Wpływ poziomu kosztów pracy na decyzje przedsiębiorców dotyczące ztrudnienia
Halina Rechul
Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu , Polskahttps://orcid.org/0000-0002-7191-8914
Abstrakt
Koszty pracy stanowią w wielu podmiotach gospodarczych najważniejszą pozycję w strukturze ponoszonych kosztów działalności. Dlatego niezwykle istotne jest określenie wszystkich elementów kształtujących koszty pracy. Celem artykułu jest wskazanie elementów kosztów pracy oraz przedstawienie poziomu kosztów pracy w Polsce na tle krajów unijnych. W artykule przedstawiono także wyniki badań, których celem była ocena wiedzy respondentów w zakresie głównych elementów kształtujących koszty pracy w organizacjach oraz poznanie planów dotyczących wielkości zatrudnienia w obliczu rosnących kosztów pracy. Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w opinii przedsiębiorców, najważniejszym elementem kosztów pracy pozostają wynagrodzenia wraz z pochodnymi. W Polsce wpływ przedsiębiorców na ten składnik kosztów pracy jest ograniczony poprzez ustawowe wprowadzenie wynagrodzenia minimalnego. Mimo wzrastającego w ostatnich latach poziomu wynagrodzeń, a co za tym idzie kosztów pracy, przedsiębiorcy w zdecydowanej większości deklarują utrzymanie zatrudnienia na dotychczasowym poziomie. Pomocą dla przedsiębiorców mogłyby być narzędzia racjonalizacji kosztów pracy, jednak z badań wynika, że brakuje wiedzy o możliwych rozwiązaniach oraz czasu i środków finansowych na ich poszukiwanie.
Słowa kluczowe:
koszty pracy, wynagrodzenia, koszty pozapłacowe, świadczeniaBibliografia
Legal acts
Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679; tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1773.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2016 r., Dz. U. z 2015 r. poz. 1385.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r., Dz. U. z 2016 r. poz. 1456.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2018 r., Dz. U. z 2017 r. poz. 1747.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2019 r., Dz. U. z 2018 r. poz. 1794.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2020 r., Dz. U. z 2019 r. poz. 1778.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 września 2020 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021 r., Dz. U. z 2020 r. poz. 1596.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2021 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2022 r., Dz. U. z 2021 r. poz. 1690.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2022 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 r., Dz. U. z 2022 r. poz. 1952.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 września 2023 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2024 r., Dz. U. z 2023 r. poz. 1893.
Other sources
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 13 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r., M.P. z 2018 r. poz. 187.
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r., M.P. z 2019 r. poz. 154.
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2020 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2019 r., M.P. z 2020 r. poz. 174.
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r., M.P. z 2021 r. poz. 137.
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2021 r., M.P. z 2022 r. poz. 175.1/2026 Przegląd Prawno-Ekonomiczny 87
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2022 r., M.P. z 2023 r. poz. 171.
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r., M.P. z 2024 r. poz. 110.
Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2025 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2024 r., M.P. z 2025 r. poz. 125.
Literature
Biernacki, M. (Ed.). (2024). System kadrowo-płacowy. Uwarunkowania podatkowe, księgowe i prawne. Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu.
Bloom, M., & Michel, J. G. (2002). The Relationship Among Organizational Context, Pay Dispersion and Managerial Turnover. Academy of Management Journal, 45(1), 33−42. doi: 10.2307/3069283
Borkowska, S. (2006). Wynagrodzenia efektywne: mit czy rzeczywistość. In: S. Borkowska (Ed.), Zarządzanie zasobami ludzkimi: teraźniejszość i przyszłość (pp. 120−139). Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Bukowski, M. (Ed.). (2005). Zatrudnienie w Polsce. Warszawa: Ministerstwo Gospodarki i Pracy, Departament Analiz i Prognoz Ekonomicznych.
Eurostat. (2025). Labour cost levels by NACE Rev. 2 activity. Retrieved from https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/lc_lci_lev/default/table?lang=en&category=labour.lc.lcan (19.01.2025).
Główny Urząd Statystyczny. (2021). Koszty pracy w 2020 r. Warszawa−Bydgoszcz: GUS. Retrieved from https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/koszty-pracy-w-2020-r-,8,6.html (15.02.2026).
Greene, R. (2010). Evaluating the Ongoing Effectiveness of Rewards Strategies and Programs. WorldatWork Journal, Second quarter, 59−66.
Jacewicz, A., & Małkowska, D. (2022). Kadry i płace 2022. Gdańsk: ODDK.
Jacukowicz, Z. (2002). Album wynagrodzeń w krajach Unii Europejskiej i w Polsce. Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Jarmołowicz, W., & Ziębakowski, Ł. (2018). Koszty pracy i ich uwarunkowania w Polsce i Unii Europejskiej – perspektywa porównawcza. Studia Prawno-Ekonomiczne, 107, 281−304. doi: 10.26485/SPE/2018/107/15
Jenkins Jr.,, G. D., Mitra, A., Gupta, N., & Shaw, J. D. (1998). Are Financial Incentives Related to Performance? A Meta-Analytic Review of Empirical Research. Journal of Applied Psychology, 83(5), 777−787. doi: 10.1037/0021-9010.83.5.777
Kapela, M. (2022). Koszty pracy a konkurencyjność polskiej gospodarki. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.
Kardaszewski, J. (1970). Ekonomika pracy stanowiska roboczego. Warszawa: Spółdzielnia Wydawniczo-Handlowa „Książka i Wiedza”.
Kolegowicz, K., Kulisa, B., & Nehring, A. (2004). Aspekty ekonomiczno-prawne kosztów pracy w Polsce. Kraków: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie.
Kotlorz, D. (Ed.). (2009). Deregulacja rynku pracy i koszty pracy jako determinanty wzrostu zatrudnienia. Katowice: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej.
Miśkiewicz, Z. (1976). Koszty pracy w rachunku ekonomicznym produkcji przemysłu maszynowego. Warszawa: Instytut Organizacji Przemysłu Maszynowego.
Scott, D., Morajda, D., & McMullen, T. (2006). Evaluating Pay Program Effectiveness. WorldatWork Journal, 15(2), 50−59.
Sudoł, S. (1967). Metody analizy kosztów pracy w przedsiębiorstwie przemysłowym. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Szczypa, P. (Ed.). (2019). Kalkulacja i rachunek kosztów. Od teorii do praktyki. Warszawa: Wydawnictwo CeDeWu.
Wiktor, J. W. (1991). Koszty pracy w przedsiębiorstwach. Warszawa: Instytut Pracy i Spraw Socjalnych.
Wojciuk, M., & Dziemianowicz, R. (2017). Ocena progresywności klina podatkowego w Polsce i wybranych krajach Unii Europejskiej. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 475, 390–404.
Woźniak-Jęchorek, B. (2016). Instytucjonalne uwarunkowania polskiego rynku pracy. Studium teoretyczno-empiryczne. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu.
Zieliński, M. (2018). Zmiany struktury kosztów pracy w Polsce w ujęciu sektorów własności. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, 509, 499−508.
Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu https://orcid.org/0000-0002-7191-8914
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
