Biskup katolicki prezydentem państwa? Paragwajski przypadek Fernanda Lugo
Abstrakt
Sytuacja, w której w demokracji liberalnej XXI w. biskup katolicki zostaje prezydentem państwa, wydaje się abstrakcyjna. Niemniej jednak miała ona miejsce w Paragwaju, w drugiej dekadzie tego stulecia, za sprawą niezwykłej postaci życia publicznego – Fernanda Lugo. Celem niniejszego artykułu jest analiza możliwości prawnych i faktycznych objęcia urzędu prezydenta Paragwaju przez duchownego katolickiego na przykładzie F. Lugo. Problem badawczy zawiera się w następujących pytaniach: (1) Czy istnieje prawna możliwość objęcia urzędu prezydenta Paragwaju przez duchownego katolickiego? (2) W jaki sposób przepisy Stolicy Apostolskiej i Paragwaju regulują kwestię sprawowania funkcji politycznej przez duchownego? (3) Jak przebiegała kariera duchowna i polityczna F. Lugo? Analiza przypadku (case study) na tle uwarunkowań normatywnych potwierdza, że przypadek ten ma charakter precedensowy.
Słowa kluczowe:
wybory prazydenckie, Paragwaj, Stolica Apostolska, analiza przypadku, Fernando LugoBibliografia
Benedykt XVI (2007), Posynodalna adhortacja apostolska „Sacramentum caritatis” (22.02.2007), https://www.vatican.va/content/benedict-xvi/pl/apost_exhortations/documents/hf_ben-xvi_exh_20070222_sacramentum-caritatis.html (23.06.2025).
Brzeziński, D. (2008), Polityczny, ekonomiczny, społeczny i religijny kontekst latynoamerykańskiej teologii wyzwolenia, „Teologia i Człowiek” 11: 159–184. DOI: 10.12775/TiCz.2008.009. (Crossref)
Chylak, K. (2017), Od spowiednika do społecznika. Transformacja roli społecznej duchownego w II Rzeczypospolitej, „Łódzkie Studia Teologiczne” 26(4): 165–182.
Constitución (1992) de la República del Paraguay (20.06.1992), https://www.senado.gov.py/images/archivos/constitucion-nacional-2023/book_CN_2023.pdf (25.06.2025).
Dębiński, J. (2006), Księża diecezji włocławskiej posłami i senatorami w II Rzeczpospolitej, „Studia Włocławskie” 9: 444–460.
Dębiński, J. (2015), Udział duchowieństwa katolickiego w życiu politycznym i społecznym Polski w latach 1918–1939 na przykładzie diecezji włocławskiej, „Fides, Ratio et Patria. Studia Toruńskie” 2: 198–218. DOI: 10.56583/frp.1969. (Crossref)
Ezquerro-Cañete, A., R. Fogel (2017), A Coup Foretold: Fernando Lugo and the Lost Promise of Agrarian Reform in Paraguay, „Journal of Agrarian Change” 17(2): 279–295. DOI: 10.1111/joac.12211. (Crossref)
Franciszek (2013), Adhortacja apostolska „Evangelii gaudium” (24.11.2013), https://www.vatican.va/content/francesco/pl/apost_exhortations/documents/papa-francesco_esortazione-ap_20131124_evangelii-gaudium.html (23.06.2025).
Głowa, S., I. Bieda (oprac.). (2000), Breviarium Fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła, (Poznań: Księgarnia św. Wojciecha).
Gott, R. (2008), All Change in Paraguay: The Promise of Fernando Lugo, „Global Dialogue” 10: 48–58.
Grabowski, M. (2018), Prawne aspekty działalności publicznej duchownych, „Studia z Prawa Wyznaniowego” 21: 51–74. DOI: 10.31743/spw.197. (Crossref)
Hatab, S. (2023), The Rise and Fall of Political Outsiders: Political Opportunity Structure and (De-)Mobilization in Paraguay (2008–2012), „International Journal of Comparative Sociology” 65(5): 579–613. DOI: 10.1177/00207152231196320. (Crossref)
Jan Paweł II (1988), Posynodalna adhortacja apostolska „Christifideles laici” (30.12.1988), https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/pl/apost_exhortations/documents/hf_jp-ii_exh_30121988_christifideles-laici.html (23.06.2025).
Jatobá, D., B.T. Luciano (2018), The Deposition of Paraguayan President Fernando Lugo and Its Repercussions in South American Regional Organizations, „Brazilian Political Science Review” 12(1): 1–26. DOI: 10.1590/1981-3821201800010006. (Crossref)
Katolicka Agencja Informacyjna (2008), Paragwaj: prezydent-elekt przeniesiony do stanu świeckiego, https://www.ekai.pl/paragwaj-prezydent-elekt-przeniesionydo-stanu-swieckiego/ (26.06.2025).
Kodeks (1917) Prawa Kanonicznego z dnia 27 maja 1917 r., https://www.internetsv.info/Text/CIC1917.pdf (25.06.2025).
Kodeks (1983) Prawa Kanonicznego z dnia 25 stycznia 1983 r., https://episkopat.pl/files/24.bkt/08/28/10/834535_aB1m_zKEPnastronieKEP_17.08.20231.pdf (25.06.2025).
Lambert, P. (2008), A New Era for Paraguay, „NACLA Report on the Americas” 41(4): 5–8. DOI: 10.1080/10714839.2008.11722265. (Crossref)
Leon XIII (1885), Encyklika „Immortale Dei” (1.11.1885), https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/leon_xiii/encykliki/immortale_dei_01111885 (23.06.2025).
Manteuffel, T. (1994), Historia powszechna. Średniowiecze, (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN).
Nickson, A. (2008), An Opportunity for Paraguay: The Challenges for Fernando Lugo, „Nueva Sociedad” 216: 58–70.
O’Malley, J.W. (2014), Trydent. Co się zdarzyło podczas soboru, tłum. M. Chojnacki, (Kraków: Wydawnictwo WAM).
O’Shaughnessy, H., E.V. Ruiz Diaz (2009), The Priest of Paraguay. Fernando Lugo and the Making of a Nation, (London: Zed Books). (Crossref)
Paweł VI (1975), Adhortacja apostolska „Evangelii nuntiandi” (8.12.1975), https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pawel_vi/adhortacje/evangelii_nuntiandi.html (23.06.2025).
Piela, M. (1992), Udział księży-posłów w obradach plenarnych Sejmu Ustawodawczego Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1922, „Roczniki Teologiczne” 38–39(4): 103–126.
Pius X (1906), Encyclical „Vehementer nos” (11.02.1906), https://www.vatican.va/content/pius-x/en/encyclicals/documents/hf_p-x_enc_11021906_vehementer-nos.html (23.06.2025).
Pius XI (1930/1931), Encyklika „Quadragesimo anno” (6.01.1930), https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xi/encykliki/quadragesimo_anno_15051931 (23.06.2025).
Schatz, K. (2001), Sobory powszechne – punkty zwrotne w historii Kościoła, tłum. J. Zakrzewski, (Kraków: Wydawnictwo WAM).
Smyrgała, D. (2014), Latynoamerykańska teologia wyzwolenia – wiara, rewolucja pasywna, nacjonalizm antykolonialny, (Warszawa: Collegium Civitas Press).
Stefański, R. (2013), Idea et praxis. „Teologia wyzwolenia” a działanie i oficjalna doktryna Kościoła katolickiego, „Archiwum Historii Filozofii i Myśli Społecznej” 58: 257–275.
Suchocka, H. (2016), Watykańska „rewolucja” papieża Franciszka a „rewolucja” Jana Pawła II, „Ethos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 29(3): 301–317.
Szucs, R. (2014), A Democracy’s „Poor Performance”: The Impeachment of Paraguayan President Fernando Lugo, „The George Washington International Law Review” 46(2): 409–428.
Szwako, J., H.F. Sívori (2021), Performing Family in Fernando Lugo’s and Dilma Rousseff’s Impeachment Processes, Paraguay 2012 and Brazil 2016, „International Feminist Journal of Politics” 23(4): 558–578. DOI: 10.1080/14616742.2021.1946415. (Crossref)
Tomaszewski, J. (2016), Powrót teologii wyzwolenia w jej katolickim charakterze, „Nurt SVD” 2: 205–224.
Wiszowaty, M.M. (2014), Współksiążęta czy konprincepsi? Kilka uwag o statusie prezydenta Francji i biskupa Urgell jako głowy państwa andorańskiego w kontekście formy ustrojowej Andory, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2(18): 327–345. (Crossref)
Uniwersytet Wrocławski https://orcid.org/0000-0003-3528-1351
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
