Austriacka teoria pieniądza i jej implikacje dla współczesnej polityki monetarnej
Abstrakt
Celem artykułu jest przedstawienie austriackiej teorii pieniądza w odniesieniu do wyzwań współczesnej polityki monetarnej, a także konfrontacja tej teorii z wybranymi szkołami makroekonomicznymi (keynesizm, monetaryzm). Praca ma charakter teoretyczno-analityczny. Według austriackiej szkoły ekonomii zmiany podaży nie są neutralne dla gospodarki, gdyż rozchodzą się nierównomiernie, modyfikują relacje cen i wpływają na decyzje o oszczędzaniu oraz inwestowaniu. Sztuczne obniżenie stopy procentowej przez bank centralny wysyła błędny sygnał, wydłuża strukturę produkcji i sprzyja błędnym inwestycjom, co w konsekwencji prowadzi do kryzysu. W celu łagodzenia tych problemów szkoła austriacka proponuje likwidację możliwości kreacji pieniądza kredytowego przez banki komercyjne, wprowadzenie konkurencji walutowej, odbudowę twardego standardu – najczęściej standardu złota – jako gwaranta stabilnej podaży pieniądza. Porównanie austriackiej teorii pieniądza z keynesizmem i monetaryzmem zwraca uwagę na takie problemy jak nieskuteczność stabilizacji średniego poziomu cen, brak uwzględniania heterogenicznej natury kapitału i długookresowego charakter produkcji.
Słowa kluczowe:
szkoła austriacka, pieniądz, austriacka teoria cyklu koniunkturalnego, bank centralny, polityka monetarnaBibliografia
Askari, H., Krichene, N. (2016). 100 percent reserve banking and the path to a single country gold standard. The Quarterly Journal of Austrian Economics, 19(1), s. 29–64. Pobrano z: https://mises.org/quarterly-journal-austrian-economics/100-percent-reserve-banking-and-path-single-country-gold-standard (03.09.2025).
Callahan, G. (2014). Ekonomia dla normalnych ludzi: Wprowadzenie do szkoły austriackiej (J. M. Fijor, tłum.). Warszawa: Fijorr Publishing.
Garrison, R. W. (1992). Is Milton Friedman a Keynesian? W: M. Skousen (red.), Dissent on Keynes: A critical appraisal of Keynesian economics (s. 131–148). New York–Westport–London: Praeger.
Garrison, R. W. (2001). Time and money: The macroeconomics of capital structure. London–New York: Routledge. (Crossref)
Hazlitt, H. (1959). The failure of the “New Economics”: An analysis of the Keynesian fallacies. Princeton, NJ: D. Van Nostrand.
Holcombe, R. G. (2014). Advanced introduction to the Austrian school of economics. Cheltenham-Northampton: Edward Elgar.
Hoppe, H.-H. (1992). The Misesian case against Keynes. W: M. Skousen (red.), Dissent on Keynes: A critical appraisal of Keynesian economics (s. 199–224). New York-Westport-London: Praeger.
Horwitz, S. (2000). Microfoundations and macroeconomics: An Austrian perspective. London-New York: Routledge. (Crossref)
Huerta de Soto, J. (2009). Pieniądz, kredyt bankowy i cykle koniunkturalne (G. Łuczkiewicz, tłum.). Warszawa: Fundacja Instytut Ludwiga von Misesa.
Huerta de Soto, J. (2010). Szkoła austriacka. Ład rynkowy, wolna wymiana i przedsiębiorczość. Warszawa: Fijorr Publishing.
Hülsmann, J. G. (2003). Optimal monetary policy. The Quarterly Journal of Austrian Economics, 6(4), s. 37–60. DOI: https://doi.org/10.1007/s12113-003-1003-5. (Crossref)
Hülsmann, J. G. (2008). Deflation and liberty. Auburn, AL: Ludwig von Mises Institute.
Kiedrowska, M., Marszałek, P. (2003). Polityka pieniężna i fiskalna w teoriach makroekonomicznych. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, 65(1), s. 71–90. Pobrano z: https://repozytorium.amu.edu.pl/server/api/core/bitstreams/8883f804-cade-4f4a-b927-2a927c63ea73/content (03.09.2025).
Menger, C. (2013). Zasady ekonomii (B. Pawiński, tłum.). Warszawa: Fijorr Publishing.
Mises, L. von. (1984). The historical setting of the Austrian School of Economics. Auburn: Ludwig von Mises Institute.
Mises, L. von. (2011). Ludzkie działanie: Traktat o ekonomii (W. Falkowski, tłum.). Warszawa: Instytut Ludwiga von Misesa.
Mises, L. von. (2012). Teoria pieniądza i kredytu (K. Śledziński, tłum.). Warszawa: Fijorr Publishing.
Murphy, R. P. (2021). Understanding money mechanics. Auburn: Ludwig von Mises Institute.
Rothbard, M. N. (2010). Wielki Kryzys w Ameryce (M. Zieliński & W. Falkowski, tłum.). Warszawa: Instytut Ludwiga von Misesa.
Rothbard, M. N. (2011). Ekonomia wolnego rynku. Tom 3. Warszawa: Fijorr Publishing.
Schulak, E. M., Unterköfler, H. (2011). The Austrian school of economics: A history of its ideas, ambassadors, and institutions (A. Oost-Zinner, tłum.). Auburn: Ludwig von Mises Institute.
Skousen, M. (red.). (1992). Dissent on Keynes: A critical appraisal of Keynesian economics. New York–Westport–London: Praeger.
Snowdon, B., Vane, H. R. (2005). Modern macroeconomics: Its origins, development and current state. Cheltenham–Northampton: Edward Elgar.
Thornton, M. (2018). The skyscraper curse: And how Austrian economists predicted every major economic crisis of the last century. Auburn: Ludwig von Mises Institute.
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
