Wartość czasu pracy w podmiotach leczniczych. Dylematy, uregulowania, społeczno-moralne implikacje


Abstrakt

Czas jest zarówno wartością samą w sobie, jak i wartością użyteczną. Podmioty lecznicze korzystają z tej wartości w wieloraki sposób. Czas pracy personelu medycznego, pełnione dyżury oraz czas wypoczynku regulowane są formalnymi przepisami prawa. Wartość czasu pracy uzależniona jest od rodzaju jej wykonywania, podmiotu który ją wykonuje oraz od uwarunkowań oraz kontekstu kulturowo-społecznego. Istotnym elementem określającym wartość czasu pracy jest ostatecznie odniesienie do człowieka jako podmiotu i priorytetu wszelkich działań społecznych. Dotyczy to zarówno szeroko rozumianego dobra lekarzy, jak i pacjentów. Jest to perspektywa etyczna i aksjologiczna, której nie powinno się pomijać w funkcjonowaniu i zarządzaniu podmiotami leczniczymi.


Słowa kluczowe

Czas; czas pracy; podmiot leczniczy; lekarz; dyżur medyczny; wartości

Archer M.S., Człowieczeństwo. Problem sprawstwa, tłum. A. Dziuban, Kraków 2013.
Benedykt XVI, Encyklika «Caritas in veritate». O integralnym rozwoju ludzkim w miłości i prawdzie, Kraków 2009.
Bogunia-Borowska M., Życie w dobrym społeczeństwie. Wartości jako fundament dobrego społeczeństwa, w: Fundamenty dobrego społeczeństwa. Wartości, red. M. Bogunia-Borowska, Kraków 2015, s. 13–45.
Carnaglia-Ferraris P., La salute non ha prezzo, w: Il pregiudizio universale. Un catalogo d’autore di pregiudizi e luoghi comuni, red. G. Antonelli i inni, Bari-Roma 2016, s. 318–321.
Congregazione per Dottrina della Fede. Dicastero per il Servizio dello Sviluppo Integrale, Oeconomicae et pecuniariae questiones. Considerazioni per un’discernimento etico circa alcuni aspetti dell’attuale sistema economico-finanziaria, Città del Vaticano 2018.
De Masi D., Mappa mundi. Modelli di vita per una società senza orientamento, Milno 2015. Donati P., Sociologia della riflessività. Come si entra nel dopo-moderno, Bologna 2011. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2003/88/WE z dnia 04 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów czasu pracy, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ TXT/?uri=CELEX:32003L0088 [dostęp: 23.09.2019].
Dyrektywa Rady 93/104/WE z dnia 23 listopada 1993 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy, https://eur-lex.europa.eu/legal content/pl/TXT/?uri=CELEX%3A31993L0104 [dostęp: 23.09.2019].
Etzioni A., Aktywne społeczeństwo. Teoria procesów społecznych, tłum. S. Burdziej, Kraków 2012.
Ferrarotti F., Scienza e coscienza. Verità personali e pratiche pubbliche, Bologna 2014. Foucault M., Nadzorować i karać. Narodziny więzienia, tłum. T. Komendant, Warszawa 2009.
Franciszek, Adhortacja apostolska «Evangelii gaudium». O Głoszeniu Ewangelii w dzisiejszym świecie, Kraków 2013.
Giddens A., Życie w społeczeństwie posttradycyjnym, w: U. Beck, A. Giddens, S. Lash, Modernizacja refleksyjna. Polityka, tradycja i estetyka w porządku społecznym nowoczesności, tłum. J. Konieczny, Warszawa 2009, s. 79–144.
Halpern D., Zdrowie i dobre samopoczucie, tłum. M. Lubaś, w: Socjologia codzienności, red. P. Sztompka, M. Bogunia-Borowska, Kraków 2008, s. 678–720.
Kubot Z., Harmonogramy pracy lekarzy (regulacje prawne, przykłady, spory), Wrocław 2014.
Mariański J., Godność ludzka jako wartość społeczno-moralna: mit czy rzeczywistość? Studium interdyscyplinarne, Toruń 2016.
Mariański J., Godność ludzka w kontekście społecznym. Szkice ze społecznego nauczania Kościoła katolickiego, Lublin 2017.
Milian L., Socjologia czasu wolnego. Wiedza o czynnościach swobodnie wybieranych, Gdańsk 2010.
Molęda S., Prawo dla lekarzy i zakładów opieki zdrowotnej, Warszawa 2008.
Pięta J., Pedagogika czasu wolnego, Wydanie II, Warszawa 2008.
Raciborski Ł., Stan zdrowia, w: Współczesne społeczeństwo polskie, red. A. Giza, M. Sikorska, Warszawa 2012, s. 103–138.
Rozporządzenie z dnia 02 stycznia 2013 roku, „Dziennik Ustaw” z 2013 roku, poz. 26. Rozporządzenie z dnia 26 września 2012 roku, „Dziennik Ustaw” z 2012 roku, poz. 95. Rycak M.B., Czas pełnienia dyżuru medycznego wlicza się do czasu pracy, „Dziennik Gazeta Prawna” 2009, nr 132, s. 1–2.
Skrzypek M., Ewolucja relacji lekarz-pacjent w kontekście upodmiotowienia laików w opiece zdrowotnej, w: Zaufanie społeczne. Teoria – idee – praktyka, red. J. Szymczyk, Warszawa 2016, s. 349–369.
Słońska Z., Zdrowie, w: Encyklopedia Socjologii, red. W. Kwaśniewicz i inni, t. 4, S–Ż, Warszawa 2002, s. 354–359.
Szlendak T., Co się dzieje z czasem wolnym? Od codziennego znoju i odpoczynku do codzienności, w której czas eksplodował, w: Barwy codzienności. Analiza socjologiczna, red. M. Bogunia-Borowska, Warszawa 2009, s. 201–214.
Sztompka P., Socjologiczne pojęcie wartości. Wykład z okazji nadania doktoratu honoris causa przez Akademię Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, w: Doktor honoris causa Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Piotr Sztompka, Warszawa 2017.
Ustawa o działalności leczniczej z dnia 15 kwietnia 2011 r., „Dziennik Ustaw” z 2011 roku, poz. 654. Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej, „Dziennik Ustaw” z 2018 roku poz. 160.
Vaia F., Introduzione, w: F. Vaia, B. Morsello, C. Cilona, M.A. Citarella, Giovani e salute. Un’indagine in tema di prevenzione, stili do vita e rapporto con il servizio sanitario nei giovani dell’area metropolitana di Roma, Roma 2019, s. 7–9.
Ziółkowski M., Wartości, w: Encyklopedia Socjologii, t. 4, S–Ż, red. W. Kwaśniewicz i inni, Warszawa 2002, s. 289–297.
Znaniecki F., Ludzie teraźniejszości a cywilizacja przyszłości, Warszawa 2001.
Pobierz

Opublikowane : 2020-06-17


Prüfer, P., & Piszczygłowa, B. (2020). Wartość czasu pracy w podmiotach leczniczych. Dylematy, uregulowania, społeczno-moralne implikacje. Zeszyty Naukowe KUL, 62(4), 117-131. https://doi.org/10.31743/zn.2019.62.4.06

Paweł Prüfer  paweljazz@o2.pl
Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim  Polska
https://orcid.org/0000-0003-3647-8068
Bernadeta Piszczygłowa 
https://orcid.org/0000-0002-5865-5363




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.
Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL” traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0).