Muzyczna biografia Karola Wojtyły. Cykl pieśni Sebastiana Szymańskiego w świetle polskiej twórczości muzycznej poświęconej Papieżowi Polakowi
Marcin T. Łukaszewski
Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina, Warszawa , Polskahttps://orcid.org/0000-0003-1308-5923
Abstrakt
Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule jest cykl pieśni pt. Muzyczna biografia Karola Wojtyły, autorstwa polskiego kompozytora średniego pokolenia – Sebastiana Szymańskiego. Przedstawiono kontekst historyczny i problemowy polskiej twórczości poświęconej Papieżowi Polakowi. W artykule omówiono: piśmiennictwo i stan badań nad tematem, twórczość kompozytorów polskich inspirowaną osobą, działalnością lub twórczością Karola Wojtyły – Jana Pawła II, wybrane utwory twórców polskich z nim związane, a następnie tytułową kompozycję Szymańskiego. W pracy zastosowano następujące metody naukowe: komparatystykę, analizę elementarną, elementy statystyki opisowej oraz wywiad.
Słowa kluczowe:
duchowość, wiara, inspiracja, Karol Wojtyła, Jan Paweł II, muzyka sakralna, poezja religijna, sacrum, słowo, Sebastian SzymańskiBibliografia
Bielska, Krystyna. Jan Paweł II w dokumentach dźwiękowych: John Paul II in Sound Recordings 1978–1988; Bibliografia. Rzym: Fundacja Jana Pawła II and Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu, 1990.
Bielska, Krystyna. Jan Paweł II w utworach muzycznych: Bibliografia. Rzym: Fundacja Jana Pawła II and Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu, Rzym 1987.
Bielska, Krystyna. Jan Paweł II w utworach muzycznych: Bibliografia. Rzym: Fundacja Jana Pawła II and Ośrodek Dokumentacji Pontyfikatu 1993.
Boniecki, Adam, ed. Kalendarium życia Karola Wojtyły. Kraków: Wydawnictwo Znak, 1983.
Borowiecka, Renata. “Pieśń o Bożym Miłosierdziu Henryka J. Botora.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Cyran, Krzysztof. “Uwagi o współczesnych tendencjach kultury i sztuki w świetle encykliki Fides et ratio oraz ‘Listu do artystów.’” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Dąbek, Stanisław. Musica sacra magna: Małe teksty; średniowiecze–współczesność. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 2026.
Grucza-Rogalska, Aleksandra, “Wybrane kompozycje chóralne inspirowane świętością życia św. Jana Pawła II. In Muzyka sakralna wobec współczesnych wyzwań kulturowych. Edited by Jacek Bramorski. Gdańsk: Akademia Muzyczna im. St. Moniuszki, 2014.
Jan Paweł II. Encyklika Veritatis splendor. The Holy See, https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_06081993_veritatis-splendor.html.
Jan Paweł II. “List do artystów.” L’Osservatore Romano: The Polish Edition 20, no. 5–6 (213) (1999): 4–11.
Jan Paweł II. “Tryptyk Rzymski.” In Karol Wojtyła–Jan Paweł II, Poezje dramaty, szkice. “Tryptyk rzymski.” Kraków: Wydawnictwo Znak, 2003.
Jarzębska Alicja, “Chaconne in memoria del Giovanni Paolo II and Penderecki’s Search for a Universal Music Language.” Musica Iagellonica, no. 4 (2007): 177–87.
Kiwała, Kinga. “O niektórych aspektach ‘filozofii piękna’ Jana Pawła II na kanwie ‘Listu do artystów.’” In Muzyka sakralna: Piękno ocalone i ocalające. Edited by Jacek Bramorski. Gdańsk: Akademia Muzyczna im. St. Moniuszki, 2016.
Kiwała, Kinga. “Psalm Beatus vir Henryka Mikołaja Góreckiego.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Kuźmicka, Natalia, and Joachim Kołpanowicz. “Victoria Wojciecha Kilara.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Łukaszewski, Marcin T. Interview with Sebastian Szymański Szymańskim conducted as part of the study on the song cycle Muzyczna biografia Karola Wojtyły. Typescript in Marcin T. Łukaszewski’s private archive.
Łukaszewski, Marcin T. Muzyka chóralna o tematyce religijnej kompozytorów warszawskich 1945-2000. Lublin: Wydawnictwo Polihymnia, 2007.
Małecka, Teresa, and Kinga Kiwała, eds. Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Micał, Dominika, Emilia Kostrzewa, and Maria Sotor. “Conductus i Elegia in memoriam John Paul II Marty Ptaszyńskiej.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna, 2014.
Mika, Bogumiła. “Twórczość Wojciecha Kilara wobec osoby i nauczania Jana Pawła II. In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Oberc, Anna. “Credo Pawła Sydora.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Radziechowski, Dariusz. “Kultura osoby i kultura dzieł według Karola Wojtyły.” In Uniwersytet wobec uniwersum. Edited by Zofia Zarębianka. Kraków: Wydawnictwo UPJP II, 2020.
Radziechowski, Dariusz. “Muzyka w myśli Karola Wojtyły: Wstępna próba refleksji nad widzialnością dobra.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Roemer, Piotr. “Ukryta dedykacja Sonaty da camera nr 13 Krzysztofa Knittla.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Sebastian Szymański – composer, www.szymanski-composer.com.
Smolińska, Anna A. “‘Tryptyk rzymski’ Jana Pawła II w przekazie filmowym, muzycznym i scenicznym: O sztuce wyrażania i obrazowania. In Literatura w kalejdoskopie sztuki: Twórczość poetów i pisarzy polskich XX wieku jako inspiracja dla dzieł muzycznych, plastycznych i filmowych; W 100-lecie urodzin Czesława Miłosza. Edited by Grażyna Darłak, Iwona Melson, and Iwona Mida. Katowice: Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego, 2013.
Szczurko, Elżbieta. “Snuć miłość...: Piotr Moss Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Szczurko, Elżbieta. “Totus Tuus Henryka Mikołaja Góreckiego w kontekście myśli Jana Pawła II o sztuce.” In Dzieło muzyczne i jego konteksty. Edited by Anna Nowak. Bydgoszcz: Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego, 2009.
Szymański, Sebastian. Essay in a CD booklet. Sebastian Szymański, Pieśni na sopran i fortepian do słów Karola Wojtyły i Romana Brandstaettera. Requiem Records, Chord 6/2022, compact disc.
Szymański, Sebastian. Muzyczna biografia Karola Wojtyły. Typescript in Sebastian Szymański’s private archive.
Szymański, Sebastian. Muzyczna biografia Karola Wojtyły. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=_sdBUcriQfU.
Śmiałkowska, Katarzyna. “Prośba o prawo do Matki Zbigniewa Bujarskiego.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Świdnicka, Iwona. “Sacrum w koncepcji twórczej Józefa Świdra: Utwory do słów Jana Pawła II.” In Musica Intellectualis. Vol. 2. Meandry sztuki. Edited by Emilia Dudkiewicz, Eugenia Rozlach, and Ewa Skardowska. Warszawa: Wydawnictwo UMFC, 2018.
Tyrała, Robert. “Polska muzyka sakralna inspirowana osobą i działalnością Jana Pawła II.” Polonia Sacra 8, no. 15 (59) (2004): 325–48.
Warzeszak, Józef. “Teologiczno-uniwersalna misja muzyki i śpiewu w ujęciu Jana Pawła II.” Teologia w Polsce 16, no. 16 (2022): 65–110.
Wojtyła, Karol. “Chrześcijanin a kultura.” Znak 16, no. 10 (124) (1964): 1153–6.
Wojtyła, Karol. “Hiob.” In Karol Wojtyła – Jan Paweł II, Poezje dramaty, szkice. “Tryptyk rzymski.” Kraków: Wydawnictwo Znak, 2003.
Wojtyła, Karol. “Brat naszego Boga.” In Karol Wojtyła — Jan Paweł II, Poezje dramaty, szkice. “Tryptyk rzymski.” Kraków: Wydawnictwo Znak, 2003.
Wojtyła, Karol. “Pieśń o Bogu ukrytym.” In Karol Wojtyła — Jan Paweł II, Poezje dramaty, szkice. “Tryptyk rzymski.” Kraków: Wydawnictwo Znak, 2003.
Wojtyła, Karol. “Profile Cyrenejczyka.” In Karol Wojtyła — Jan Paweł II, Poezje dramaty, szkice. “Tryptyk rzymski.” Kraków: Wydawnictwo Znak, 2003.
Wójtowicz, Ewa. “Joanna Bruzdowicz — Sonate d’Octobre na fortepian.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Zboralska, Maria. “Antropologia dramatu ‘Brat naszego Boga’ Karola Wojtyły.” In Muzyka wobec poezji i nauczania Karola Wojtyły i Jana Pawła II. Vol. 3. Inspiracje, interpretacje, prezentacje. Edited by Teresa Malecka and Kinga Kiwała. Kraków: Akademia Muzyczna im. Krzysztofa Pendereckiego, 2014.
Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina, Warszawa https://orcid.org/0000-0003-1308-5923
