Were Plotinus’ "Enneads" the Inspiration for St. John of the Cross’s Doctrine about the Path to Contemplation?

Stanisław Zarzycki

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Poland

Ks. Stanisław T. Zarzycki, pallotyn, doktor habilitowany nauk teologicznych, pracownik Instytutu Nauk Teologicznych Wydziału Teologii KUL. Autor kilku książek z zakresu teologii duchowości, m.in. Dietricha von Hildebranda filozoficzno-teologiczne podstawy duchowości serca (Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 1997), Rozwój życia duchowego i afektywność (Lublin: Wydawnictwo KUL 2008) i wielu artykułów dotyczących antropologii życia duchowego, rozwoju duchowego, medytacji, teologii modlitwy i kontemplacji, duchowości sakramentów św., mistyki, duchowości porównawczej.


https://orcid.org/0000-0002-1566-6695


Abstract

Taking into account the influence of Neoplatonism on Christianity in antiquity and in the Middle Ages, the author asks about the possible influence of Plotinus’ Ennead on the doctrine about the path to contemplation of St. John of the Cross. He first introduces the Plotinian vision of reality, according to which, from one principle, from the One in the process of emanation, beings emerged: mind; the individual soul and the soul of the world. Then it shows man and his return to the Absolute through asceticism, contemplation and Plotinian ecstasy. Analyzing the Enneads of Plotinus and their interpretation in the field of spiritual doctrine in famous commentators (A. Bord, J. Baruzi, M. de la Corte, B. Salmona, L. Bouyer), he compares the descriptions of selected moments of the spiritual path to contemplation and ecstasy in two spiritual masters and interprets them taking into account the doctrinal and spiritual differences between Neoplatonism and Christianity. By identifying the few similarities in the descriptions, especially concerning the way of purification, and taking into account the fundamental and more detailed differences, one inclines with Bord to accept the possible inspiration of Ennead Plotinus only in certain aspects of the description of the spiritual experience of the Carmelite mystic.

Keywords:

One, universe, man, return to the Absolute, purification, contemplation, ecstasy

de Andia, Y., Henosis. L’Union à Dieu chez Denys L’Aréopagite (Leiden – New York – Köln: Brill 1996).

Arnou, R., Il desiderio di Dio nella filosofia di Plotino (tł. C. Ghielmetti – A. Trotta) (Milano: Vita e Pensiero 1997).

von Balthasar, H.U., Modlitwa i kontemplacja (tł. Z. Włodkowa) (Kraków: Znak 1965).

von Balthasar, H.U., „Zur Ortsbestimmung christlicher Mystik”, W. Bierwaltes – H.U. von Balthasar – A.M. Haas, Grundfragen der Mystik (Einsiedeln: Johannes Verlag 1974) 37–71.

von Balthasar, H.U., Chwała. Estetyka teologiczna. II. Modele teologiczne. 2. Od Dantego do Pegy (tł. E. Marszał – J. Zakrzewski) (Kraków: WAM 2008).

von Balthasar, H.U., Chwała. Estetyka teologiczna. III/1. Metafizyka. 1. Starożytność (tł. L. Łysień) (Kraków: WAM 2010).

Baruzi, J., Saint Jean de la Croix et le problème de l’expérience mystique (Paris: Alcan 1931).

Beierwaltes, W., Platonizm w chrześcijaństwie (tł. P. Domański) (Kęty: Antyk 2003).

Bernard, C.A., „La doctrine mystique de Denys l’Aréopagite”, Gregorianum 68 (1987) 523–566.

Beutler, R. – Theiler, W., „Überblick über Plotins Philosophie und Lehrweise”, Plotins Schriften (Hamburg: Meiner 1971) VI, 101–178.

Bezançon, J.-N., „Le mal et l’existence temporelle chez Plotin et saint Augustin”, Recherches Augustiniennes et Patristiques 3 (1965) 133–160.

Bord, A., Plotin et Jean de la Croix (Paris: Beauchesne 1996).

Borriello, L., „Linie antropologiczne w systemie doktrynalnym św. Jana od Krzyża”, Mistyczne doświadczenie Boga (Kraków: Wydawnictwo Papieskiej Akademii Teologicznej 1993) 21–33.

Bouyer, L., Mysterion. Dal mistero alla mistica (Città del Vaticano: Libreria Editrice Vaticana 1998).

Bréhier, E., Histoire de la philosophie. I. Antiquité et Moyen Age (Paris: Quadrige/PUF 1981).

Cilento, V., „La mistica ellenica”, La mistica non cristiana (red. E. Ancilli) (Brescia: Morcelliana 1969) 187–304.

de Corte, M., „L’expérience mystique chez Plotin et Saint-Jean de la Croix”, Études Carmélitaines 20 (1935) 164–215.

de Corte, M., „Plotin et Nuit de L’Esprit”, Études Carmélitaines 23 (1938) 102–115.

Cyciura, P., Święty Tomasz z Akwinu a platonizm. Metafizyka i teoria poznania (Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego 2008).

Dembińska-Siury, D., Plotyn (Warszawa: Wiedza Powszechna 1995).

Desalvo, C., L’”Oltre” nel presente. La filosofia dell’uomo in Gregorio di Nissa (Milano: Vita e Pensiero 1996).

Enneades praemissio Porphyrii de vita Plotini (ed. R. Volkmann) (Leipzig: 1883–1884) I–II, tł. pol. A. Krokiewicz: „Porfiriusz: o życiu Plotyna oraz o układzie jego ksiąg”, Plotyn, Enneady (Warszawa: Wydawnictwo AKME 2000) I, 62–88.

Eulogio de la Vierge du Carmel, „Denys L’Aréopagite (Le Pseudo). Au 16 siècle. 2. Saint Jean de la Croix”, Dictionnaire de spiritualité ascétique et mystique (red. M. Viller et al.) (Paris: Beauchesne 1957) III, 399–408.

Gatti Perer, M.L., Plotino e la metafisica della contemplazione (Milano: Vita e Pensiero 1996).

Hadot, P., Filozofia jako ćwiczenie duchowe (tł. P. Domański) (Warszawa: Fundacja Aletheia 2003).

Hadot, P., Plotyn albo Prostota spojrzenia (tł. P. Bobowska-Nastarzewska) (Kęty: Antyk 2004).

Henry, P., – Schwyzer, H.-R., Plotini Opera, editio minor (Oxford: E Typographeo Clarendoniano 1964–1982, tł. pol. A. Krokiewicz: Plotyn, Enneady (Warszawa: Wydawnictwo AKME 2000) I–III (= Plotini Opera).

Koch, J., „Augustinischer und Dionysischer Neuplatonismus und das Mittelalter”, Kant-Studien 48 (1956–1957) 117–133.

Legowicz, J., Historia filozofii starożytnej Grecji i Rzymu (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1986).

Lucien-Marie de Saint-Joseph, „Jean de la Croix (saint)”, Dictionnaire de spiritualité ascétique et mystique (red. M. Viller) (Paris: Beauchesne 1974) VIII, 408–447.

Maritain, J., Distinguer pour unir ou les degrés du savoir (Paris: Desclée De Brouwer 1946).

McGinn, B., Die Mystik im Abendland. I. Ursprünge (Freiburg – Basel – Wien: Herder 1991).

D’Onofrio, G., Historia Teologii. II. Epoka średniowieczna (tł. W. Szymona) (Kraków: Wydawnictwo M 2010).

des Places, E., La Religion Grecque. Dieu, cultes, rites et sentiment religieux dans la Grèce antique (Paris: Picard 1969).

Ruiz-Salvador, F., „Giovanni della Croce”, La mistica, fenomenologia e riflessione teologica (red. E. Ancilli – M. Paparozzi) (Roma: Città Nuova Editrice 1984) I, 547–597.

Ruiz-Salvador, F., Święty Jan od Krzyża. Pisarz – pisma – nauka (tł. J.E. Bielecki) (Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych 1998).

Salmona, B., „Identità metafisica e uguaglianza per amore. Plotino e S. Giovanni della Croce”, Ephemerides Carmelli 20 (1969) 79–125.

Salmona, B., „Il neoplatonismo”. La mistica. Fenomenologia e riflessione teologica (red. E. Ancilli – M. Paparozzi) (Roma: Città Nuova Editrice 1984) II, 587–612.

Salmona, B., „Plotino”, Dizionario enciclopedico di spiritualità (red. E. Ancilli et al.) (Roma: Città Nuova Editrice 1990) III, 1965–1973.

San Juan de la Cruz, Obras Completas (Edicion critica, notas y apendices por L.R. de la Iglesia) (Madrid: Biblioteca de Autores Cristianos 1982), tł. pol. B. Smyrak: św. Jan od Krzyża Doktor Kościoła, Dzieła (Kraków: Wydawnictwo oo. Karmelitów Bosych 1986).

Schmitt, V.E., Contemplatio. Die Mystik des Karmel aus Quellen frühchristlicher Kontemplation (Würzburg: Echter 2007).

Seidl, H., „L’union mystique dans l’explication philosophique de Plotin”, Revue Thomiste 83 (1985) 253–264.

Špidlίk, T. – Gargano, I., Duchowość Ojców Kościoła. A. Duchowość Ojców Greckich i Wschodnich (tł. K. Franczyk – J. Serafin) (Historia Duchowości 3; Kraków: Homo Dei 2004) 5–178.

Sudbrack, J., „Einführung”, Geschichte der christlichen Spiritualität. I. Von den Anfängen bis zum 12. Jahrhundert (red. B. McGinn – J. Meyendorff – J. Leclerq) (Würzburg: Echter 1993) 11–20.

Sułowski, Z., „Arabowie. III. Historia”, Encyklopedia katolicka (red. F. Gryglewicza – R. Łukaszyka – Z. Sułowskiego) (Lublin: TN KUL 1973) I, 851–853.

Swieżawski, S., Człowiek średniowieczny (Warszawa: IFIS PAN 1999).

Święta Teresa od Jezusa, „Księga fundacji”, Święta Teresa od Jezusa, Dzieła (tł. H.P. Kossowski) (Kraków: Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych 1987) II, 446–745.

Tatarkiewicz, W., Historia filozofii. I. Filozofia starożytna i średniowieczna (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1978).

Théry, P.G., „Denys au Moyen Age. L’Aube de la «nuit obscure»”, Études Carmélitaines 23 (1938) 68–74.

Troullard, J., „Raison et mystique chez Plotin”, Revue d’études augustiniennes et patristiques 20 (1974) 3–14.

Urbański, S., „Droga do zjednoczenia z Bogiem według św. Jana od Krzyża”, Na drodze zjednoczenia z Bogiem (red. J.W. Gogola) (Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych 2000) 93–112.

Vanneste, J., „La doctrine des trois vois dans la Théologie Mystique du Pseudo-Denys l’Aréopagite”, Studia Patristica 8 (1966) 462–467.

Waaijman, K., Der mystische Raum des Karmels. Eine Erklärung der Karmelregel (Mainz: Matthias- Grünewald-Verlag 1997).

Zmorzanka, A., „Hipostaza”, Powszechna encyklopedia filozofii (Lublin: Polskie Towarzystwo

Tomasza z Akwinu 2003) IV, 477–483.


Published
2021-09-30


Zarzycki, S. (2021). Were Plotinus’ "Enneads" the Inspiration for St. John of the Cross’s Doctrine about the Path to Contemplation?. Verbum Vitae, 39(3), 1093–1117. https://doi.org/10.31743/vv.12876

Stanisław Zarzycki 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Ks. Stanisław T. Zarzycki, pallotyn, doktor habilitowany nauk teologicznych, pracownik Instytutu Nauk Teologicznych Wydziału Teologii KUL. Autor kilku książek z zakresu teologii duchowości, m.in. Dietricha von Hildebranda filozoficzno-teologiczne podstawy duchowości serca (Lublin: Redakcja Wydawnictw KUL 1997), Rozwój życia duchowego i afektywność (Lublin: Wydawnictwo KUL 2008) i wielu artykułów dotyczących antropologii życia duchowego, rozwoju duchowego, medytacji, teologii modlitwy i kontemplacji, duchowości sakramentów św., mistyki, duchowości porównawczej.

https://orcid.org/0000-0002-1566-6695



License

Authors who publish with this journal agree to the following terms:

(1) Authors retain copyright and grant the journal right of first publication with the work simultaneously licensed under a Creative Commons Attribution License (CC license Attribution-NoDerivatives 4.0 International) that allows others to share the work with an acknowledgement of the work's authorship and initial publication in this journal. 

(2) Authors are able to enter into separate, additional contractual arrangements for the non-exclusive distribution of the journal's published version of the work (e.g., post it to an institutional repository or publish it in a book), with an acknowledgement of its initial publication in this journal.

(3) Authors are permitted and encouraged to post their work online (e.g., in institutional repositories or on their website) prior to and during the submission process, as it can lead to productive exchanges, as well as earlier and greater citation of published work (See The Effect of Open Access).