płynąć nie tylko z nauk ekonomicznych, ale również z filozofii pieniądza. Wymaga ona bowiem założeń teoretyczno-opisowych, jak i aksjologiczno-normatywnych, a także musi uwzględniać problem możliwości (i jej granic) rekonstrukcji świata społecznego. Ponadto konstruowanie utopii (modeli możliwych światów społecznych) przedstawiających światy z różnymi typami pieniądza (czy też w ogóle bez pieniądza), jest pożyteczne (jeśli nie konieczne) dla poszukiwania odpowiedzi na pytanie o (możliwą i pożądaną) przyszłość pieniądza.
Słowa kluczowe:
pieniądz, filozofia pieniądza, utopia, utopizmPolitechnika Śląska, Gliwice
