Between Sensual Corporeality and Pure Spirituality: The Spectrum of Female Roles, as seen in Wacław Berent’s Ozimina
Abstract
The essay is dedicated to the portrayal of women in Wacław Berent’s novel Ozimina [“Winter Crop”]. Berent uses the strategy of polyphonic narrative, which involves subjectivization of the setting and confrontation of various viewpoints. The writer perceives women mainly through the prism of their biological conditions. The portraits of his female characters depict them as lustful bodies, unaware of the deeper essence of human existence. However, in the novel, the sensual female corporeality, which refers to the cultural stereotype of the women as a primordial dark creature, is confronted with the spiritual sphere. From the perspective of prehistoric religions (such as the pagan cult of the mother goddess), Berent’s female characters can be seen as symbols of the eternal mystery of life, identical with the source of fertility and creativity.
Keywords:
Wacław Berent, Ozimina [“Winter Crops”], female corporeality, literature of the Young Poland movementReferences
de Beauvoir, Simone. Druga płeć. Translated by Gabriela Mycielska and Maria Leśniewska. Vol. 1. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1972.
Berent, Wacław. “Niezgłębione tajemnice pewnej bajki.” Przegląd Warszawski 5, no. 1 (41) (1925): 129–42.
———. Ozimina. Edited by Michał Głowiński. Introduction by Włodzimierz Bolecki. Warszawa: Wydawnictwa Alfa, 1988.
———. Próchno. Edited by Jerzy Paszek. Wrocław, Warszawa, Kraków and Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1979.
———. Źródła i ujścia nietzscheanizmu. Warszawa: Nakł. J. Mortkowicza, 1906. Brzozowski, Stanisław. Kultura i życie: Zagadnienia sztuki i twórczości. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1973.
Choromański, Leon. “Z powodu ‘Oziminy’ Wacława Berenta.” Przegląd Krytyki Artystycznej i Literackiej 3, no. 41 (1911): 10–12.
Freud, Zygmunt. Poza zasadą przyjemności. Translated by Jerzy Prokopiuk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994.
Grzymała-Siedlecki. Adam. “Salon br. Niemana.” Tygodnik Ilustrowany 53, no. 35 (1912): 723–4.
———. “Na marginesach ‘Oziminy.’” In Grzymała-Siedlecki, Ludzie i dzieła. Edited by Alicja Okońska. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1967.
Jamroszówna, Barbara. “Technika postaci u Berenta.” Ruch Literacki 11, no. 4 (1936): 112–7.
Janion, Maria. Kobiety i duch inności. Warszawa: Wydawnictwo Sic!, 1996.
Kaluta, Izabella. “‘Ona – sztuka’: Funkcje postaci kobiecych w ‘Próchnie’ Wacława Berenta.” Pamiętnik Literacki 85, no. 2 (1994): 36–61.
Kielak, Dorota. “Kobiecość i polskość: ‘Ozimina’ Wacława Berenta.” In Krytyka feministyczna: Siostra teorii i historii literatury. Edited by Grażyna Borkowska and Liliana Sikorska. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2000.
Lucretius Carus, Titus. De rerum natura. http://www.thelatinlibrary.com/lucretius.html.
Makowiecki, Andrzej Z. Wokół modernizmu. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1975.
Nietzsche, Fryderyk. Ecce homo: Jak się staje – kim się jest. Translated by Leopold Staff. Warszawa: Wydawnictwo Bis, 1989.
———. Tako rzecze Zaratustra: Książka dla wszystkich i dla nikogo. Translated by Wacław Berent. Poznań: Zysk i S-ka, 2000.
Prokop, Jan. “‘Ozimina’ a sprawa polska.” Pamiętnik Literacki 66, no. 1 (1975): 25–43.
Rusek, Iwona. Życia lampy niewygasłe: Studium o “Oziminie” Wacława Berenta. Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, 2017.
Stala, Marian. Pejzaż człowieka: Młodopolskie wyobrażenia o duszy, duchu i ciele. Kraków: Wydawnictwo Baran i Suszczyński, 1994.
Strug, Andrzej. Ludzie podziemni. Lwów: Polskie Towarzystwo Nakładowe, 1908.
Zalewska, Agata. “Kobieta w prozie Berenta.” In Wiek kobiet w literaturze. Edited by Jadwiga Zacharska and Marek Kochanowski. Białystok: Trans Humana, 2002.
