The Role of Values and Norms in Triggering Social Capital

Witold Jedynak

University of Rzeszów image/svg+xml , Poland


Abstract

 The aim of this paper is to highlight the role of values and moral norms in generating social capital, a fundamental component of civil society. This study was developed based on the analysis of secondary sources. It has been found that moral values and norms are key determinants in the quality of social capital resources. When social capital creation is founded on recognised values and moral norms, such capital becomes a resource that encourages social development. It enhances social solidarity, fosters trust, and forms the foundation for collaborative efforts towards the common good. However, when the axionormative system is excluded from social capital generation, it assumes a ‘dirty’ form, benefiting only a small group of privileged individuals.

Keywords:

moral values and norms, social capital, civil society, social modernisation



Adamczuk, L. (2009). Elementy procedury badań nad religijnością. In S.H. Zaręba (Ed.), Socjologia życia religijnego w Polsce (pp. 125–151). Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.

Adamczyk, M. (2015). Kapitał społeczny czynnikiem konstytutywnym współczesnego ładu społeczno-moralnego. Roczniki Nauk Społecznych, 43(2), 201–219.

Adamczyk, M. (2013). Wprowadzenie do teorii kapitału społecznego. Wydawnictwo KUL.

Barnaszewski, B. (2010). Endogenne i egzogenne czynniki determinujące kształtowanie kapitału społecznego. In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds.), Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 53–71). CeDeWu.

Bartelski, A.S. (2010). Kapitał społeczny a dobra publiczne. In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds.), Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 97–112). CeDeWu.

Bartkowski, J. (2007). Kapitał społeczny i jego oddziaływanie na rozwój w ujęciu socjologicznym. In M. Herbst (Ed.), Kapitał ludzki i kapitał społeczny a rozwój regionalny (pp. 54–97). Scholar.

Berger, P.L. (1997). Święty baldachim. Elementy socjologicznej teorii religii (W. Kurdziel, Transl.). Nomos.

Bokajło, W. (2010). Amerykańskie korzenie kapitału społecznego. In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds.), Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 19–42). CeDeWu.

Bourdieu, P. (1986). The Forms of Capital. In J.G. Richardson (Ed.), Handbook of Theory and Research for the Sociology of Education (pp. 241–258). Greenwood Press.

Bourdieu, P., & Wacquant, L.J.D. (2001). Zaproszenie do socjologii refleksyjnej (A. Sawisz, Transl.). Oficyna Naukowa.

Coleman, J.S. (1994). Foundations of Social Theory. Harvard University Press.

Coleman, J.S. (1992). Podstawy teorii decyzji zbiorowych. In M. Kempny, & J. Szmatka (Eds)., Współczesne teorie wymiany społecznej (pp. 343–362). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Craig, A.W., & Storr, V.H. (2022). Is Social Capital Underproduced? Journal of Public Finance and Public Choice, 37(1), 123–147.

Domański, H. (2014a). Zaufanie do instytucji. In P.B. Sztabiński, & F. Sztabiński (Eds.), Polska – Europa. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2002-2012 (pp. 18–24). Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

Domański, H. (2014b). Zaufanie między ludźmi. In P. B. Sztabiński, & F. Sztabiński (Eds.), Polska – Europa. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2002-2012 (pp. 8-17). Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

Działek, J. (2011). Kapitał społeczny jako czynnik rozwoju gospodarczego w skali regionalnej i lokalnej w Polsce. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Dzwończyk, J. (2010). Koncepcja kapitału negatywnego i próba jej użycia do analizy jednostka – społeczeństwo – państwo w III RP. In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds.), Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 223–236). CeDeWu.

Fedyszak-Radziejowska, B. (2007). Czy kapitał społeczny bez społecznego zaufania jest możliwy? Przykłady polskich gmin wiejskich. In T. Kaźmierczak, & M. Rymsza (Eds.), Kapitał społeczny. Ekonomia społeczna (pp. 65–90). Fundacja Instytut Spraw Publicznych.

Frykowski, M., & Starosta, P. (2008). Kapitał społeczny i jego użytkownicy. Przegląd Socjologiczny, 57(1), 31–62.

Fukuyama, F. (1996). Trust. The Social Virtues and the Creation of Prosperity. The Free Press Paperbacks.

Fukuyama, F. (2000). Wielki wstrząs. Natura ludzka a odbudowa porządku społecznego (H. Komorowska, & K. Dorosz, Transl.). Bertelsmann–Klub Świat Książki–Politeja.

Fukuyama F. (1997). Zaufanie. Kapitał społeczny a droga do dobrobytu (A. Śliwa, & L. Śliwa, Transl.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Giddens, A. (2006). Socjologia (A. Szulżycka, Transl.). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Goszczyński, W. (2010). Uwarunkowania procesu wzmacniania kapitału społecznego. In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds.), Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 203–222). CeDeWu.

Growiec, K. (2011). Kapitał społeczny. Geneza i społeczne konsekwencje. Wydawnictwo Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej Academica.

Jan Paweł II (2006). Encyklika “Centesimus annus”. In Encykliki Ojca świętego Jana Pawła II. Wydawnictwo (pp. 619–702). Znak.

Jan Paweł II (1993). Encyklika “Veritatis splendor”. Tum Wydawnictwo Wrocławskiej Księgarni Archidiecezjalnej.

Jasińska-Kania, A. (2007). Orientacje aksjologiczne Polaków na tle europejskim. In I. Krzemiński, & J. Raciborski (Eds.), Oswajanie wielkiej zmiany. Instytut Socjologii UW o polskiej transformacji (pp. 330–347). Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Kanafa-Chmielewska, D. (2010). Zmiana negatywnego kapitału społecznego w pozytywny jako cel psychologii społeczności (community psychology). In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds). Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 237–249). CeDeWu.

Klimowicz, M. (2010). Kapitał społeczny. Zagadnienia metodologiczne. In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds.), Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 43–52). CeDeWu.

Kwiatkowski, M. (2005). Aksjonormatywne aspekty kapitału społecznego. In H. Januszek (Ed.), Kapitał społeczny we wspólnotach (pp. 73–84). Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.

Łeseczko, M. (2000). Państwowy mechanizm formowania kapitału społecznego. In J. Stępień (Ed.), Praca i kapitał społeczny w procesie budowy społeczeństwa obywatelskiego (pp. 26–37). Prodruk.

Łuczewski, M. (2017). Kapitał moralny. Polityki historyczne w późnej nowoczesności. Ośrodek Myśli Politycznej.

Mariański, J. (2014a). Kontrowersje wokół relacji religii i moralności. Tożsamość czy rozbieżność. Studium socjologiczne. Wydawnictwo Adam Marszałek.

Mariański, J. (2014b). Moralność w kontekście społecznym. Nomos.

Mariański, J. (2022). Pluralizm społeczno-kulturowy jako megatrend a religijność i moralność. Studium socjologiczne. Wyższa Szkoła Nauk Społecznych z siedzibą w Lublinie.

Markowska-Przybyła, U. (2023). External Social Capital of Enterprises in Poland. Polish Journal of Management Studies, 27(1), 202–220.

Michalewska-Pawlak, M. (2010). Możliwości i bariery rozwoju kapitału społecznego na obszarach wiejskich w Polsce. In M. Klimowicz, & W. Bokajło (Eds.), Kapitał społeczny – interpretacje, impresje, operacjonalizacja (pp. 185–202). CeDeWu.

Misztal, W. (2025). Ethics and Morality. Maria Ossowska’s Concept of Sociology of Morality (J. Weber, Transl.). Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.

Misztal, W. (2017). Homo ethicus – homo moralis. Marii Ossowskiej koncepcja socjologii moralności. Scholar.

Libertowska, A. (2025). Social Capital as an Interdisciplinary Concept. Argumenta Oeconomica, 55(2), 52–63.

Omyła-Rudzka, M. (2022). Zaufanie społeczne. Komunikat z badań nr 37/2022. Centrum Badania Opinii Społecznej. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2022/K_037_22.PDF

Putnam, R.D. (2016). Better Together: The Report. http://robertdputnam.com/wp-content/uploads/2016/04/bt_30_87.pdf

Putnam, R.D. (2000). Bowling Alone. The Collapse and Revival of American Community. Simon & Schuster–Touchstone.

Putnam, R.D. (1995). Demokracja w działaniu. Tradycje obywatelskie we współczesnych Włoszech (J. Szacki, Transl.). Instytut Wydawniczy Znak–Fundacja im. Stefana Batorego.

Putnam, R.D. (2002). Democraties in Flux. The Evolution of Social Capital in Contemporary Society. Oxford University Press.

Putnam, R.D. (2008). Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych (P. Sadura, & S. Szymański, Transl.). Wydawnictwo Akademickie i Profesjonalne.

Radziewicz-Winnicki, A. (2009). Ideologia a partycypacja społeczna. Rola i znaczenie kapitału społecznego. In K. Marzec-Holka, & H. Guzy-Steinke (Eds.), Kapitał społeczny a nierówności – kumulacja i redystrybucja (pp. 13–27). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

Sadłoń, W. (2014). Religijny kapitał społeczny. Kapitał społeczny a Kościół katolicki w społecznościach lokalnych w Polsce. Wydawnictwo Bezkresy Wiedzy. https://www.researchgate.net/publication/303523181_Religijny_kapital_spoleczny

Sztompka, P. (2016). Kapitał społeczny. Teoria przestrzeni międzyludzkiej. Znak.

Sztompka P. (2021). Socjologia. Wykłady o społeczeństwie. Znak Horyzont.

Sztompka, P. (2007). Zaufanie. Fundament społeczeństwa. Znak.

Sztumski, J. (2005). Kapitał społeczny jako wartość szczególnie istotna w życiu społecznym. In H. Januszek (Ed.), Kapitał społeczny we wspólnotach (pp. 53–58). Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu.

Wojna religii z nowoczesnością? Debata między Peterem L. Bergerem i Tadeuszem Szawielem (debatę prowadził Maciej Nowicki) (2007, 22 December). Dziennik.pl. https://wiadomosci.dziennik.pl/ wydarzenia/artykuly/66327,wojna-religii-z-nowoczesnoscia.html

Ziętal, N. (2022, 26 April). Od początku wojny populacja Rzeszowa wzrosła o 53%. Najwięcej w Polsce [ranking powiatów]. https://nowiny24.pl/od-poczatku-wojny-w-ukrainie-populacja-rzeszowa-wzrosla-o-53-proc-najwiecej-w-polsce-ranking-powiatow/ar/c9-16308995

Ziółkowski, M. (2012). Kapitały społeczny, kulturowy i materialny i ich wzajemne konwersje we współczesnym społeczeństwie polskim. Studia Edukacyjne, (22), 7–27.

Download

Published
2026-03-31


Jedynak, W. (2026). Rola wartości i norm w wyzwalaniu kapitału społecznego. Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, 69(1), 5–22. https://doi.org/10.31743/znkul.18211

Witold Jedynak  wjedynak@ur.edu.pl
University of Rzeszów image/svg+xml

Ks. dr hab., prof UR, Instytut Nauk Socjologicznych




License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

This is an open access journal.

Beginning with Issue 1/2024, all texts published under a Creative Commons Attribution CC BY 4.0 licence

The texts in Issues from 3/2018 to 4/2023 are published under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives CC BY-NC-ND 4.0 licence

For aricles till 2/2018 your use is permitted by an applicable exception or limitation – see: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.