Człowiek jako wartość niepełna w rozważaniach Władysława Stróżewskiego
Abstrakt
Filozofia wartości w ujęciu i rozważaniach Władysława Stróżewskiego bezpośrednio odnosiła się do aksjologicznego wymiaru życia człowieka jako podmiotu urzeczywistniającego wartości, a jednocześnie będącego wartością. Niedoskonałość istoty ludzkiej sprawia, że podlega ona nieustannym zmianom, zatem nie jest wartością pełną. Człowiek staje się poprzez całe swoje osobiste życie. Celem artykułu jest prezentacja rozważań Władysława Stróżewskiego dotyczących struktury aksjologicznej człowieka jako wartości niepełnej. W analizie wykorzystano metodę dialektyczną i fenomenologiczną. Stróżewski zakłada stawanie się człowieka w obrębie wartości i stawania wobec nich. Człowiek jest zdany na wartości i na ich realizację. Sam też jest wartością, lecz niepełną z uwagi na swoją niedoskonałość. Implikuje to konieczność stawania przed faktem wyboru wartości, niekiedy odczuwania bólu i wstydu z uwagi na dokonane wybory. Wartości urzeczywistniają się w jego działaniu i sam ponosi on odpowiedzialność za ich wcielenie w życie.
Słowa kluczowe:
aksjologia, człowiek, wielkość, wstyd, działanie, wybórBibliografia
Ablewicz, K. (2010). Hermeneutyka i fenomenologia a pedagogika. W S. Palka (red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice (103–123). Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
Biela, A. (2017). Marzenia jako wyznacznik subiektywnego poczucia jakości życia osób starszych. Exlibris. Biblioteka Gerontologii Społecznej, 2(14), 106–117.
Błaszczyk, M. (2021). Wobec pytania o sens ludzkiej egzystencji. Filozofia i Nauka. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne, 9(1), 377–384. https://doi.org/10.37240/fin.2021.9.1.20
Bodarski, R. (2021). Dorosły wobec wartości. Podmiotowy wymiar kształtowania wartości w życiu człowieka. Studia z Teorii Wychowania, 12(2), 71–84.
Freud, S. (2024). Wstęp do psychoanalizy (S. Kempnerówna, & W. Zaniewicki, Tłum.). Bellona.
Ingarden, R. (2017). Książeczka o człowieku (A. Węgrzecki, Tłum.). Wydawnictwo Literackie.
Kant, I. (2001). Krytyka czystego rozumu (R. Ingarden, Tłum.). Antyk.
Karwot, C. (2011). Romana Ingardena koncepcja człowieka (studium z metafizyki człowieka). Akapit.
Kowalczyk, S. (2006). Człowiek w poszukiwaniu wartości. Elementy aksjologii personalistycznej. Wydawnictwo KUL.
Lalak, D. (2010). Życie jako biografia. Podejście biograficzne w perspektywie pedagogicznej. Żak.
Maliszewski, K. (2016). Przebudzenie pragnienia. Fantazmatyczny wymiar aksjologii pedagogicznej. Rocznik Naukowy Kujawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze (i) Edukacji, (11), 73–93.
Platon (2020). Państwo (W. Witwicki, Tłum.). Wydawnictwo Marek Derewiecki.
Rorty, R. (1999). Obiektywność, relatywizm i prawda. Pisma filozoficzne (T. 1) (J. Margański, Tłum.). Aletheia.
Rosiak, M. (2011). Dialektyka Hegla. Krytyczny komentarz do głównych tekstów metafizycznych. Universitas.
Sartre, J.P. (2007). Egzystencjalizm jest humanizmem (J. Krajewski, Tłum.). Muza.
Stróżewski, W. (1981). Istnienie i wartość. Znak.
Stróżewski, W. (2013). Logos, wartość, miłość. Znak.
Stróżewski, W. (2002). O wielkości. Szkice z filozofii człowieka. Znak.
Stróżewski, W. (1992). W kręgu wartości. Znak.
Wędzińska, M. (2013). Człowiek na drodze do wartości Myśl etyczna Maxa Schelera – implikacje pedagogiczne. Przegląd Pedagogiczny, (1), 31–43. 10.34767/PP.2013.01.02
Wojtyła, K. (2000). Osoba i czyn oraz inne studia antropologiczne (T. Styczeń, W. Chudy, J.W. Gałkowski, A. Rodziński, & A. Szostek, Red.). Towarzystwo Naukowe KUL.
Woźniak, R.J. (2011). Relacje filozofii i teologii w perspektywie wydarzenia wcielenia. Zarys koncepcji Karla Rahnera. Forum Teologiczne, 12, 133–144.
Zachariasz, A.L. (1995). Wartości. Geneza pojęcia, ich status i funkcje. Folia Philosophica, (13), 101–121.
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Czasopismo zapewnia bezpłatny i otwarty dostęp (ang. open access) do całej zawartości.
Od numeru 1/2024 teksty udostępniane są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa CC BY 4.0.
Teksty opublikowane w numerach od 3/2018 do 4/2023 udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych CC BY-NC-ND 4.0.
Z utworów opublikowanych w niniejszym czasopiśmie przed nr 3/2018 można korzystać w ramach dozwolonego użytku zgodnie z art. 23-35 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
