The Biblical Dimension of Religious Instruction in Poland

Marian Zając

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Polska
https://orcid.org/0000-0002-2940-5154


Abstrakt

The article concerns the issue of religious instruction in Polish state schools, especially its inspiration from the Bible as the primary source of the transmission of faith. When religious education classes were introduced in schools, a confessional model of their performance was adopted, thus leading to establishing closer ties with churches and religious associations as well as developing personal faith. The methodology of my research was based on analysing the current anchoring of the teaching of religion in the Polish state law and the guidelines of the Catholic Church. Next, the 2018 Core Curriculum for the Catechesis of the Catholic Church in Poland, related to the reform of the Polish education system and the completely new situation resulting from the liquidation of the junior high school stage of education, was used to show biblical guidelines for religious instruction and a set of methodological tools that guarantee its effectiveness. Confessional religion classes are currently organized in all government-run schools in Poland, and according to recent statistical data they significantly contribute to their better functioning. Consequently, there is a need to appeal for the continuation of religious education in schools and its modification based on multimedia technology, and there is a necessity to overcome the tendency to remove classes of religion from Polish public schools.

Słowa kluczowe:

biblical dimension, religious instruction, core curriculum, state or public school

Bakiera, L. – Harwas-Napierała, B., Wzory osobowe w rozwoju człowieka (Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM 2017).

Benedykt XVI, “Ewangelia daru i bezinteresowności. 19 V – Przemówienie podczas audiencji dla przedstawicieli trzech ruchów katolickiego laikatu,” L’Osservatore Romano [Polish Edition] 7-8 (2012) 27-28.

Benedykt XVI, “Świadkowie Boga, który jest blisko. 1 XII – Homilia podczas I Nieszporów Adwentu,” L’Osservatore Romano [Polish Edition] 1 (2013) 32-34.

Benedykt XVI, Bóg i świat (trans. G. Sowiński) (Kraków: Znak 2005).

Benedict XVI, Encyclical Letter Spe Salvi (2007), https://www.vatican.va/content/benedict-xvi/en/encyclicals/documents/hf_ben-xvi_enc_20071130_spe-salvi.html [access: 25.10.2021].

Bereźnicki, F., Dydaktyka szkolna dla kandydatów na nauczycieli (Kraków: Impuls 2018).

Biernat, J., “Wymogi globalizacji – społeczeństwo wiedzy,” Regionalizacja i globalizacja w gospodarce światowej (ed. J. Rymarczyk) (Wrocław: Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego 2003) 78-91.

Bissoli, C., “Katecheza i Biblia,” Zeszyty Formacji Katechetów 1 (2002) 23-34.

Bokajło, W., “Edukacja w Polsce wobec wyzwań konkurencyjności Unii Europejskiej – kilka uwag wprowadzających,” Edukacja w Polsce wobec wyzwań konkurencyjności Unii Europejskiej (eds. W. Bokajło – A. Wiktorska-Święcicka) (Wrocław: Oficyna Wydawnicza Atut – Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe 2008) 7-16.

Borawska-Kalbarczyk, K., “Wyzwolenie czy wykluczenie. Edukacyjne konteksty przemian współczesnego świata,” Szkoła w świecie współczesnym (eds. B. Muchacka – M. Szymański) (Kraków: Impuls 2008) 35-44.

Broda, M. – Marzec, B., “Skuteczna reforma oświaty nadzieją lepszej edukacji i wychowania,” Idźmy naprzód z nadzieją! Katechetyczne aspekty reformy oświaty (eds. J. Kowalczyk – A. Rayzacher-Majewska) (Legnica: Diecezjalne Centrum Edukacyjne w Legnicy 2017) 23-38.

Bukowski, K., “Biblia w literaturze – literatura w katechezie,” Katecheta 35 (1991) 206-211.

Carr, D., “Rival Conceptions of Spiritual Education,” Journal of Philosophy of Education 30/2 (1996) 159–178. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9752.1996.tb00389.x

Chałas, K. – Maj, A., – Mariański, J., Wychowanie ku wartościom religijnym. Elementy teorii i praktyki (Lublin – Kielce: Jedność 2009).

Czerski, J., „Współczesne metody interpretacji i wykładu Pisma Świętego,” Biblia w katechezie (eds. J. Kochel, – J. Kostorz) (Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego 2005) 25-34.

Francis, Apostolic Exhortation Christus Vivit (2019), https://www.vatican.va/content/francesco/en/apost_exhortations/documents/papa-francesco_esortazione-ap_20190325_christus-vivit.html [access: 25.10.2021].

Fromm, E., Ucieczka od wolności (Warszawa: Wydawnictwo vis-a-vis Etiuda 2003).

Goban-Klas, T., “Pokolenie SMS-u w rozwiniętym społeczeństwie informatycznym,” Społeczeństwo wirtualne. Społeczeństwo informacyjne (ed. R. Szwed) (Lublin: Wydawnictwo KUL 2003) 99-112.

Jan Paweł II, “Posynodalna adhortacja apostolska o katechizacji w naszych czasach Catechesi tradendae,” Adhortacje Ojca Świętego Jana Pawła II (Kraków: Znak 1996) 1-64.

Kielian, A., Przyszłość nauczania religii. Kontekst kultury cyfrowej, nowa dydaktyka i wskazania dla tworzenia podręczników (Kraków: Unum 2021). DOI: https://doi.org/10.21906/9788376432144

Kloch, J., Kościół w Polsce wobec WEB 2 (Kielce: Jedność 2013).

Kobyłecka, E., Nauczyciel wobec współczesnych zadań edukacyjnych (Kraków: Impuls 2005).

Konferencja Episkopatu Polski [Polish Bishops’ Conference], Podstawa programowa katechezy Kościoła katolickiego w Polsce [The Core Curriculum of the Catechesis of the Catholic Church in Poland] (Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2018; Kraków: WAM 2001).

Congregation for the Clergy, General Directory for Catechesis (1997), https://www.vatican.va/roman_curia/congregations/cclergy/documents/rc_con_ccatheduc_doc_17041998_directory-for-catechesis_en.html [access: 25.10.2021].

Korgul, M., Dydaktyka dla katechetów (Świdnica: Kokot vel Kokociński 2014).

Korgul, M. – Kowalczyk, J., Działalność Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski w latach 2010-2020 (Wrocław: Kokociński 2021).

Kostorz, J. – Pytka, Z. – Bechta, P., Katechizm dla średnio zaawansowanych (Opole: Wydawnictwo i Drukarnia Świętego Krzyża 2021).

Koźmiński, A., Zarządzanie w warunkach niepewności. Podręcznik dla zaawansowanych (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 2004).

Kusz, G., “Słowo wstępne,” Pedagogia biblijna w katechezie (eds. J. Kochel – Z. Marek (Kraków: WAM 2012) 9-10.

Kochel, J., Katecheza w służbie słowa Bożego (Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Opolskiego 2009).

Langeveld, M.J., Das Kind und der Glaube (Braunschweig: Westermann 1959).

Łabendowicz, S., Metodyka katechezy (Radom: Instytut Naukowo-Wydawniczy „Spatium” 2019).

Marek, Z., “Metody pracy z tekstami biblijnymi,” Pedagogia biblijna w katechezie (eds. J. Kochel – Z. Marek) (Kraków: WAM 2012) 263-333.

Marek, Z., “O korzystaniu z Pisma Świętego w głoszeniu zbawczego orędzia,” Horyzonty wiary 6 (1995) 47-64.

Mazurkiewicz, G., Edukacja i przywództwo. Modele mentalne jako bariery rozwoju (Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego 2012).

Mąkosa, P., “Szkolna lekcja religii istotnym elementem wychowania w szkole,” Wychowanie w szkole od bezradności ku możliwościom (eds. R. Chałupniak – T. Michalewski – E. Smak) (Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO 2014) 351-361.

Mąkosa, P., Edukacja religijna polskich emigrantów w Wielkiej Brytanii (Lublin: Wydawnictwo KUL 2019).

Mąkosa, P., „Znaki czasu dla katechezy w Polsce,” Verbum Vitae 35 (2019) 459-476. DOI: https://doi.org/10.31743/vv.1936

Barciński, Z. – Wójcik, J. (eds.), Metody aktywizujące w katechezie (Kraków: Wydawnictwo M 1998).

Milerski, B., “Odnowienie umysłu, czyli o refleksyjnym charakterze kształcenia religijnego,” Świat idei edukacyjnych (ed. W. Szulakiewicz) (Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK 2008) 179-193.

Misiewicz, J., Adaptacja Biblii w katechezie (Legnica: Wydawnictwo Biblioteka im. Jana Pawła II Wyższego Seminarium Dochowanego Diecezji Legnickiej 2010).

Nowak, M., “Czy szkoła ma przekazywać wiedzę, czy też wychowywać,” Paedagogia Christiana 29 (2012) 105-122. DOI: https://doi.org/10.12775/PCh.2012.006

Nowak, M., „Współczesna koncepcja wychowania w szkole,” Wychowanie w szkole od bezradności ku możliwościom (eds. R. Chałupniak – T. Michalewski – E. Smak) (Opole: Redakcja Wydawnictw Wydziału Teologicznego UO 2014) 45-65.

Okoń, W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej (Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN 1993).

Papieska Rada ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji [Pontifical Council for Promoting the New Evangelization], Dyrektorium o katechizacji [Directory for Catechesis] (Kielce: Jedność 2020).

Peeters, M.A., Globalizacja zachodniej rewolucji kulturowej (Warszawa: Wydawnictwo Sióstr Loretanek 2010).

Przybecki, A., Duszpasterstwo w Polsce. Poszukiwanie nowych form obecności (Poznań: Redakcja Wydawnictw Uniwersytetu Adama Mickiewicza 2001).

Stypułkowska, B., Biblijna formacja katechetów (Częstochowa: Wydawnictwo. Naukowe Wyższego Instytutu Teologicznego w Częstochowie 2015).

Tomasik, P., “Nauczanie religii w szkole jako podstawa formacji chrześcijańskiej,” Studia Gdańskie 23 (2008) 179-190.

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59, 949, 2203).

Barciński, Z. (ed.), Vademecum katechety. Metody aktywizujące (Kraków – Lublin: Wydawnictwo M 2006).

Wołkiewicz, A., Główne idee polskich programów katechetycznych (Kraków: Uniwersytet Papieski Jan Pawła II w Krakowie Wydawnictwo Naukowe 2018). DOI: https://doi.org/10.15633/9788374386708

Zając, M., Ewaluacja w nauczaniu religii (Lublin: Wydawnictwo KUL 2013).

Zieberts, H.G. – Riegiel, U., “Teaching Religion in a Multicultural European Society,” How Teachers in Europe Teach Religion (eds. H.G. Zieberts – U. Riegiel) (Berlin: LIT 2009) 7-12.

Żądło, A., “Współczesne propozycje odnowy parafii,” Teologia pastoralna szczegółowa (ed. R. Kamiński) (Wrocław: Atla 2 2002) 94-108.


Opublikowane
2021-12-17


Zając, M. (2021). The Biblical Dimension of Religious Instruction in Poland. Verbum Vitae, 39(4), 1295–1309. https://doi.org/10.31743/vv.12895

Marian Zając  marian.zajac@kul.pl
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Ks. Marian Zając - prof. dr hab., pracownik Katedry Katechetyki Integralnej w Instytucie Nauk Teologicznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II ; rzeczoznawca ds. oceny programów nauczania religii i podręczników do nauczania religii w szkole dla dzieci i młodzieży oraz konsultor Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski.

 

https://orcid.org/0000-0002-2940-5154



Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

  1. W myśl regulacji prawnych zawartych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Verbum Vitae". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
  2. Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Verbum Vitae" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.
  3. Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.
  4. Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Internationl