Ustanawianie konstytucji (tryby uchwalania, oktrojowanie i formy)

Stanisław Sagan

Uniwersytet Rzeszowski , Polska
https://orcid.org/0000-0003-3735-311X


Abstrakt

Ustanawianie konstytucji zasługuje na wnikliwą analizę prawniczą. Polega na zastosowaniu określonej procedury, która prowadzi do uchwalenia bądź oktrojowania (nadania) ustawy zasadniczej lub innego aktu ustrojowego. Konstytucje tożsamości narodu i jego wartości. Współcześnie kreacja tych najważniejszych aktów ustrojowych odbywa się zarówno poprzez ich uchwalanie w parlamentach i konstytuantach, jak i coraz powszechniej wykorzystywana jest instytucja referendum. Nadal stosowane jest oktrojowanie konstytucji. Większość współczesnych konstytucji ustanawiana jest w formie jednego aktu prawnego, jednakże zdarzają się przypadki konstytucji, na które składa się kilka aktów ustrojowych. Nie zawsze są to akty zawierające normy o najwyższej mocy prawnej.

Słowa kluczowe:

konstytucja, konstytuanta, przedstawicielstwo narodowe, referendum

Ajnenkiel A., Polskie konstytucje, Warszawa 1982.

Akty konstytucyjne Królestwa Arabii Saudyjskiej, tłum. z j. arabskiego i wstęp G.Ł. Małachowski, Warszawa 2019.

Banaszak B., Prawo konstytucyjne. Zbiór przepisów, Warszawa 1999.

Baszkiewicz J., Francja nowożytna. Szkice z historii wieków XVII-XX, Poznań 2002.

Cichoń P., O rządach prawa w Wolnym Mieście Krakowie (uwag kilka), Krakowskie Studia z Historii Państwa i Prawa 2012, t. 5, z. 3.

Complak K., Parlament we współczesnej Ameryce Łacińskiej, Wrocław 1994.

Czapliński W., Galos A., Korta W., Historia Niemiec, Wrocław-Warszawa-Kraków 1990.

David R., Ústava České Republiky Listina Základnych Práv a Svobod, Úplne zneni dopelnĕné poznámki, Úvodem do problematyki a výběrem ze soudích případů, Olomouc 2005.

Działocha K., Geneza Konstytucji PRL, w: Konstytucja PRL po trzydziestu latach obowiązywania, Wrocław 1983.

Grodziski S., Porównawcza historia ustrojów państwowych, Kraków 1998.

Grygieńć J., O dialekcie dwóch koncepcji władzy w pismach Jana Jakuba Rousseau, w: Władca, władza. Literackie doświadczenia Europejczyków od antyku po wiek XIX, red. M. Szymor-Rólczak, współudz. M. Poradecki, Łódź 2011.

Grzybowski M., Dania. Zarys systemu ustrojowego, Kraków 2017.

Komarnicki W., Ustrój państwowy Polski współczesnej. Geneza i system, Wilno 1937 (reprint dzieła Kraków 2006).

Konstytucja Austrii, tłum. i wstęp P. Czarny, B. Naleźiński, Warszawa 2004.

Konstytucja Federacyjnej Republiki Brazylii, tłum. A. Wojtyczek-Bonnand, wstęp K. Wojtyczek, Warszawa 2004.

Konstytucja Królestwa Danii, tłum. i wstęp M. Grzybowski, Warszawa 2002.

Konstytucja Królestwa Szwecji, wyd. 2 zm. i uaktual., tłum. K. Dębiński, M. Grzybowski, wstęp M. Grzybowski, Warszawa 2000.

Konstytucja Republiki Czeskiej z 16 grudnia 1992 r., tłum. i wstęp M. Kruk Warszawa 1994.

Kość A., Filozoficzne podstawy prawa japońskiego w perspektywie historycznej, Lublin 2001.

Krasnowolski A., Referendum jako instytucja demokracji bezpośredniej w państwach europejskich, opracowania Biura Analiz i Dokumentacji Kancelarii Sejmu, Warszawa 2016.

Kubitsky J., Słownik szwedzko-polski, Toruń 2001.

Małachowski G., System konstytucyjny Arabii Saudyjskiej, Warszawa 2011.

Małajny R.M. (red.), Polskie prawo konstytucyjne na tle porównawczym, Warszawa 2013.

Morabito M., Bourmaud D., Historia konstytucyjna i polityczna Francji (1789–1958), tłum. A. Jamróz, Białystok 1996.

Słupik D., Ustawy zasadnicze Wenezueli, Boliwii i Ekwadoru jako element rewolucji boliwariańskiej w Ameryce Łacińskiej, Studia Policae Universitatis Silesiensis 2017, t. 19.

Uziębło P., Demokracja partycypacyjna. Wprowadzenie, Gdańsk 2009.

Wereszycki H., Historia Austrii, wyd. 2, Wrocław 1986.

Zieliński E., Współczesna Rosja. Studium polityczno-ustrojowe, Warszawa 1995.

Zieliński E., Bokszczanin I., Zieliński J., Referendum w państwach Europy, Warszawa 2003.

Zwierzchowski K., Referendum z mocy prawa w procesie uchwalania i zmian konstytucji stanowych w USA, w: Konstytucjonalizm w państwach anglosaskich, red. A. Zięba, Kraków 2013.

Фэдоров К.Г., История государства и права зарубежных стран, Ленинград 1977.

Basmah al-Kiyumi, The Omani Constitution: A critical analysis, 2011, www.escholar.manchester.ac.uk/api/datastream?publicationPid=uk-ac-man-scw:164244&datastreamId=FULL-TEXT.PDF.

Konstytucja Brunei, www.wipo.int/wipolex/en/text.jsp?file_id=198527.

Konstytucja Kataru, www.wipo.int/edocs/lexdocs/laws/en/qa/qa009en.pdf.

Konstytucja Kuwejtu, www.servat.unibe.ch/icl/Ku00000.html.

Konstytucja Omanu, www.servat.unibe.ch/icl/mu00000.html.

Pobierz

Opublikowane
2020-12-30


Sagan, S. (2020). Ustanawianie konstytucji (tryby uchwalania, oktrojowanie i formy). Studia Prawnicze KUL, (2), 255–274. https://doi.org/10.31743/sp.5346

Stanisław Sagan 
Uniwersytet Rzeszowski https://orcid.org/0000-0003-3735-311X



Licencja

Autor oświadcza, że utwór jest dziełem oryginalnym i nie narusza jakichkolwiek praw osobistych lub majątkowych osób trzecich, oraz że jego prawa autorskie do utworu nie są ograniczone w zakresie objętym niniejszą umową.

Autor przenosi na Wydawcę autorskie prawa majątkowe do utworu na wszelkich znanych polach eksploatacji, w szczególności prawo do:

  • wydania i rozpowszechniania utworu w czasopiśmie;
  • utrwalenia na maszynowych nośnikach informacji;
  • wprowadzenia do pamięci komputera;
  • rozpowszechniania utworu w sieciach komputerowych (w formie e-booka, PDF)
    - w całości, jak również w opracowaniach, skrótach i streszczeniach.

Przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu następuje nieodpłatnie, z chwilą przyjęcia utworu.

Otwarty i bezpłatny dostęp do artykułów - open access