Pieniądz, rynek, wiedza i reguły

Flavio FELICE

Università di Molise, Campobasso , Włochy

Enzo DI NUOSCIO

Università di Molise, Campobasso , Włochy

Abstrakt

Artykuł przedstawia pojęcie pieniądza w kontekście gospodarki rynkowej. Teoretycznym układem odniesienia dla prezentowanych analiz jest ujęcie historyczno-genetyczne zaproponowane przez Carla Mengera, a także recepcja tego ujęcia w niemieckim ordoliberalizmie i społecznej gospodarce rynkowej. Autorzy analizują dokonaną przez Mengera historyczno-genetyczną rekonstrukcję kategorii pieniądza, wyjaśniając, dlaczego interpretacja zjawisk społecznych dotyczy przede wszystkim ludzkiego działania oraz dlaczego interakcje między ludźmi prowadzą do niezamierzonych konsekwencji. Na tym tle teoretycznym artykuł przedstawia model polityczny i społeczny znany jako ordoliberalizm oraz postać, jaką model ten przybrał po drugiej wojnie światowej – społeczną gospodarkę rynkową. W tym kontekście autorzy podkreślają trzy warunki zdrowej waluty, które teoretycy społecznej gospodarki rynkowej uważali za konieczne i które zostały przyjęte również przez interpretatorów procesu zjednoczenia Europy: ujednolicenie systemu monetarnego, stabilność wartości pieniądza i wolność posługiwania się pieniądzem. Ponieważ pieniądz jako filar gospodarki rynkowej stanowi potężne narzędzie zwiększające możliwości działania jednostek, wzmacnia on również zdolność rozwiązywania problemów przez grupy społeczne. Pieniądz, podobnie jak język, nie jest jedynie prostym środkiem do celu, posiadać bowiem język to – według Hansa Georga Gadamera – posiadać świat.

Słowa kluczowe:

ordoliberalizm, społeczna gospodarka rynkowa, Carl Menger, ujednolicenie systemu monetarnego, stabilność wartości pieniądza, wolność posługiwania się pieniądzem