Kultura, wychowanie i prawda. Perspektywy pomocy oferowanej dzisiejszej młodzieży


Abstrakt

Artykuł niniejszy podejmuje refleksję nad trzema podstawowymi pojęciami, a tym samym kryjącymi się rzeczywistościami antropologicznymi, które opisują życie ludzkie oraz konstytuują jego fundament, na którym może się ono autentycznie rozwijać. Triada kultura – wychowanie – prawda opisuje podstawowe ludzkie doświadczenia formacyjne, a tym samym wskazuje najbardziej właściwy kierunek ich twórczego rozwoju w służbie człowieka. Trzeba na tę triadę zwrócić uwagę przede wszystkim z tego powodu, że we współczesnym wychowaniu i działalności formacyjnej uległa ona nie tylko osłabieniu, ale pod wpływem idei postmodernistycznych zostaje rozbita, a tym samym prowadzi do wyzwolenia nawet samobójczych tendencji u dzisiejszej młodzieży. W wielu przypadkach unika się mówienia o kulturze i prawdzie w kontekście wychowania młodych ludzi. Wprawdzie podjęta refleksja ma bardziej filozoficzny charakter, to jednak trzeba na jej problematykę zwrócić uwagę także w teologii, która przecież zwraca się do człowieka, na którego dzisiejsze ideologie mają bardzo znaczący wpływ. W świetle nauczania papieża Benedykta XVI także w teologii musimy zdać sobie sprawę, że „pilne zadanie wychowania” młodego pokolenia jest ważnym zadaniem teologów, a więc powinno się odzwierciedlić także w uprawianej teologii.


Słowa kluczowe

kultura; wychowanie; paideia; słowo; wcielenie

Agazzi E., Paidéia, verità, educazione, Roma 1999.
Angelis B. De, Natura, persona, libertà. L’antropologia di Massimo il Confessore, Roma 2002.
Apel K.-O., Die Nachmetaphysische Philosophie, Köln 1991.
Dal Toso P., Papa Benedetto XVI e il compito urgente dell’educazione, Città del Vaticano 2011.
Daniélou J., La cultura tradita dagli intellettuali, Torino 2012.
Elders L.J., Éducation et instruction selon saint Thomas d’Aquin. Aspects philosophiques et théologiques, Paris 2012.
Freeman L., Jesus: The Teacher Within, 2000.
Gilson E., Mądrość i czas, in: Człowiek w kulturze, vol. 6–7, Lublin 1995, pp. 403–416.
Habermas J., Die Nachmetaphysische Denken, Frankfurt a. M. 1988.
Ingarden R., Książeczka o człowieku, Kraków 1987.
Jäger W., Paideia: The ideals of Greek Culture, trans. by G. Highet, Oxford University Press 1939–1944.
Królikowski J., Zrehabilitować cnotę. Poszukiwania teologicznomoralne, Tarnów 2004.
Królikowski J., Prymat wychowania w trosce o człowieka i jego bezpieczeństwo. Doświadczenie chrześcijańskie, in: Bezpieczeństwo w warunkach zmian społecznych, cywilizacyjnych i kulturowych, ed. S. Bębas, P. Kowalski, Piotrków Trybunalski 2014, pp. 229–253.
MacIntyre A., After Virtue. A study in Moral Theory, University of Notre Dame Press 1981.
Margerie B. de, Mélanges anthropologiques à la lumière de saint Thomas d’Aquin, Paris 1990.
Michalski K., Między heroizmem a bestialstwem, Kraków 1949.
Pieper J., Tradition als Herausforderung, München 1963.
Richard of Saint Victor, De gradibus charitatis, PL 196.
Spaemann R., Kroki poza siebie. Przemówienia i eseje I, trans. J. Merecki, Warszawa 2012.
Tischner J., Myślenie według wartości, Kraków 1981.
Woroniecki J., Wychowanie człowieka. Pisma wybrane, Kraków 1961.
Wychowanie w prawdzie o człowieku, ed. M. Kaczor, D. Świadkiewicz, Zielona Góra 2008.

Opublikowane : 2020-02-27



Janusz Królikowski