The process of amending the regulation on the conditions and manner of organising religious education in public kindergartens and schools (2024–2025)
Piotr Stanisz
The John Paul II Catholic University of Lublin , Polandhttps://orcid.org/0000-0002-2437-8513
Dariusz Walencik
University of Opole , Polandhttps://orcid.org/0000-0002-1027-3980
Abstract
This study focuses on the legislative process of drafting regulations issued by the Polish Minister of Education on 26 July 2024 and 17 January 2025, to amend the regulation of 14 April 1992 on the conditions and manner of organising religious education in public kindergartens and schools. The goal is to answer questions regarding the reasons for the confrontational position taken on this matter by representatives of the ministry – on the one hand, and representatives of churches and other religious organisations – on the other. While the fact that no agreement was reached between them remains beyond dispute, both sides are often blamed for this state of affairs. Beside claims of a gross failure on the part of representatives of the Ministry of Education to fulfil their obligations, criticism has also been directed at the Church for its unwillingness to cooperate and engage in dialogue. The analysis of available documentation, primarily that collected on the website of Rządowe Centrum Legislacji (Government Legislation Centre), leads to the conclusion that, from the outset, the representatives of the ministry dismissed the need to seek consensus with the authorities of churches and other religious organisations, reducing the requirement to act "in agreement" with them, as provided for in Article 12, Section 2 of the Act of 7 September 1991 on the Education System, to the obligation to “collect information and exchange views on the positions of all Churches and religious associations interested in teaching religion in public schools." In these circumstances, it is not surprising that the representatives of religious organisations focused on criticising ministerial drafts and on procedural issues. However, claims that they were unwilling to engage in dialogue find no confirmation in the positions they adopted.
Keywords:
churches and other religious organisations, state–church relations, co-participation in the issuance of regulations, religious education, education systemReferences
Abramowicz A., Równouprawnienie związków wyznaniowych w prawie polskim, Lublin 2018.
Bernaciński Ł., Uwagi do projektu rozporządzenia Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (wersja z dnia 30 września 2024 r.), Kultura Prawna 2024, t. 7, DOI: 10.37873/legal.2024.7.136.
Borecki P., Komisja wspólna rządu RP i Episkopatu Polski oraz inne kolegialne formy relacji między państwem a związkami wyznaniowymi, w: Prawo państwowe a prawo wewnętrzne związków wyznaniowych. Pamiętnik VII Zjazdu Katedr i Wykładowców Prawa Wyznaniowego.
Gniezno 11–12 IX 2010, red. K. Krasowki, M. Materniak-Pawłowska, M. Stanulewicz, Poznań 2010.
Borecki P., Konstytucyjność regulacji szkolnej nauki religii (głos w dyskusji), Studia Prawnicze 2008, nr 2.
Dudek D., Równouprawnienie kościołów i związków wyznaniowych na tle konstytucyjnych zasad prawa wyznaniowego, w: Prawo wyznaniowe w systemie prawa polskiego, red. A. Mezglewski, Lublin 2004.
Krukowski J., Konstytucyjny model stosunków między Państwem a Kościołem w III Rzeczypospolitej, w: Prawo wyznaniowe w systemie prawa polskiego, red. A. Mezglewski, Lublin 2004.
Mezglewski A., Polski model edukacji religijnej w szkołach publicznych. Aspekty prawne, Lublin 2009.
Niedziółka J., Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach – uwagi krytyczne, Przegląd Prawa Wyznaniowego 2023, t. 15.
Pilich M., Prawne aspekty nauczania religii i krzewienia religijności w szkołach publicznych, w: Obecność religii w publicznym systemie oświaty w aspekcie prawnym, red. T.J. Zieliński, Warszawa 2012.
Stanisz P., Instytucjonalne formy dialogu państwa ze związkami wyznaniowymi w Rzeczypospolitej Polskiej, w: Kościoły i inne związki wyznaniowe w służbie dobru wspólnemu, red. W. Uruszczak, K. Krzysztofek, M. Mikuła, Kraków 2014.
Stanisz P., Walencik D., Tryb nowelizacji rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 roku w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, Studia z Prawa Wyznaniowego 2024, t. 27.
Strzała M., The 2024–2025 Changes in Religious Instruction in Polish Public Schools and Their Legality, Studia z Prawa Wyznaniowego 2025, t. 28.
Szymanek J., Stosunki wyznaniowe we współczesnej Polsce (elementy prawa i praktyki), w: Polska w Unii Europejskiej a stosunki wyznaniowe, red. Cz. Janik, Toruń 2005.
Walencik D., Konsensualna regulacja stosunków między państwem a związkami wyznaniowymi w Rzeczypospolitej Polskiej, w: Kościół a polityka, red. M. Worbs, Opole 2011.
Zieliński T.J., Merytoryczne i legislacyjne uwagi do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 1992 r. dotyczącego nauczania religii i etyki, Studia z Teorii Wychowania 2023, t. 14, nr 4.
The John Paul II Catholic University of Lublin https://orcid.org/0000-0002-2437-8513
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
The Author declares that the Work is original and does not infringe any personal or proprietary rights of third parties, and that She/He has unlimited rights to the Work which are the subject of the Agreement signed with the Publisher.
Author of the publication transfers to the Publisher the economic copyrights to the Work (article) submitted for publication, free of charge, without time and territorial restrictions in the following fields of use:
a) production, recording and reproduction of the copies of the Work by a specific technique, including printing, magnetic recording and digital technology;
b) marketing, lending or rental of the original or copies of the Work, and distribution in the form of open access, in accordance with the license Creative Commons Attribution 4.0 International (also known as CC BY), available at: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode.pl;
c) inclusing the Work in the composition of the collective work;
d) publishing on the website of the journal, public performance, exhibition, display, reproduction, broadcasting and rebroadcasting, and making the Work available to the public in such a way that everyone can have access to them in a place and at a time chosen by them;
e) uploading the Work in an electronic form to electronic platforms or other uploading of the Work in an electronic form to the Internet or other network.
The proprietary copyright to the Work is transferred to the Publisher free of charge upon signing the contract wit the Publisher.
