Stan zdrowia osób w podeszłym wieku w kontekście starzejącego się społeczeństwa

Katarzyna Sacharczuk

Katedra Socjologii, Wydział Nauk Społecznych, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. , Polska

Abstrakt

Proces starzenia się społeczeństwa jest wyzwaniem, z jakim należy się zmierzyć na wielu płaszczyznach.
Jednym z najważniejszych zadań w tym zakresie jest zapewnienie powiększającej się grupie
osób w podeszłym wieku możliwie jak najlepszych warunków życia, także na płaszczyźnie zdrowotnej.
Zdrowie bowiem jest ważną dla Polek i Polaków wartością, która wpływa bezpośrednio na jakość
życia oraz możliwość podejmowania różnych aktywności. W artykule zawarto omówienie wybranych
badań dotyczących zdrowia Polek i Polaków po sześćdziesiątym roku życia oraz jego samooceny na
tle mieszkańców wybranych państw europejskich. W tym celu przeanalizowano dane z raportów
opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny, Eurostat, Organizację Współpracy Gospodarczej
i Rozwoju oraz wyniki Narodowego Testu Zdrowia Polaków. Zwrócono uwagę na kwestie, takie jak:
przestrzeganie zaleceń profilaktycznych, długotrwałe problemy zdrowotne i choroby przewlekłe,
długotrwała ograniczona zdolność do wykonywania czynności, korzystanie z konsultacji lekarskich,
leczenie szpitalne, rehabilitacyjne i operacyjne, a także subiektywna samoocena stanu zdrowia.

Słowa kluczowe:

Starość, starzenie się społeczeństwa, wiek podeszły, zdrowie, stan zdrowia

Aspekty medyczne, psychologiczne, socjologiczne i ekonomiczne starzenia się ludzi w Polsce, red.
M. Mossakowska, A. Więcek, P. Błędowski, Termedia Wydawnictwa Medyczne, Poznań 2012.
Bryła M., Maniecka-Bryła I., Proces starzenia populacji wyzwaniem dla polityki zdrowotnej, „Gerontologia
Polska” 2011, t. 19, nr 1, s. 40–46.
CBOS, System wartości Polaków w 2019 roku, 2020, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/news/2020/02/
newsletter.php (dostęp: 24.03.2021).
Daviglus M.L., Liu K., Pirzada A. i in., Favorable Cardiovascular Risk Profile in Middle Age and Health-
-Related Quality of Life in Older Age, „Archives of Internal Medicine” 2003, t. 163, nr 20, s. 2460–
2468.
Eurostat, Population structure and ageing, 2020, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/
index.php/Population_structure_and_ageing#The_share_of_elderly_people_continues_to_
increase (dostęp: 21.03.2021).
Eurostat, Self-perceived health statistics, 2019, https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/
index.php/Self-perceived_health_statistics?fbclid=IwAR3bThaaig092vGXM6NvQ7VHUxQ-
-e6wR-R6HEgt9BSK92dvSx1UI-BFAcvE#Self-perceived_health (dostęp: 30.03.2021).
Fabiś A., Wawrzyniak J.K., Chabior A., Ludzka starość. Wybrane zagadnienia gerontologii społecznej,
Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2015.
Gutowska-Ciołek A., (Nie)pełnosprawna starość – przyczyny, uwarunkowania, wsparcie, „Interdyscyplinarne
Konteksty Pedagogiki Specjalnej” 2015, nr 8, s. 9–33.
Health 21 – health for all in the 21s century, World Health Organization, Copenhagen 1998, https://
www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0003/88590/EHFA5-E.pdf (dostęp: 07.10.2021).
Health at a Glance: Europe 2020: State of Health in the EU Cycle, OECD Publishing, Paris 2020.
Hrycyna M., Czarnecki D., Ocena sprawności motorycznej osób w wieku 55–70 lat za pomocą testu
FMS, „Zeszyty Naukowe WSKFiT”, 2015, nr 11, s. 75–80.
Stan zdrowia i opieka zdrowotna, w: Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za 2019 r., Ministerstwo
Rodziny i Polityki Społecznej, Warszawa 2020, s. 41–50, https://www.gov.pl/web/
rodzina/informacja-o-sytuacji-osob-starszych-w-polsce-za-rok-2019 (dostęp: 07.10.2021).
Jaul E., Barron J., Age-Related Diseases and Clinical and Public Health Implications for the 85 Years
Old and Over Population, „Front Public Health” 2017, nr 5, s. 2–5.
Jin K., Simpkins J., Ji X., Leis M., Stambler I., The Critical Need to Promote Research of Aging and
Aging-related Diseases to Improve Health and Longevity of the Elderly Population, „Aging and
Disease” 2015, nr 1, s. 1–5.
Kamińska-Gawryluk E. (red.), Sytuacja osób starszych w Polsce w 2018 r., Główny Urząd Statystyczny,
Warszawa 2018, s. 47–58, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/osoby-starsze/osoby-starsze/
sytuacja-osob-starszych-w-polsce-w-2018-roku,2,1.html?pdf=1 (dostęp: 07.10.2021).
Ministerstwo Zdrowia, Badanie postaw wobec zachowań zdrowotnych w zakresie profilaktyki nowotworowej
wśród mieszkańców Polski ze szczególnym uwzględnieniem postaw Polek wobec
raka szyjki macicy i raka piersi, Wydawnictwo Kantar Millward Brown, Warszawa 2017, https://
www.gov.pl/web/zdrowie/badanie-postaw-w-zakresie-profilaktyki-nowotworowej-wsrod-
-mieszkancow-polski (dostęp: 07.10.2021).
Nationale Nederlanden, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum, Narodowy Test Zdrowia
Polaków 2020, Wydawnictwo Medonet, Kraków 2020, https://www.nn.pl/dam/zasoby/raporty/
Narodowy-Test-Zdrowia-Polakow-2020-raport.pdf (dostęp: 07.10.2021).
Piekarzewska M., Zajenkowska-Kozłowska A., Zdrowie i zachowanie zdrowotne mieszkańców Polski
w świetle Europejskiego Ankietowego Badania Zdrowia (EHIS) 2014 r., Główny Urząd Statystyczny,
Warszawa 2015, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/zdrowie-i-zachowania-
zdrowotne-mieszkancow-polski-w-swietle-badania-ehis-2014,10,1.html (dostęp: 07.10.2021).
Podkowińska M., Aktywny senior – życie towarzyskie, rodzinne i zawodowe seniorów w Polsce,
„Journal Socioterapie” 2018, nr 3, s. 13–21.
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Starzenie się społeczeństwa – wyzwanie dla rynku
pracy, aktywizacja pracowników 50+, Instytut Analiz Rynku Pracy 2020, https://rada.wib.org.
pl/wp-content/uploads/2021/02/Starzenie_sie_spoleczenstw_aktywizacja-pracownikow-50.
pdf (dostęp: 07.10.2021).
Puchalski K., Korzeniowska E., Zróżnicowanie stosunku do edukacji zdrowotnej a wykształcenie.
Polacy na tle pracowników z Hiszpanii, Łotwy i Słowenii, „Zdrowie Publiczne i Zarządzanie”
2011, t. 9, nr 2, s. 85–96.
Przybyłka A., Profilaktyka zdrowotna populacji wieku poprodukcyjnego, w: Polska a Europa. Procesy
demograficzne u progu XXI wieku, red. L. Frąckiewicz, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej
w Katowicach, Katowice 2002, s. 75–90.
Przybyłka A., Starzenie się ludności w Polsce jako wyzwanie dla systemu ochrony zdrowia, „Studia
Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach” 2017, nr 309,
s. 179–190.
Rakowska J., Zróżnicowanie poziomu starości demograficznej Polski w ujęciu lokalnym, „Studia
Ekonomiczne i Regionalne” 2016, t. 9, nr 2, s. 13–23.
Rokicki A., Starość nie znaczy bierność – współczesne metody aktywizowania seniorów, „Annales
Universitatis Mariae Curie-Skłodowska” 2016, t. 29, nr 1, s. 185–198.
Rosset E., Proces starzenia się ludności. Studium demograficzne, Polskie Wydawnictwa Gospodarcze,
Warszawa 1959.
Rymaszewska J., Szmigiel A., Potrzeby osób w starszym wieku– definicje i narzędzia oceny, „Psychogeriatria
Polska” 2008, nr 5, s. 95–104.
Sagner A., Kowal P., Dowd J.E., Definition of an older person. Proposed working definition of an older
person in Africa for the MDS Project, World Health Organization, Geneva 2001.
Sudharsanan N., Bloom D.E., The Demography of Aging in Low- and Middle-Income Countries:
Chronological versus Functional Perspectives, w: M.K. Majmundar, M.D. Hayward, Future
Directions for the Demography of Aging. Proceedings of a Workshop, The National Academic
Press, Washington 2018, s. 309–338.
Sygit K., Problemy zdrowotne seniorów na przykładzie wybranych chorób wieku starszego, „Health
Problems of Civilisations” 2018, t. 12, nr 1, s. 33–40.
Szczepański M., Zarządzanie ryzykiem długowieczności w polskim systemie emerytalnym, „Finanse,
Rynki Finansowe, Ubezpieczenia” 2014, nr 65, s. 731–734.
United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division, World Population
Ageing 2020 Highlights, United Nations, New York 2020.
Waligórska M., Kostrzewa Z., Potyra M., Rutkowska L., Prognoza Ludności na lata 2014 – 2050,
Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2014, s. 20–21.
WHO, Ageing and health, 5.02.2018, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-
-and-health (dostęp: 11.03.2021).
Woźniak Z., Profilaktyka starzenia się i starości – mrzonka czy konieczność?, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny
i Socjologiczny” 2011, R. 73, z. 1, s. 231–254.
Zadworna-Cieślak M., Marszałek M., Różne oblicza starości, w: Człowiek wobec zagrożeń współczesności,
red. V. Tanaś, W. Welskop, Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Biznesu i Nauk
o Zdrowiu, Łódź 2017, s. 173–183.
Pobierz

Opublikowane
2021-10-29


Sacharczuk, K. (2021). Stan zdrowia osób w podeszłym wieku w kontekście starzejącego się społeczeństwa. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 63(3), 33–52. https://doi.org/10.31743/znkul.12786

Katarzyna Sacharczuk  k.sacharczuk@interia.pl
Katedra Socjologii, Wydział Nauk Społecznych, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie.



Licencja

Przesyłając artykuł do publikacji, autor oświadcza, że posiada pełnię autorskich praw majątkowych oraz osobistych do utworu, a jego opublikowanie nie naruszy praw osób trzecich.
Przesłanie przez autora artykułu do publikacji w czasopiśmie „Zeszyty Naukowe KUL” traktowane będzie jako udzielenie licencji do eksploatacji praw autorskich do przesłanego utworu na zasadach licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe (CC BY-NC-ND 4.0).