Augustianie-Eremici w Dzierżoniowie do czasów reformacji


Abstrakt

W niniejszym artykule prezentowane są dzieje klasztoru pw. św. Marka należącego do zakonu augustianów-eremitów. Omówione są dzieje fundacji, donacji rycerskich i szlacheckich, kwestie budowy kompleksu majątkowego we wsiach Podgórzno i Piława Dolna. Przedstawiono również sylwetki zakonników związanych z miejscowym klasztorem. Klasztor został zlikwidowany w 1525 roku na skutek postępującej Reformacji, jednak majątek klasztorny został przez samych zakonników rozprzedany, stąd też w późniejszym okresie stracili szanse na jego restytucję w Dzierżoniowie i w okolicach.


Słowa kluczowe

augustianie-eremici; Dzierżoniów; Śląsk; reformacja; klasztory

Adamska D., Fundacje dewocyjne rycerstwa księstwa świdnicko-jaworskiego w średniowieczu, Wrocław-Poznań 2005.
Cetwiński M., Początki Dzierżoniowa (Rychbachu), „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 46 (1991) z. 3, s. 285-300.
Cetwiński M., Pradzieje i średniowiecze, w: Dzierżoniów. Zarys monografii miasta, red. S. Dąbrowski, Wrocław-Dzierzoniów 1998, s. 37-78.
Cetwiński M., Reichenbach-Dzierżoniów. Pradzieje i średniowiecze śląskiego miasta, „Prace Naukowe WSP w Częstochowie. Zeszyty Historyczne” 3 (1996) s. 21-66.
Chabros E., Zakony średniowiecznego Dzierżoniowa, Dzierżoniów 2003.
Eysymontt R., Kod genetyczny miasta. Średniowieczne miasta lokacyjne na tle urbanistyki europejskiej, Wrocław 2009.
Fros H., Augustyn Novellus, w: Encyklopedia katolicka, t. 1, red. F. Gryglewicz, Lublin 1973, kol. 1115-1116;
Gutiérez D., Geschichte des Augustinerordens, Bd. 1, t. 1, Die Augustiner im Mittelalter 1256-1356, Würzburg 1985.
Kaczmarek K., Konwent dominikanów w Brzegu w XIV-XV wieku, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 109 (2018) s. 243-267.
Klemenski M.A., Augustianie-eremici w Grodkowie (ok. 1294–ok. 1524), „Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego” 36 (2016) z. 1, s. 217-226.
Klemenski M.A., Dzieje klasztoru augustianów-eremitów pod wezwaniem św. Krzyża w Chojnowie (1299-1535), „Perspectiva. Legnickie Studia Teologiczno-Historyczne” 16 (2017) z. 1 (30), s. 74-84.
Kubicki R., Uwagi na temat roli zakonów mendykanckich w duszpasterstwie na terenach wiejskich państwa zakonu krzyżackiego w Prusach, „Studia Historica Gedanensia” 7 (2016) s. 17-37.
Kunzelmann A., Geschichte der Deutschen Augustiner-Eremiten, t 1: Das dreizehnte Jahrhundert, Würzburg 1969 (Cassiciacum, Bd. 26).
Pisarski G., Czasy nowożytne (1500-1815), w: Dzierżoniów. Zarys monografii miasta, red. S. Dąbrowski, Wrocław-Dzierżoniów 1998, s. 81-127.
Słownik wsi śląskich w średniowieczu, t. 1: Powiat lubiński, red. D. Nowakowski, Wrocław 2014.
Starnawska M., Duszpasterstwo parafialne joannitów w miastach Śląska i Wielkopolski w późnym średniowieczu, w: Klasztor w kulturze średniowiecznej Polski. Materiały z ogólnopolskiej konferencji zorganizowanej w Dąbrowie Niemodlińskiej w dniach 4-6 XI 1993 przez Instytut Historii WSP w Opolu i Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego, red. A. Pobóg-Lenartowicz, M. Derwich, Opole 1995, s. 115-126.
Swastek J., Dzierżoniów, w: Encyklopedia katolicka, t. 4, red. F. Gryglewicz, Lublin 1983, kol. 599.
Tüchle H., Zur Geschichte der bayerischen Provinz der Augustinereremiten im Jahrhundert vor der Reformation, w: Scientia Augustiana. Studien über Augustinus, den Augustinismus und den Augustinerorden. Festschrift P. Dr. theol. Dr. phil. Adolar Zumkeller OSA zum 60. Geb., hrsg. C.P. Mayer, W. Eckermann, Würzburg 1975, s. 630-640;
Uth G., Szkic historyczno-biograficzny Zakonu Augustjańskiego w Polsce, Kraków 1930.
Wąs G., Zakony mendykanckie na Śląsku w średniowieczu, „Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka” 54 (1998) z. 3-4, s. 415-434.
Wiszewski P., Zakony z terenów dawnego księstwa świdnicko-jaworskiego: życie zakonne od XIII do pierwszej ćwierci XVI w., Świdnica-Jawor 2001.
Zumkeller A., Manuskripte von Werken der Autoren des Augustiner-Eremitenordens in mitteleuropäischen Bibliotheken, Würzburg 1966, s. 269.
Pobierz

Opublikowane : 2019-06-23


Klemenski, M. (2019). Augustianie-Eremici w Dzierżoniowie do czasów reformacji. Archiwa, Biblioteki I Muzea Kościelne, 111, 115-127. https://doi.org/10.31743/abmk.6282

Marcin Klemenski 
Instytut Historii, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie  Polska
https://orcid.org/0000-0001-8529-4762