Obraz i rola anioła w literaturze popularnej początku XXI wieku. Spojrzenie teologiczno-krytyczne

Karolina Kleczko

Abstrakt

Niniejszy artykuł jest poświęcony tematyce anioła i demona, a przede wszystkim kwestii ukazywania obrazu i roli bytów duchowych w świetle literatury popularnej na początku XXI wieku. Podstawowym problemem w tego typu opowieściach jest zmieszanie natury oraz roli aniołów i demonów, dobra i zła, Boga i człowieka. Istoty duchowe, ukazane na kartach literatury popularnej, balansują zazwyczaj pomiędzy uczłowieczaniem ich obrazu a utożsamianiem ich z samym Bogiem. Antropomorfizacja istot anielskich i demonicznych miała na celu przede wszystkim wprowadzenie ich w świat czysto ludzki, w którym mogłyby egzystować z człowiekiem, a niekiedy nawet jako człowiek. Deifikacja tych duchów miała natomiast zdystansować ich egzystencję od ludzkiego wymiaru życia, ukazując w ten sposób bezsprzeczną wyższość anioła (a nawet niekiedy demona) nad człowiekiem. Rodzaj istnienia aniołów i demonów został poddany modyfikacjom przede wszystkim w sferze duchowego wymiar ich natury, która w książkach popularnych zakładała zazwyczaj pewnego rodzaju aspekt cielesny. Także płaszczyzna życia wiecznego była poddawana relatywizacji, stanowiąc częściej dłuższy rodzaj egzystencji aniżeli nieśmiertelność w ścisłym znaczeniu. Jednym z najbardziej intrygujących zagadnień było oderwanie bytów anielskich od ich misji, w której winny się spełniać. Modyfikacja ich roli do zwyczajnej egzystencji i możliwości wykorzystywania w świecie własnych nadzwyczajnych „mocy” doprowadza wręcz do wizji utracenia sensu istnienia bytów, które w zamyśle miały być pomocnikami Boga.