Conseil de Prud’hommes jako francuski sąd pierwszej instancji w sprawach z zakresu prawa pracy

Michał Mariański

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie , Polska
https://orcid.org/0000-0001-6212-914X


Abstrakt

Niniejszy artykuł stanowi część szerszych badań porównawczych dotyczących aspektów instytucjonalnych francuskiego systemu sądownictwa. Przedmiotem analizy w artykule uczyniono koncepcję i organizację Conseil de Prud’hommes, czyli wyspecjalizowanego francuskiego sądu pierwszej instancji w sprawach z zakresu prawa pracy. Na metodologię zastosowaną przez autora składają się metoda historyczno-opisowa, dogmatyczna i pomocniczo metoda porównawcza. Celem artykułu jest przedstawienie informacji o aktualnym sposobie funkcjonowania wyspecjalizowanego sądu w sprawach z zakresu prawa pracy oraz umiejscowieniu tej instytucji we francuskim systemie sądownictwa. Powyższe pozwoli również odpowiedzieć na pytanie, czy model francuski odpowiada współczesnym wyzwaniom społecznym i gospodarczym w tej dziedzinie. Jednocześnie autor wskazał pewne specyficzne rozwiązania francuskie, które mogłyby zostać uwzględnione również przez polskiego ustawodawcę w celu zwiększenia skuteczności wymiaru sprawiedliwości w ogólności. W szczególności w podsumowaniu zwrócono uwagę na specyficzne dekrety wydawane przez Najwyższy Francuski Sąd Administracyjny, które precyzują niejednokrotnie dość ogólne sformułowania stosowane przez ustawodawcę. Mogą one stanowić przykład rozwiązania składającego się na systemowy model dostosowania regulacji krajowych do wymogów współczesnego, coraz bardziej wyspecjalizowanego środowiska społeczno-gospodarczego. Niniejsza analiza może także stać się głosem w dyskusji nad zasadnością rozwoju specjalistycznego sądownictwa w polskim porządku prawnym.

Słowa kluczowe:

francuskie prawo pracy, polskie prawo pracy, prawo porównawcze, sąd pierwszej instancji, Conseil de Prud’hommes



Antonmattei P.-H., Droit du travail, Paryż 2024.

Askenazy P., Les 35 heures en France : pourquoi sont-elles toujours en débat ?, Dynamiques régionales 2021, nr 10 (1).

Bartholomé J.-P., Des prud’hommes et un tribunal administratif tranchent de manière différente, Journal du droit des jeunes 2002, nr 211 (1), DOI: 10.3917/jdj.211.0010.

Beignier B., Perrot R., Strickler Y., Institutions juridictionnelles, Paryż 2024.

Cerf-Hollender A., Infractions relevant du droit social, Revue de science criminelle et de droit pénal comparé 2020, nr 2 (2), DOI: 10.3917/rsc.2002.0339.

Duchange G., Favennec-Héry F., Verkindt P.-Y., Droit du travail, Paryż 2024.

Garnier S., Droit du travail et prévention. Contribution à l’étude d’un nouveau paradigm, Paryż 2019.

Halpérin J., Perspectives historiques sur les diverses dimensions de la distinction du fait et du droit devant la Cour de cassation, Tribonien 2019, nr 3 (1), DOI: 10.3917/trib.003.0029.

Henry M., Harcelement moral. Condamnation solidaire du harceleur et de la personne morale employeur – Litiges entre salariés : compétence prud’homale, Droit Ouvrier 2023, nr 894 (2), DOI: 10.3917/drou.894.0091.

Jault-Seseke F., De la compétence de juridictions françaises lorsque le travail est exécuté à l’étranger (Soc. 14 déc. 2022, n° 21-13.976, publié au Bulletin), Revue critique de droit international privé 2023, nr 3 (3), DOI: 10.3917/rcdip.233.0664.

Jugnot S., L’évaluation sous tension : l’exemple des effets sur l’emploi des « 35 heures », La Revue de l’Ires 2013, nr 77 (2), DOI: 10.3917/rdli.077.0039.

Leroy Y., L’articulation entre droit civil et droit du travail ou comment sortir de l’impasse, Droit Social 2022.

Loiseau G., Bloch S., Vers une travaillisation du droit de la fonction publique ?, La Semaine juridique. Edition Sociale 2019, nr 45.

Lemonnier M., Prawo publiczne a prawo prywatne. Uwagi prawnoporównawcze na podstawie prawa francuskiego, Studia Prawno-Ekonomiczne 2016, t. 100.

Lemonnier M., Mariański M., Podstawowe założenia i cele reformy francuskiego kodeksu cywilnego z 2016 roku, w: Meandry prawa – teoria i praktyka. Księga jubileuszowa prof. zw. dra hab. Mieczysława Goettela, red. E. Pływaczewski, J. Bryk, Szczytno 2017.

Maison R., Une « stratégie du choc » française ? Aspects juridiques de la répression sociale et de la radicalisation économique contemporaines, Droits 2020, nr 71 (1), DOI: 10.3917/droit.071.0153.

Mariański M., Institutional Changes in the French Financial Judiciary, Studia Iuridica 2024, t. 103, DOI: 10.31338/2544-3135.si.2024-103.6.

Mariański M., Rynek finansowy jako miejsce przenikania się norm prawa prywatnego i prawa publicznego, Studia Prawno-Ekonomiczne 2016, t. 100.

Mariański M., Uprawnienia i kompetencje francuskiego pomocniczego organu nadzoru nad rynkiem finansowym Autorité de contrôle prudentiel et de résolution, Przegląd Prawa Handlowego 2023, nr 4.

Meyer F., Accidents du travail et maladies professionnelles : la longue quête des victimes pour obtenir une meilleure réparation du dommage corporel, Le Droit Ouvrier 2016, nr 819 (10), DOI: 10.3917/drou.819.0603.

Nizza U., Are Polarized Courts Dangerous for Litigation? Evidence from French Labor Courts, Journal of Institutional Economics 2021, t. 17, nr 5, DOI: 10.1017/S1744137421000126. Prawo francuskie, t. 2, red. A. Machowska, K. Wojtyczek, Kraków 2005.

Ray J.-E., Intelligence artificielle et droit du travail : une nouvelle Odyseé de l’Espece ?, Semaine Social Lamy 2018, nr 1806.

Sanetra W., W dwustulecie powołania conseils de prud’hommes, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2007, nr 2.

Schultz A., Des subjectivités reconfigurées. Réflexions sur la « barémisation » des indemnités prud’homales, Droits 2021, nr 74 (2), DOI: 10.3917/droit.074.0231.

Willemez L., Les conseils de prud’hommes entre activité judiciaire et logiques syndicales. Histoire et sociologie d’une juridiction non-professionnelle (1806–2014), Les Cahiers de la Justice 2015, nr 2 (2).

Zinserling M., Kodeks pracy. Code du Travail, Warszawa 2012.

Pobierz

Opublikowane
22-05-2026


Mariański, M. (2026). Conseil de Prud’hommes jako francuski sąd pierwszej instancji w sprawach z zakresu prawa pracy. Studia Prawnicze KUL. https://doi.org/10.31743/sp.19161

Michał Mariański  michal.marianski@uwm.edu.pl
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie

Michał Mariański - profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie, doktor habilitowany nauk prawnych; radca prawny, pracownik Katedry Prawa Finansowego i Prawa Podatkowego Wydziału Prawa i Administracji UWM w Olsztynie; Visiting Professor na Uniwersytecie Masaryka w Brnie (Republika Czeska), absolwent Faculté de droit – Université d’Auvergne (Francja); członek Sekcji Polskiej Stowarzyszenia Przyjaciół Francuskiej Kultury Prawniczej im. Henri Capitant (Association Henri Capitant des amis de la culture juridique française); posiada Certyfikat znajomości języka francuskiego pierwszego stopnia wydawany przez Prezydenta Republiki Francuskiej (Certificat Pratique de la langue française 1er degré – na Université Blaise Pascal Francja). Autor ponad 70 publikacji naukowych,  specjalizujący się w prawie rynku finansowego, prawie prywatnym międzynarodowym oraz prawie porównawczym ze szczególnym uwzględnieniem prawa francuskiego.

https://orcid.org/0000-0001-6212-914X



Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.

Autor oświadcza, że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza jakichkolwiek praw osobistych lub majątkowych osób trzecich oraz, że jego prawa autorskie do utworu nie są ograniczone w zakresie objętym umową podpisywaną z Wydawcą.

Autor publikacji przenosi nieodpłatnie na Wydawcę autorskie prawa majątkowe do składanego do publikacji Utworu (artykułu) bez ograniczeń czasowych i terytorialnych na następujących polach eksploatacji:

a) wytwarzanie, utrwalanie i zwielokrotnianie określoną techniką egzemplarzy Utworu, w tym techniką drukarską, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;

b) wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy Utworu, oraz rozpowszechnianie w postaci otwartego dostępu, zgodnie z treścią licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa 4.0 Międzynarodowa (zwanej również jako CC BY), dostępnej pod adresem: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl;

c) włączenie Utworu w skład utworu zbiorowego;

d) opublikowanie na stronie internetowej czasopisma, publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, oraz publiczne udostępnianie Utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym;

e) wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej na platformy elektroniczne lub inne wprowadzanie Utworu w postaci elektronicznej do Internetu lub innej sieci.

Przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu następuje nieodpłatnie, z chwilą podpisania umowy.