Changes in the Religiosity of Secondary School Youth in Poland. A Sociological Analysis

Tomasz Adamczyk

Katolicki Uniwersytet Lubelski , Polska
https://orcid.org/0000-0002-8288-5783


Abstrakt

Wyniki badań socjologicznych dotyczących przemian religijności wskazują na głębsze zmiany, jakie dokonują się w tej sferze w ostatnich latach. Warto więc zwrócić uwagę na przemiany religijne młodzieży, gdyż mogą być one traktowane jako swoistego rodzaju barometr zapowiadający przyszłe trendy rozwojowe. W artykule została ukazana religijność młodzieży maturalnej w Puławach. Materiał empiryczny wykorzystany do analiz socjologicznych został zebrany podczas badań ankietowych przeprowadzonych w latach 1994, 2009, 2016 oraz 2021, w tych samych puławskich szkołach ponadpodstawowych, za pomocą tego samego kwestionariusza ankiety pt. „Maturzyści a wartości moralne”. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie badawcze, jakie zmiany dokonały się na przestrzeni blisko 30 lat w religijności ankietowanej młodzieży, jaki przybierają one kierunek, a także jakie jest tempo tych przemian. Do nakreślenia religijności młodzieży maturalnej zostały wybrane następujące wskaźniki: autodeklaracje wyznaniowe i religijne, praktyki religijne, zaangażowanie religijne.

Słowa kluczowe:

religijność, autodeklaracja wyznaniowa i religijna, praktyki religijne, zaangażowanie religijne, młodzież

Adamczyk T., Autentyczność i duchowość – księża w opinii polskiej młodzieży. Analiza socjologiczna, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2020.

Adamczyk T., Praktyki religijne, aspekt społeczny, in: Encyklopedia katolicka, ed. E. Gigilewicz, vol. XVI, Towarzystwo Naukowe KUL, Lublin 2012, col. 248–250.

Boguszewski R., Religijność młodzieży, in: Młodzież 2021, Opinie i Diagnozy nr 49, eds. M. Grabowska, M. Gwiazda, CBOS, Warszawa 2022, pp. 134–148.

Borowik I., O zróżnicowaniu katolików w Polsce, „Chrześcijaństwo–Świat–Polityka” 2008, no. 2, pp. 23–27.

Gabriel K., Jenseits von Säkularisietung und Wiederkehr der Götter, „Aus Politik und Zeitgeschichte” 2008, no. 52, pp. 9–15.

Głowacki A., Religijność młodzieży i uczestnictwo w lekcjach religii w szkołach, in: Młodzież 2018, eds. M. Grabowska, M. Gwiazda, CBOS, Warszawa 2019, pp. 147–163.

Grabowska M., Religijność młodych na tle ogółu społeczeństwa, „Komunikat z badań CBOS” 2021, no. 144.

Koseła K., Religijność młodych Niemców i Polaków, in: Młodzi Polacy i młodzi Niemcy w nowej Europie, eds. K. Koseła, B. Jonda, Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN, Warszawa 2005, pp. 123–153.

Mariański J., Kondycja religijna i moralna młodzieży szkół średnich w latach 1988–1998–2005–2017 (raport z ogólnopolskich badań socjologicznych), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2018.

Mariański J., Maturzyści puławscy w latach 1994–2016. Szkic do portretu młodych Polaków, Warszawskie Wydawnictwo Socjologiczne, Warszawa 2019.

Mariański J., Modernizacja społeczna a religijność – zmienne relacje, „Przegląd Religioznawczy” 2019, no. 1, pp. 19–43.

Mariański J., Praktyki religijne w Polsce, w procesie przemian. Studium socjologiczne, Sandomierz 2014.

Mariański J., Przemiany moralności polskich maturzystów w latach 1994–2009. Studium socjologiczne, Wydawnictwo KUL, Lublin 2011. (Crossref)

Mariański J., Wartości moralne w świadomości maturzystów puławskich. Raport z badań socjologicznych zrealizowanych w latach 1994–2021, Wyższa Szkoła Nauk Społecznych z siedzibą w Lublinie, Lublin 2022.

Mielicka-Pawłowska H., Duchowość ponowoczesna. Studium z zakresu socjologii jakościowej, Zakład Wydawniczy NOMOS, Kraków 2017.

Młodzież 2021. Opinie i Diagnozy nr 49, eds. M. Grabowska, M. Gwiazda, CBOS, Warszawa 2022.

Piwowarski W., Postawy wobec wiary, in: Postawy społeczno-religijne mieszkańców archidiecezji katowickiej, eds. W. Zdaniewicz, T. Zembrzuski, Katowice 1999, pp. 13–22.

Szawiel T., Religijna Polska, religijna Europa, „Więź” 2008, nr 9, s. 26–37.

Szymczak W., Adamczyk T., Młodzież w kontekstach współczesnych. Rodzina. Czas. Szkoła. Kościół i katecheza, Wydawnictwo KUL, Lublin 2022.

Szymczak W., Mąkosa P., Adamczyk T., Attitudes of Polish Young Adults towards the Roman Catholic Church: A Sociological and Pastoral Analysis of Empirical Research among Young Adults and Teachers, “Religions” 2022, no. 13, vol. 612, pp. 1–17. DOI:10.3390/rel13070612 (accessed: 23.05.2022). (Crossref)

Świątkiewicz W., Między sekularyzacją i deprywatyzacją. Socjologiczne refleksje wokół polskiej religijności w kontekście europejskim, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2010.

The Age Gap in Religion Around the World, www: https://www.pewforum.org/2018/06/13/the-age-gap-in-religion-around-the-world/ (accessed: 10.04.2023).

Zaręba S.H., Mariański J., Religia jako wartość w czasie pandemii. Analizy socjologiczne, “Journal of Modern Science” 2021, vol. 1, pp. 13–40. DOI: 10.13166/JMS/136018. (Crossref)

Zaręba S.H., Praktyki religijne jako jeden z głównych wymiarów polskiej religijności, „Uniwersyteckie Czasopismo Socjologiczne” 2008, no. 2, pp. 4–19.


Opublikowane
10.10.2023


Adamczyk, T. (2023). Changes in the Religiosity of Secondary School Youth in Poland. A Sociological Analysis. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 66(3), 5–25. https://doi.org/10.31743/znkul.16223

Tomasz Adamczyk  tomaszadamczyk@kul.pl
Katolicki Uniwersytet Lubelski https://orcid.org/0000-0002-8288-5783



Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.
Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL” traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0).